‘સ્ટિંગ શરાબ કરતાં પણ વધુ ખતરનાક!’: Sting બેન પર ભાજપના ધારાસભ્ય વિક્રમ પચપુતેનું મોટું નિવેદન
મહારાષ્ટ્ર વિધાનસભામાં એનર્જી ડ્રિંક ‘સ્ટિંગ’ (Sting) ને લઈને ભારે હોબાળો જોવા મળ્યો છે. બાળકોના સ્વાસ્થ્ય સાથે થઈ રહેલા ચેડાંનો મુદ્દો ઉઠાવ્યા બાદ, મહારાષ્ટ્ર સરકારે એક મોટો અને ઐતિહાસિક નિર્ણય લીધો છે. સરકારની જાહેરાત અનુસાર, હવે રાજ્યની તમામ શાળાઓના ૫૦૦ મીટરના દાયરામાં ‘સ્ટિંગ’ એનર્જી ડ્રિંક અને અન્ય નશાકારક પદાર્થોના વેચાણ પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ લગાવી દેવામાં આવ્યો છે.
આ મુદ્દાને વિધાનસભામાં લાવનારા ભાજપના ધારાસભ્ય વિક્રમ પચપુતેએ સરકારના આ નિર્ણયનું સ્વાગત કર્યું છે, પરંતુ સાથે જ એક ચોંકાવનારું નિવેદન આપતા કહ્યું છે કે “સ્ટિંગ એનર્જી ડ્રિંક એ દારૂ (શરાબ) કરતાં પણ વધુ ખતરનાક છે.”
શાળાઓની આસપાસ શા માટે પ્રતિબંધ મુકાયો?
મહારાષ્ટ્રના ફૂડ એન્ડ ડ્રગ એડમિનિસ્ટ્રેશન (FDA) મંત્રી નરહરિ ઝિરવાલે વિધાનસભામાં જણાવ્યું હતું કે, શાળાના નાના બાળકો પર આ પ્રકારના હાઈ-કેફીન એનર્જી ડ્રિંક્સની નકારાત્મક અસરો જોવા મળી રહી છે. બાળકોના શારીરિક અને માનસિક સ્વાસ્થ્યને થતા નુકસાન અંગેની ચિંતાઓ અને ધારાસભ્યોની રજૂઆતને ધ્યાનમાં રાખીને સરકારે તાત્કાલિક ધોરણે શાળાઓની આસપાસ તેના વેચાણ પર રોક લગાવી દીધી છે. જો કોઈ નિયમનો ભંગ કરશે, તો તેની સામે કડક કાનૂની કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.
કંપની પોતે લખે છે, છતાં બાળકોને કેમ વેચાય છે?: પચપુતેનો સવાલ
એએનઆઈ (ANI) ને આપેલા ઈન્ટરવ્યુમાં ભાજપના ધારાસભ્ય વિક્રમ પચપુતેએ પોતાની ચિંતા વ્યક્ત કરતા કહ્યું:
“મેં આજે વિધાનસભા સત્ર દરમિયાન ‘સ્ટિંગ’ એનર્જી ડ્રિંકનો મુદ્દો ઉઠાવ્યો હતો. આ ડ્રિંક આજે ભારત અને ખાસ કરીને મહારાષ્ટ્રની દરેક નાની-મોટી દુકાનો પર સરળતાથી મળી રહે છે. સૌથી આશ્ચર્યની વાત એ છે કે, કંપની પોતે ડ્રિંકના કેન કે બોટલના લેબલ પર સ્પષ્ટ લખે છે કે ‘આ ડ્રિંક બાળકો માટે યોગ્ય નથી’. આમ છતાં, દુકાનદારો તેને નાના બાળકો અને સગીરોને ખુલ્લેઆમ વેચી રહ્યા છે.”
તેમણે ઉમેર્યું કે આજકાલના ટીનએજર્સ (કિશોરો) માં આ ડ્રિંક પીવાનું ચલણ અને ક્રેઝ દિવસે ને દિવસે વધી રહ્યો છે, જે ધીમે-ધીમે એક ગંભીર લતમાં ફેરવાઈ રહ્યો છે. ભવિષ્યમાં આ લત બાળકોને અન્ય નશીલા પદાર્થો અને ખોટી દિશા તરફ ધકેલી શકે છે.
