Solar Panel New Rule: આજથી સોલાર પેનલ લગાવવા વાળા લોકો માટે નવા નિયમો લાગુ, જાણી લો શું થશે ફેરફાર
ભારતમાં પુનઃપ્રાપ્ય ઊર્જા (Renewable Energy) ક્ષેત્રે એક ઐતિહાસિક અને મોટો વળાંક આવ્યો છે. કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા ૧ જૂન, ૨૦૨૬થી રૂફટોપ સોલાર પેનલ ઇન્સ્ટોલેશન પ્રક્રિયા અને તેના ઉત્પાદનને લઈને અત્યંત કડક નિયમો અમલી બનાવી દેવામાં આવ્યા છે. આ નવા ફેરફારોની સીધી અસર સોલાર સિસ્ટમ લગાવવાના પ્રારંભિક ખર્ચ પર પડવાની આશંકા છે.
જો તમે પણ તમારા ઘરનું વીજળી બિલ શૂન્ય કરવા માટે અથવા મોંઘી વીજળીથી છુટકારો મેળવવા માટે ઘરની છત પર રૂફટોપ સોલાર પેનલ લગાવવાનું વિચારી રહ્યા છો, તો આ સમાચાર તમારા માટે ખૂબ જ મહત્ત્વના છે. કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા આજથી એટલે કે ૧ જૂન, ૨૦launched૬થી સોલાર ઉદ્યોગ માટે એક નવો અને વધુ કડક નિયમ સત્તાવાર રીતે અમલમાં મૂકી દેવામાં આવ્યો છે. આ નવા નિયમોના કારણે આગામી દિવસોમાં સોલાર સિસ્ટમ ઇન્સ્ટોલ કરાવવાનો એકંદર ખર્ચ વધી શકે છે. જો કે, આ પગલાથી બજારમાં ઉપલબ્ધ સોલાર પ્રોડક્ટ્સની ગુણવત્તામાં વ્યાપક સુધારો થશે.
શું છે નવો નિયમ? ALMM યાદી-II ની વિગત
સરકાર દ્વારા લાગુ કરવામાં આવેલા આ નવા કાયદા હેઠળ, હવે માત્ર સોલાર પેનલ્સ જ નહીં, પરંતુ તે પેનલ્સને બનાવવા માટે વપરાતા આંતરિક ‘સોલાર સેલ્સ’ (Solar Cells) પણ સરકારની માન્ય યાદીમાં સામેલ હોવા ફરજિયાત રહેશે. અત્યાર સુધી અમલમાં રહેલા નિયમો મુજબ, ‘એપ્રુવ્ડ લિસ્ટ ઓફ મોડ્યુલ્સ એન્ડ મેન્યુફેક્ચરર્સ’ (ALMM) લિસ્ટ-I હેઠળ માત્ર સોલાર પેનલ્સ માટે જ સરકારી મંજૂરી મેળવવી જરૂરી હતી. પરંતુ, આજથી અમલી બનેલા ALMM લિસ્ટ-II હેઠળ હવે પેનલની અંદરના સેલ્સ માટે પણ સરકારી ધોરણો અને માપદંડોને ફરજિયાત બનાવવામાં આવ્યા છે. ગુણવત્તા અને માનકીકરણ સુનિશ્ચિત કરવા માટેનું આ એક મોટું પગલું છે.
