ગરમા-ગરમ ખાંડવી માત્ર 2 સીટીમાં, કુકરની આ ખાસ રેસીપીથી મચાવો ધૂમ
સોફ્ટ, રેશમી અને મોઢામાં ઓગળી જતી ગુજરાતી ખાંડવીનું નામ સાંભળતા જ કોના મોઢામાં પાણી ન આવી જાય? પરંતુ અવારનવાર લોકો તેને ઘરે બનાવતા ડરે છે. કડાઈમાં ચણાના લોટના ખીરાને સતત હલાવવું, તેને યોગ્ય ઘટ્ટતા આપવી અને પછી યોગ્ય સમયે થાળીમાં ફેલાવવું—આ બધું ખરેખર થોડું મુશ્કેલ અને મહેનતવાળું કામ લાગે છે.
પરંતુ શું તમે જાણો છો કે તમારા રસોડામાં રહેલું પ્રેશર કુકર આ મુશ્કેલ કામને ચપટીમાં કરી શકે છે? હા! કુકરમાં ખાંડવી બનાવવી માત્ર સરળ જ નથી, પરંતુ તેમાં ચણાનો લોટ એકસરખો પાકે છે, ખીરાના બળી જવાનો ડર રહેતો નથી અને રોલ પણ એકદમ પરફેક્ટ બને છે. જો તમે પહેલીવાર ખાંડવી ટ્રાય કરી રહ્યા છો, તો આ રેસીપી તમારા માટે ‘લાઇફ સેવર’ સાબિત થશે.
ખાંડવી બનાવવા માટે જરૂરી સામગ્રી
આ રેસીપી માટે આપણે સામગ્રીને બે ભાગમાં વહેંચવી પડશે: ખીરા માટે અને વઘાર માટે.
ખીરા (Batter) માટે:
-
ચણાનો લોટ: 1 કપ (ઝીણો દળેલો)
-
દહીં: 1 કપ (હલકું ખાટું હોય તો સ્વાદ વધુ સારો આવે છે)
-
પાણી: 3 કપ
-
આદુ-લીલા મરચાની પેસ્ટ: 1 ટી-સ્પૂન
-
હળદર: ¼ ટી-સ્પૂન (માત્ર રંગ માટે)
-
મીઠું: સ્વાદાનુસાર
-
તેલ: 1 ટી-સ્પૂન (વાસણને ગ્રીસ કરવા માટે)
વઘાર (Tempering) માટે:
-
તેલ: 1 ટેબલ-સ્પૂન
-
રાઈ: 1 ટી-સ્પૂન
-
તલ: 1 ટી-સ્પૂન
-
હિંગ: એક ચપટી
-
મીઠો લીમડો: 8–10 પાન
-
ઝીણા સમારેલા લીલા મરચા: 2 (વૈકલ્પિક)
ગાર્નિશિંગ માટે:
-
તાજી કોથમીર: ઝીણી સમારેલી
-
ખમણેલું તાજું નાળિયેર: (તેનો સ્વાદ ખાંડવીમાં ખૂબ જ સારો લાગે છે)
પ્રેશર કુકરમાં ખાંડવી બનાવવાની વિધિ (Step-by-Step)
1. ખીરું તૈયાર કરો
સૌ પ્રથમ એક મોટા વાસણમાં ચણાનો લોટ, દહીં, પાણી, આદુ-મરચાની પેસ્ટ, હળદર અને મીઠું નાખો. હવે એક વ્હિસ્કર (Whisk) ની મદદથી તેને સારી રીતે ફીણી લો. ધ્યાન રાખો કે ખીરામાં ચણાના લોટની કોઈ ગાંઠ (Lumps) ન રહે. ખીરું એકદમ સ્મૂધ હોવું જોઈએ.
2. કુકર તૈયાર કરો
એક એવું સ્ટીલનું વાસણ લો જે તમારા પ્રેશર કુકરની અંદર સરળતાથી આવી જાય. આ વાસણને 1 ટી-સ્પૂન તેલ લગાવીને સારી રીતે ચીકણું કરી લો. હવે તૈયાર કરેલું ચણાના લોટનું ખીરું આ વાસણમાં નાખો.
