કોંગ્રેસ અધ્યક્ષના પત્ર પર સરકારનો સત્તાવાર પ્રત્યુત્તર: કાયદાકીય પ્રક્રિયામાં અવરોધ ન ઊભો કરવા કિરેન રિજિજુની વિપક્ષને અપીલ
આગામી સંસદીય સત્ર અને દેશના મહત્વપૂર્ણ કાયદાકીય સુધારાઓ પહેલાં કેન્દ્ર સરકાર અને મુખ્ય વિરોધ પક્ષ કોંગ્રેસ વચ્ચે રાજકીય અને પ્રક્રિયાગત સંવાદ તીવ્ર બની રહ્યો છે. કેન્દ્રીય સંસદીય બાબતોના મંત્રી કિરેન રિજિજુએ કોંગ્રેસના રાષ્ટ્રીય અધ્યક્ષ અને રાજ્યસભામાં વિરોધ પક્ષના નેતા મલ્લિકાર્જુન ખડગેને એક વિસ્તૃત પત્ર લખીને મહિલા અનામત તેમજ સીમાંકન સુધારા બિલ (Delimitation Bill) પર સકારાત્મક ચર્ચા કરવા અને સરકારને સહયોગ આપવા માટે આહ્વાન કર્યું છે.
આ પત્ર અગાઉ કોંગ્રેસ અધ્યક્ષ મલ્લિકાર્જુન ખડગે દ્વારા ૧૬ ઓક્ટોબર, ૨૦૨૬ ના રોજ પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીને લખવામાં આવેલા તે પત્રના જવાબરૂપે મોકલવામાં આવ્યો છે, જેમાં તેમણે સીમાંકન બિલને સંસદમાં રજૂ કરતા પહેલાં તમામ રાજકીય પક્ષોની સર્વપક્ષીય બેઠક બોલાવવાની પ્રબળ માગ કરી હતી.
સંસદ સ્થગિત કરવાની પ્રક્રિયા અને બંધારણીય પાસાંઓ પર સ્પષ્ટતા
કેન્દ્રીય મંત્રી કિરેન રિજિજુએ સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ‘X’ પર પોતાના પત્ર વિશે વિગતો આપતાં જણાવ્યું હતું કે, સરકારે વિપક્ષ દ્વારા ઉઠાવવામાં આવેલા મુદ્દાઓ પર ગંભીરતાથી વિચારણા કરી છે. પત્રમાં ખાસ કરીને વિપક્ષના એ આક્ષેપનો જવાબ આપવામાં આવ્યો હતો જેમાં ૧૩ ઓગસ્ટ, ૨૦૨૬ ના રોજ લોકસભાને અનિશ્ચિત સમય માટે સ્થગિત કર્યાના ૬૪ દિવસ પછી પણ સત્રને વિધિવત રીતે પૂરું ન કરવા અંગે પ્રશ્નો ઊભા કરવામાં આવ્યા હતા.
રિજિજુએ બંધારણીય જોગવાઈઓનો હવાલો આપતા સ્પષ્ટપણે ઉલ્લેખ કર્યો છે કે, ભારતીય બંધારણમાં એવી કોઈ ચોક્કસ કે કડક સમયમર્યાદા આપવામાં આવી નથી કે જેમાં ગૃહને અનિશ્ચિત સમય માટે સ્થગિત કર્યા બાદ તુરંત જ સત્ર સમાપ્ત જાહેર કરવું પડે. તેથી માત્ર સત્ર સત્તાવાર રીતે પૂરું ન થયું હોવાના આધારે તેને બંધારણીય અનિયમિતતા ગણાવી શકાય નહીં.

ભૂતકાળના સંસદીય દાખલાઓ અને ઇતિહાસનો ઉલ્લેખ
પોતાના દાવાના સમર્થનમાં કેન્દ્રીય મંત્રીએ સંસદીય ઈતિહાસના અનેક ઉદાહરણો રજૂ કર્યા હતા. તેમણે પત્રમાં જણાવ્યું હતું કે અગાઉની સરકારોના કાર્યકાળ દરમિયાન પણ સંસદને લાંબા અંતરાલ સુધી સ્થગિત રાખવામાં આવી છે.
ઉદાહરણ આપતાં તેમણે નોંધ્યું કે વર્ષ ૨૦૦૯ માં લોકસભા ૨૧ અને ૨૨ જુલાઈના રોજ ચોક્કસ પ્રસ્તાવ પર ચર્ચા કરવા મળી હતી, અને ત્યારબાદ ગૃહ ૧૭ ઓક્ટોબરે ફરી બોલાવાયું હતું તથા ૨૪ ઓક્ટોબરે મુલતવી રાખવામાં આવ્યું હતું. તે સમયે પણ આગામી બેઠક ૧૦ ડિસેમ્બરે યોજાઈ હતી. આ સિવાય તેમણે ૧૯૮૭ માં ૭૬ દિવસ, ૧૯૮૯ માં ૫૪ દિવસ, ૨૦૦૬ અને ૨૦૧૩ માં ૪૯ દિવસ તેમજ ૧૯૬૩ માં ૪૧ દિવસના વિશાળ અંતરાલના ઐતિહાસિક આંકડાઓ ટાંકીને વિપક્ષના આક્ષેપોને ખોટા ઠેરવ્યા હતા.
My Letter to:- President of Congress Party & Leader of the Opposition in Rajya Sabha, Shri Mallikarjun Kharge Ji, in response to his letter to Hon’ble Prime Minister. https://t.co/mKfH9veqz5
— Kiren Rijiju (@KirenRijiju) October 19, 2026
રચનાત્મક સહયોગ અને અર્થપૂર્ણ ચર્ચાની અપીલ
કેન્દ્રીય સંસદીય બાબતોના મંત્રીએ પત્રના અંતમાં ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે વર્તમાન સરકાર સંસદની અંદર અર્થપૂર્ણ, ગંભીર અને વિષયલક્ષી ચર્ચાઓ માટે સંપૂર્ણપણે પ્રતિબદ્ધ છે. દેશના વિકાસ અને લોકશાહીના સુચારુ સંચાલન માટે તમામ રાજકીય પક્ષોની ભાગીદારી અત્યંત જરૂરી છે.
તેમણે કોંગ્રેસ સહિત સમગ્ર વિપક્ષને વિનંતી કરી હતી કે ભવિષ્યમાં સરકાર જ્યારે પણ મહિલા અનામત, સીમાંકન કે અન્ય કોઈ રાષ્ટ્રીય મહત્વ ધરાવતા સુધારાત્મક બિલો ગૃહ સમક્ષ લાવે, ત્યારે વિપક્ષે તેમાં રચનાત્મક રીતે ભાગ લેવો જોઈએ અને પ્રક્રિયામાં અવરોધ ઊભો કરવાના બદલે સકારાત્મક ચર્ચા દ્વારા દેશહિતમાં યોગદાન આપવું જોઈએ.