નવી નિયમાવલી અને સોલાર ક્ષેત્ર પર તેની સંભવિત અસરો
નવા નિયમો કઈ રીતે બજાર અને ગ્રાહકોને અસર કરશે, તેની સરળ સમજૂતી નીચે આપેલા કોષ્ટકમાં દર્શાવવામાં આવી છે:
| ફેરફારનું ક્ષેત્ર (Key Segment) | જૂનો નિયમ (Previous Rule) | ૧ જૂન ૨૦૨૬થી નવો નિયમ (New Rule) | બજાર અને ગ્રાહકો પર અસર (Impact) |
| સોલાર સેલ્સ વપરાશ | માત્ર સોલાર પેનલ (મોડ્યુલ) માટે જ સરકારી મંજૂરી જરૂરી હતી. | પેનલની અંદર વપરાતા સોલાર સેલ્સ માટે પણ ALMM List-II ફરજિયાત. | ચાઇનીઝ અને હલકી ગુણવત્તાના સેલ્સની આયાત પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ લાગશે. |
| ઉત્પાદન ખર્ચ | વિદેશી સસ્તા સેલ્સ મિક્સ કરવાની છૂટ મળતી હોવાથી પેનલ સસ્તી પડતી. | ફરજિયાત માન્ય અને સ્થાનિક સેલ્સનો ઉપયોગ કરવો પડશે. | સોલાર પેનલ બનાવતી કંપનીઓનો ઉત્પાદન ખર્ચ વધતા કિંમતો વધશે. |
| પ્રોજેક્ટ ઇન્સ્ટોલેશન | સામાન્ય ધોરણો સાથે પ્રોજેક્ટ પાસ થઈ જતા હતા. | સબસિડીવાળા તમામ પ્રોજેક્ટ્સમાં નવી યાદી મુજબના જ મોડ્યુલ વપરાશે. | ગ્રાહકોને રૂફટોપ સિસ્ટમ માટે શરૂઆતમાં વધુ રોકાણ કરવું પડી શકે છે. |
નિર્ણય પાછળનો મુખ્ય હેતુ: “મેક ઇન ઇન્ડિયા” ને પ્રોત્સાહન
કેન્દ્ર સરકારના આ આકરા વલણ પાછળ એક ચોક્કસ વ્યાપારી વ્યૂહરચના રહેલી છે. બજારમાં લાંબા સમયથી નીચી ગુણવત્તાવાળા વિદેશી, ખાસ કરીને ચાઇનીઝ સોલાર પ્રોડક્ટ્સનો દબદબો રહ્યો છે, જે ભારતીય બજારને નુકસાન પહોંચાડી રહ્યા હતા. આ ચાઇનીઝ સેલ્સ સસ્તા હોવા છતાં લાંબા ગાળે ટકાઉ સાબિત થતા નથી. સરકારનો મુખ્ય હેતુ આવા નબળા માલસામાન પર અંકુશ લાવવાનો અને દેશમાં જ “મેક ઇન ઇન્ડિયા” અભિયાન અંતર્ગત ઉચ્ચ ગુણવત્તાયુક્ત સ્થાનિક ઉત્પાદનને મજબૂત પ્રોત્સાહન આપવાનો છે. સ્થાનિક ઉત્પાદકોને આનાથી મોટી તકો સાંપડશે.
સબસિડી બંધ થવાની અફવાઓ પર લાગી બ્રેક
નવા નિયમોની જાહેરાત સાથે જ સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ્સ પર એવી અફવાઓ જોર પકડી રહી હતી કે સરકાર હવે સોલાર પેનલ પર મળતી સબસિડી બંધ કરવા જઈ રહી છે. જો કે, સત્તાવાર સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર આ તમામ દાવાઓ તદ્દન ખોટા અને પાયાવિહોણા છે. કેન્દ્ર સરકારની મહત્વાકાંક્ષી યોજના “પ્રધાનમંત્રી સૂર્ય ઘર મફત વીજળી યોજના” હેઠળ અપાતી સબસિડી પહેલાની જેમ જ યથાવત ચાલુ રહેશે.
નવી સબસિડીનું માળખું આ મુજબ છે:
-
૧ કિલોવોટ (kW) ની સિસ્ટમ પર: ₹૩૦,૦૦૦ સુધીની સરકારી સહાય મળવાપાત્ર છે.
-
૨ કિલોવોટ (kW) ની સિસ્ટમ પર: ₹૬૦,૦૦૦ સુધીની નાણાકીય સહાય આપવામાં આવે છે.
-
૩ કિલોવોટ (kW) કે તેથી વધુ ક્ષમતા પર: ગ્રાહકોને મહત્તમ ₹૭૮,૦૦૦ સુધીની ફિક્સ સબસિડી મળે છે.
આ ઉપરાંત, વિવિધ રાજ્યોની સરકારો દ્વારા પણ ગ્રાહકોને પ્રોત્સાહિત કરવા માટે વધારાની ટોપ-અપ સબસિડી પૂરી પાડવામાં આવે છે. તેથી, જો કે પ્રારંભિક ખરીદીનો ખર્ચ થોડો વધી શકે છે, પરંતુ સરકારી સબસિડીના કારણે સામાન્ય નાગરિકો માટે સોલાર અપનાવવું લાંબા ગાળે ફાયદાકારક જ રહેશે.
