વાસી રોટલીમાંથી બજાર જેવા સોફ્ટ અને સ્પોન્જી ગુલાબજાંબુ કેવી રીતે બનાવવા? જુઓ સ્ટેપ-બાય-સ્ટેપ રેસીપી
અવારનવાર આપણા ઘરોમાં સવારની કે રાતની રોટલીઓ બચી જતી હોય છે. મોટાભાગના લોકો આ બચેલી રોટલીઓને કાં તો ફેંકી દે છે અથવા તો ગાય-કૂતરાને ખવડાવી દે છે. કેટલાક લોકો તેનો વઘારેલો રોટલો કે ચૂરમું બનાવી લે છે, પરંતુ રોજ-રોજ એ જ ખાઈને બાળકો પણ કંટાળી જાય છે. પણ શું તમે ક્યારેય વિચાર્યું છે કે રાતની બચેલી વાસી રોટલીમાંથી તમે બજાર જેવા જ એકદમ સોફ્ટ અને રસાદાર ગુલાબજાંબુ પણ બનાવી શકો છો?
જી હા, તમે બિલકુલ સાચું સાંભળ્યું! ગુલાબજાંબુ એક એવી પરંપરાગત ભારતીય મીઠાઈ છે, જેનું નામ સાંભળતા જ મોંમાં પાણી આવી જાય છે. લગ્ન-પ્રસંગ હોય, કોઈ પાર્ટી હોય કે પછી તીજ-તહેવાર— ગુલાબજાંબુ વગર દરેક ઉજવણી અધૂરી લાગે છે. સામાન્ય રીતે તેને માવો (ખોયો), સોજી કે મિલ્ક પાવડરમાંથી બનાવવામાં આવે છે, પરંતુ આજે આપણે વાસી રોટલીમાંથી બિલકુલ હલવાઈ જેવા શાનદાર ગુલાબજાંબુ બનાવવાની એક અનોખી અને સરળ રેસીપી જાણીશું. તેનો સ્વાદ અને બનાવટ એવી હશે કે ખાનાર વ્યક્તિ અંદાજો પણ નહીં લગાવી શકે કે આ બચેલી રોટલીમાંથી બન્યા છે.
વાસી રોટલીના ગુલાબજાંબુ માટે જરૂરી સામગ્રી
આ રેસીપીની સૌથી સારી વાત એ છે કે આના માટે તમારે બજારમાંથી કોઈ બહુ મોંઘો સામાન લાવવાની જરૂર નથી. રસોડામાં હાજર મૂળભૂત વસ્તુઓથી જ આ બનીને તૈયાર થઈ જાય છે:
-
વાસી રોટલી: 4 થી 5 (રાતની કે સવારની બચેલી)
-
દૂધ: અડધો કપ (લોટ બાંધવા માટે)
-
મિલ્ક પાવડર: 3 થી 4 મોટી ચમચી (આનાથી માવા જેવો રિચ ફ્લેવર આવે છે)
-
દેશી ઘી: 2 નાની ચમચી (સોફ્ટનેસ માટે)
-
બેકિંગ પાવડર: માત્ર એક ચપટી (ગુલાબજાંબુને સ્પોન્જી બનાવવા માટે)
-
ખાંડ: 1.5 કપ (ચાશણી માટે)
-
પાણી: 1.5 કપ (ચાશણી માટે)
-
ઈલાયચી પાવડર: અડધી નાની ચમચી
-
કેસરના તાંતણા: 5-6 (ઓપ્શનલ, સારા રંગ અને સુગંધ માટે)
-
તેલ અથવા ઘી: તળવા માટે
બનાવવાની એકદમ સરળ રીત
રોટલીમાંથી ગુલાબજાંબુ બનાવવાની પ્રક્રિયાને આપણે ત્રણ સરળ ભાગમાં વહેંચી શકીએ છીએ: રોટલીનો પાવડર બનાવવો, ચાશણી તૈયાર કરવી અને ગુલાબજાંબુને તળીને ચાશણીમાં ડુબાડવા.
સ્ટેપ ૧: રોટલીનો બેઝ તૈયાર કરવો
સૌ પ્રથમ બચેલી રોટલીઓ લઈને તેના નાના-નાના ટુકડા કરી લો. હવે આ ટુકડાઓને એક મિક્સર ગ્રાઇન્ડરના જારમાં નાખો અને સારી રીતે પીસીને એક બારીક પાવડર (બ્રેડક્રમ્સ જેવો) તૈયાર કરી લો. ધ્યાન રાખો કે તેમાં રોટલીનો કોઈ મોટો ટુકડો ન બચે. આ પાવડરને એક ઊંડા વાસણ કે કથરોટમાં કાઢી લો.
સ્ટેપ ૨: એકદમ સોફ્ટ કણક (લોટ) બાંધવો
રોટલીના આ પાવડરમાં મિલ્ક પાવડર, એક ચપટી બેકિંગ પાવડર અને બે ચમચી દેશી ઘી નાખીને તમારા હાથેથી સારી રીતે મિક્સ કરી લો. મિલ્ક પાવડર ઉમેરવાથી રોટલીનો સ્વાદ સંપૂર્ણપણે છુપાઈ જાય છે અને તેમાં માવા જેવો સ્વાદ આવી જાય છે. હવે તેમાં થોડું-થોડું કરીને ઉકાળેલું ઠંડું દૂધ નાખો અને એક નરમ (Soft) લોટ બાંધી લો. લોટ ન તો બહુ કઠણ હોવો જોઈએ અને ન તો બહુ ઢીલો. આ લોટને ઢાંકીને 10 મિનિટ માટે સેટ થવા છોડી દો.