કેફીન, શુગર અને ટૌરિનનું જોખમી મિશ્રણ
વિક્રમ પચપુતેએ વૈજ્ઞાનિક અને સ્વાસ્થ્યના દૃષ્ટિકોણથી સ્ટિંગના નુકસાન સમજાવતા કેટલાક મહત્વના આંકડા રજૂ કર્યા:
હાઈ કેફીન (High Caffeine): સ્ટિંગના એક કેનમાં લગભગ ૩૨ મિલિગ્રામ કેફીન હોય છે. પુખ્ત વયના લોકો માટે પણ દિવસમાં વધુમાં વધુ ૪૦૦ મિલિગ્રામ કેફીનની મર્યાદા હોય છે, ત્યારે નાના બાળકોના કોમળ શરીર માટે આ માત્રા ખૂબ વધારે છે. કેફીન સીધું હૃદયના ધબકારા વધારી દે છે.
અતિશય ખાંડ (High Sugar): આ એનર્જી ડ્રિંકમાં શુગર (ખાંડ) નું પ્રમાણ લગભગ ૩૪ ટકા જેટલું ઊંચું હોય છે, જે નાની ઉંમરે બાળકોમાં ડાયાબિટીસ (મધુપ્રમેહ) અને મેદસ્વીતા જેવી બીમારીઓ નોતરે છે.
ટૌરિન (Taurine): આ ડ્રિંકમાં ટૌરિન નામનું તત્વ હોય છે, જે શરીરમાં સ્ટેબિલાઈઝર તરીકે કામ કરે છે. તેને પીધા પછી તરત જ બાળકને થોડીવાર માટે ઉર્જા (Energy) નો અહેસાસ થાય છે, પણ થોડી જ વારમાં શરીર એકદમ થાકી જાય છે (Crash થાય છે). આ થાકને દૂર કરવા બાળક ફરીથી તે ડ્રિંક પીવા લલચાય છે, જેને કારણે તેની લત લાગી જાય છે.
હાર્ટ એટેક અને ડાયાબિટીસનું જોખમ
ધારાસભ્યએ મેડિકલ એક્સપર્ટ્સના અભિપ્રાયને ટાંકીને ચેતવણી આપી કે કોઈ પણ વ્યક્તિએ દિવસમાં બેથી વધુ એનર્જી ડ્રિંક ન પીવા જોઈએ. જો કે આ ડ્રિંક પીવાથી તાત્કાલિક મૃત્યુ નથી થતું, પરંતુ તે લાંબા ગાળે હાર્ટ એટેક (હૃદયરોગના હુમલા) નું જોખમ અનેકગણું વધારી દે છે. આજે ખૂબ જ નાની ઉંમરના બાળકોમાં હૃદયની બીમારીઓ અને ડાયાબિટીસ વધવાનું એક મુખ્ય કારણ આવા ડ્રિંક્સ છે.
‘સ્ટિંગ શરાબ કરતાં પણ વધુ ખતરનાક કેમ?’
વિક્રમ પચપુતેએ જણાવ્યું કે તેઓ સરકારના ૫૦૦ મીટરના પ્રતિબંધના નિર્ણયથી ખુશ છે અને કમિશનરની પ્રશંસા કરે છે, પરંતુ આ નિયમનું જમીની સ્તરે ચુસ્તપણે પાલન થાય તે જોવું જરૂરી છે. તેમણે પોતાના અંગત મત આપતા સનસનાટીપૂર્ણ વાત કહી:
“મારું સ્પષ્ટપણે માનવું છે કે સ્ટિંગ એ દારૂ કરતાં પણ વધુ ખતરનાક છે. દારૂ વિશે બધા જાણે છે કે તે ખરાબ છે અને બાળકો તેનાથી દૂર રહે છે. પરંતુ એનર્જી ડ્રિંકને એક સામાન્ય સોફ્ટ ડ્રિંક કે શરબત સમજીને બાળકો હોંશે-હોંશે પીવે છે અને વાલીઓ પણ ધ્યાન આપતા નથી. આ છૂપો નશો છે જે પેઢીઓને બરબાદ કરી રહ્યો છે.”
તેમણે સરકાર પાસે માંગ કરી છે કે શાળાઓની આસપાસ પ્રતિબંધ મૂકવા ઉપરાંત, બાળકોને આ પ્રોડક્ટનું વેચાણ સંપૂર્ણપણે બંધ થાય તે માટે સમગ્ર મહારાષ્ટ્રમાં હજુ પણ વધુ કડક કાયદા બનાવવામાં આવે.