3. કુકરમાં પકાવો
પ્રેશર કુકરના બેઝમાં લગભગ 2 કપ પાણી નાખો. હવે ખીરાવાળા વાસણને કુકરની અંદર મૂકો (ધ્યાન રાખો કે કુકરનું પાણી ખીરાવાળા વાસણની અંદર ન જાય). કુકરનું ઢાંકણ બંધ કરો અને મધ્યમ આંચ પર 2 સીટી વાગે ત્યાં સુધી પકાવો. 2 સીટી વાગ્યા પછી ગેસ બંધ કરી દો અને કુકરનું પ્રેશર પોતાની મેળે નીકળવા દો.
4. ખીરાને સારી રીતે ફીણો
જેવું પ્રેશર નીકળી જાય, વાસણને બહાર કાઢો. પાકેલા મિશ્રણને તરત જ એક ચમચા અથવા વ્હિસ્કરથી 1-2 મિનિટ સુધી ઝડપથી ફીણો જેથી તે એકદમ સ્મૂધ (ચીકણું) થઈ જાય. આ સ્ટેપ ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે જેથી ખાંડવીમાં લવચીકતા (flexibility) આવે.
5. ફેલાવો અને રોલ કરો
હવે તમારા કિચન કાઉન્ટર (જેને સારી રીતે સાફ કર્યું હોય) અથવા કોઈ મોટી થાળીની પાછળની તરફ આ ગરમ ખીરું નાખો. એક સપાટ ચમચાની મદદથી તેને જેટલું પાતળું ફેલાવી શકો, તેટલું ફેલાવો. ઠંડું થવા માટે 5-7 મિનિટ છોડી દો. ઠંડું થવા પર તેને ચપ્પુથી લાંબી પટ્ટીઓમાં કાપો અને ધીમેથી રોલ કરતા જઈને પરફેક્ટ ‘સ્પાયરલ’ શેપ આપો.
6. વઘાર કરો
એક નાના પેનમાં તેલ ગરમ કરો. તેમાં રાઈ નાખો, રાઈ તતડે એટલે તલ, હિંગ, મીઠો લીમડો અને ઝીણા સમારેલા મરચા નાખો. આ સુગંધિત વઘારને તૈયાર કરેલી ખાંડવી ઉપર સમાન રીતે રેડી દો.
7. ફિનિશિંગ ટચ
ઉપરથી ખમણેલું તાજું નાળિયેર અને કોથમીર છાંટો. તમારી ગરમા-ગરમ, સોફ્ટ અને સ્વાદિષ્ટ ખાંડવી સર્વ કરવા માટે તૈયાર છે!
આ રેસીપી શા માટે ખાસ છે?
-
હેલ્ધી અને ટેસ્ટી: આ એક શ્રેષ્ઠ હેલ્ધી સ્નેક છે જેમાં ચણાના લોટને કારણે પ્રોટીન ભરપૂર માત્રામાં છે. તે ગ્લુટેન-ફ્રી પણ છે.
-
બાળકો માટે: તેને તમે બાળકોના ટિફિનમાં આપી શકો છો, કારણ કે તે ખાવામાં ખૂબ જ હલકી હોય છે.
-
પાર્ટી સ્ટાર્ટર: તે એક શાનદાર પાર્ટી સ્ટાર્ટર તરીકે પણ સર્વ કરી શકાય છે.
-
કુકર મેથડના ફાયદા: કડાઈમાં ખીરું બનાવવા પર ઘણીવાર તળિયે બળી જવાનો ડર રહે છે, જ્યારે કુકર મેથડમાં એવું થતું નથી અને ચણાનો લોટ એકસરખો પાકે છે.
કેટલીક ખાસ ટીપ્સ
-
જો ખીરું પકાવ્યા પછી તમને લાગે કે તે ખૂબ ઘટ્ટ થઈ ગયું છે, તો તમે તેમાં થોડું ગરમ પાણી ઉમેરીને ફીણી શકો છો.
-
ખાંડવીને થાળી પર પાતળી ફેલાવવી ખૂબ જરૂરી છે, તો જ રોલ સારા બનશે.

