પરમાણુ સામગ્રી એ અમારો રાષ્ટ્રીય ખજાનો છે: ઈરાની સુરક્ષા વડા મોહસેન રેઝાઈના આક્રમક નિવેદનથી વૈશ્વિક રાજકારણમાં ગરમાવો
વૈશ્વિક રાજકારણ અને મધ્ય પૂર્વના ક્ષેત્રમાં ફરી એકવાર તણાવની નવી જ્વાળાઓ ભભૂકી ઉઠી છે. અમેરિકી પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના કડક વલણ અને સંદેશાઓ વચ્ચે પાકિસ્તાનના આર્મી ચીફ અસીમ મુનીર અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે અટકેલી શાંતિ વાટાઘાટોને ફરીથી पटरी પર લાવવાના મિશન સાથે તેહરાન પહોંચ્યા હતા.
પરંતુ આ મુલાકાત દરમિયાન ઈરાને અત્યંત આક્રમક અને સ્પષ્ટ વલણ અપનાવતા અમેરિકાને સાફ શબ્દોમાં કહી દીધું છે કે તેઓ પોતાની પરમાણુ નીતિ અથવા યુરેનિયમ સંગ્રહ બાબતે કોઈ પણ પ્રકારનું જોખમ કે નમતું જોખવા તૈયાર નથી. ઈરાની સુરક્ષા વડા દ્વારા આપવામાં આવેલા આ કડક નિવેદને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ભારે ચર્ચા જગાવી છે.
“દેશની બહાર એક ગ્રામ પણ યુરેનિયમ નહીં મોકલીએ”
ઈરાની રાજ્ય ટીવી અને સત્તાવાર સૂત્રો દ્વારા મળતી માહિતી અનુસાર, દેશની સુપ્રીમ નેશનલ સિક્યુરિટી કાઉન્સિલના સચિવ અને સુરક્ષા વડા મોહસેન રેઝાઈએ પાકિસ્તાની આર્મી ચીફ અસીમ મુનીર સાથેની મુલાકાતમાં સ્પષ્ટપણે જણાવ્યું હતું કે તેહરાન પોતાની સરહદની બહાર એક ગ્રામ પણ યુરેનિયમ મોકલશે નહીં. મોહસેન રેઝાઈએ પોતાના સોશિયલ મીડિયા હેન્ડલ ‘X’ પર પણ આ વાતનો પુનરોચ્ચાર કર્યો હતો.
તેમણે જણાવ્યું કે પરમાણુ સામગ્રીનો એક નાનો હિસ્સો પણ ઈરાન છોડશે નહીં. આ પરમાણુ સામગ્રી ઈરાની પ્રજા માટે એક મહામૂલી સંપત્તિ અને રાષ્ટ્રીય ખજાનો છે, અને તેનો ઉપયોગ માત્ર દેશની અંદર જ થવો જોઈએ. રેઝાઈએ સ્પષ્ટ કર્યું કે જ્યાં સુધી અમેરિકા તેમની પાયાની માંગણીઓ સ્વીકારતું નથી અને નીતિઓમાં બદલાવ કરતું નથી, ત્યાં સુધી કોઈ પણ પ્રકારની વાટાઘાટોનો કોઈ અર્થ નથી.
રાષ્ટ્રપતિ મસૂદ પેઝેશ્કિયાનનું કડક વલણ: “અમને અમેરિકા પર ભરોસો નથી”
પાકિસ્તાની આર્મી ચીફની આ મુલાકાત દરમિયાન ઈરાનના રાષ્ટ્રપતિ મસૂદ પેઝેશ્કિયાને પણ તેમની સાથે બેઠક કરી હતી. આ બેઠકમાં અમેરિકા તરફથી મળી રહેલી ધમકીઓ વચ્ચે વાટાઘાટોની તમામ શક્યતાઓને ઈરાની રાષ્ટ્રપતિએ ફગાવી દીધી હતી.
રાષ્ટ્રપતિ પેઝેશ્કિયાને મીડિયા સમક્ષ સ્પષ્ટતા કરતા જણાવ્યું હતું કે, “અમેરિકાએ પહેલા પોતાની તમામ ધમકીઓ અને આર્થિક પ્રતિબંધો પાછા ખેંચવા જોઈએ, ત્યારબાદ જ અમે કોઈ પણ પ્રકારની મંત્રણા વિશે વિચારી શકીશું.” તેમણે વધુમાં ઉમેર્યું હતું કે વર્તમાન સમયમાં ઈરાન સરકાર કે દેશના નાગરિકો અમેરિકાની નીતિઓ પર જરાય વિશ્વાસ કરતા નથી. ઈરાનને એવી પ્રબળ શંકા છે કે જો તેઓ અત્યારે વાટાઘાટોના ટેબલ પર બેસશે, તો અમેરિકા ફરીથી તેમના પર લશ્કરી કે આર્થિક હુમલા કરવાનું શરૂ કરી દેશે.
વૈશ્વિક કૂટનીતિ અને ભારત-અમેરિકા સંબંધોનું સમીકરણ
એક તરફ જ્યાં મધ્ય પૂર્વમાં ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે પરમાણુ મુદ્દે તણાવ ચરમસીમાએ પહોંચ્યો છે, તો બીજી તરફ એશિયાના જ બીજા ખૂણે આંતરરાષ્ટ્રીય સંબંધોનું એક અલગ ચિત્ર જોવા મળી રહ્યું છે. ભારતની મુલાકાતે આવેલા અમેરિકાના વિદેશ મંત્રી માર્કો રુબિયોએ મુંબઈમાં આપેલા નિવેદનમાં દાવો કર્યો છે કે ભારત અને અમેરિકા વચ્ચે લાંબા સમયથી અટકેલો વ્યાપક વેપાર કરાર (Trade Deal) હવે અંતિમ તબક્કામાં છે અને બંને દેશો તેને આખરી સ્વરૂપ આપવાની અત્યંત નજીક પહોંચી ગયા છે.
અમેરિકી પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે તાજેતરમાં ટેરિફ નીતિઓમાં થોડું નરમ વલણ અપનાવ્યું છે, જેના કારણે ભારત અને અમેરિકા વચ્ચે આર્થિક ભાગીદારી મજબૂત થવાની આશા વધી છે. આમ, વૈશ્વિક સ્તરે એક તરફ ક્યાંક વેપાર કરારના માધ્યમથી સંબંધો સુધરી રહ્યા છે, તો બીજી તરફ ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચેનો પરમાણુ વિવાદ વિશ્વ શાંતિ માટે એક મોટો પડકાર બનીને ઉભો છે.