સ્ટેપ ૩: મીઠી ચાશણી તૈયાર કરવી
જ્યાં સુધી લોટ સેટ થઈ રહ્યો છે, ત્યાં સુધી બીજી તરફ એક ઊંડા વાસણમાં ખાંડ અને પાણી મિક્સ કરીને ગેસ પર મધ્યમ આંચ પર ઉકળવા માટે મૂકી દો. જ્યારે ખાંડ પાણીમાં સંપૂર્ણપણે ઓગળી જાય, ત્યારે તેમાં ઈલાયચી પાવડર અને કેસરના તાંતણા નાખી દો. આપણે ગુલાબજાંબુ માટે કોઈ તાર વાળી (જેમ કે એક તાર કે બે તારની) ચાશણી બનાવવાની નથી. બસ તેને 5-7 મિનિટ સુધી ઉકાળો, જેથી તે આંગળીઓ વચ્ચે અડકવાથી તેલ કે મધ જેવી ચીકણી લાગવા માંડે. ચાશણી તૈયાર થયા પછી ગેસ બંધ કરી દો અને તેને ઢાંકીને રાખી દો.
સ્ટેપ ૪: ગુલાબજાંબુના બોલ્સ બનાવવા
હવે લોટને એકવાર ફરીથી હળવા હાથે મસળી લો. તમારા હાથની હથેળીઓ પર થોડું ઘી લગાવો અને લોટમાંથી નાની-નાની લૂઈ તોડીને ગોળ-ગોળ બોલ્સ (દડા) બનાવી લો.
કામની ટિપ: ધ્યાન રાખો કે આ બોલ્સમાં કોઈ પણ ક્રેક (તિરાડ) હોવી જોઈએ નહીં. જો બોલ્સમાં ક્રેક્સ રહેશે, તો તળતી વખતે ગુલાબજાંબુ કડાઈમાં ફાટી શકે છે. જો લોટ થોડો સૂકો લાગે, તો એક-બે ટીપાં દૂધ વધુ ઉમેરી શકો છો.
સ્ટેપ ૫: ધીમી આંચ પર તળવા
કડાઈમાં ઘી કે તેલ ગરમ કરો. તેલ મધ્યમ ગરમ હોવું જોઈએ, બહુ વધારે તેજ નહીં. હવે આંચ ધીમી કરી દો outdoors અને એક-એક કરીને ગુલાબજાંબુના બોલ્સને કડાઈમાં નાખો. તેમને તરત જ તવેથાથી ન અડકો, પરંતુ કડાઈને થોડી હલાવો અથવા ચમચીથી તેલને હલાવો. ધીમી આંચ પર તેમને ઉલટ-પુલટ કરતા રહીને ચારેય તરફથી સોનેરી બદામી (Golden Brown) કે ડાર્ક બ્રાઉન થાય ત્યાં સુધી તળી લો.
સ્ટેપ ૬: ચાશણીમાં ડુબાડવા
જેવા ગુલાબજાંબુ સારી રીતે તળાઈ જાય, તેમને સીધા કડાઈમાંથી બહાર કાઢો અને તરત જ નવશેકી ગરમ ચાશણીમાં નાખી દો. ધ્યાન રહે કે ચાશણી એકદમ ઠંડી ન હોવી જોઈએ, તે હળવી ગરમ હોવી જોઈએ જેથી ગુલાબજાંબુ રસને અંદર સુધી સરળતાથી શોષી શકે.
પીરસવાની રીત અને અંતિમ સ્ટેપ
ગુલાબજાંબુને ચાશણીમાં નાખ્યા પછી ઓછામાં ઓછા 2 થી 3 કલાક માટે આમ જ છોડી દો. આ દરમિયાન રોટલીના બોલ્સ પૂરેપૂરી ચાશણીને સારી રીતે શોષી લેશે અને કદમાં થોડા મોટા અને એકદમ સોફ્ટ થઈ જશે.
તૈયાર છે તમારા વાસી રોટલીમાંથી બનેલા લાજવાબ, રસાદાર અને હલવાઈ જેવા ગુલાબજાંબુ! તેમને ઝીણા સમારેલા પિસ્તા કે બદામથી ગાર્નિશ કરીને ગરમા-ગરમ અથવા ફ્રિજમાં ઠંડા કરીને સર્વ કરો. આગામી વખતે જ્યારે પણ ઘરમાં રોટલીઓ બચે, ત્યારે તેમને ફેંકવાની ભૂલ બિલકુલ ન કરતા, પરંતુ આ જાદુઈ રેસીપી અજમાવીને તમારા પરિવારને એક મીઠું સરપ્રાઈઝ આપજો!

સ્ટેપ ૨: એકદમ સોફ્ટ કણક (લોટ) બાંધવો