માર્કેટમાં ખળભળાટ! NSE ના IPO થી આટલા બધા રોકાણકારો કેમ રહ્યા દૂર? રહસ્ય જાણીને ચોંકી જશો
ભારતીય શેરબજારમાં હાલમાં સૌથી વધુ ચર્ચાનો વિષય ‘નેશનલ સ્ટોક એક્સચેન્જ’ (NSE) નો આગામી IPO છે. આ IPO માત્ર એક કંપનીની લિસ્ટિંગ નથી, પરંતુ ભારતની આર્થિક કરોડરજ્જુ સમાન સંસ્થાનું જાહેર ક્ષેત્રે આગમન છે. અપેક્ષા એવી છે કે આ ભારતનો અત્યાર સુધીનો સૌથી મોટો IPO બની શકે છે. એક તરફ જ્યાં ઘણી સરકારી અને વીમા કંપનીઓ પોતાના જૂના શેર વેચીને નફો મેળવવા માટે ઉતાવળી છે, ત્યારે બીજી તરફ શેરબજારના કેટલાક દિગ્ગજ રોકાણકારોએ એક સાવ અલગ અને અત્યંત રસપ્રદ વ્યૂહરચના અપનાવી છે. આ દિગ્ગજ રોકાણકારોએ તેમના કરોડો રૂપિયાના શેર વેચવાને બદલે તેને પોતાની પાસે રાખવાનો નિર્ણય કર્યો છે.
કોણ છે આ દિગ્ગજ રોકાણકારો જે વેચાણથી દૂર રહ્યા?
આ યાદીમાં એવા નામો છે જે શેરબજારમાં રોકાણની દુનિયાના ‘ગુરુ’ ગણાય છે. રાધાકિશન દમાનીથી લઈને ડોલી ખન્ના સુધીના મોટા નામોએ આ IPO માં ભાગ લેવાનો ઇનકાર કર્યો છે. આ નિર્ણય પાછળનું તેમનું મુખ્ય કારણ કદાચ NSE ની ભવિષ્યની લાંબાગાળાની વૃદ્ધિ અને તેની અપ્રતિમ બજાર સ્થિતિ હોઈ શકે છે.
-
રાધાકિશન દમાની: DMart ના સ્થાપક અને શેરબજારના દિગ્ગજ રોકાણકાર રાધાકિશન દમાની આ યાદીમાં સૌથી મોટું નામ છે. તેમની પાસે NSE ના અંદાજે 3.9 કરોડ શેર છે, જે કંપનીમાં 1.58% હિસ્સો ધરાવે છે. જો આપણે અનલિસ્ટડ માર્કેટના ભાવને ગણીએ, તો આ હિસ્સાની કિંમત 8,000 કરોડ રૂપિયાથી વધુ થાય છે. આમ છતાં, તેમણે એક પણ શેર વેચવાનો ઈનકાર કર્યો છે.
-
અન્ય દિગ્ગજો: હીરો ગ્રુપના સુનીલ કાંત મુંજાલ, ઇન્ફોસિસના સહ-સ્થાપક એસ. ગોપાલકૃષ્ણન અને DMart ના CEO ઇગ્નેશિયસ નરોન્હા પણ આ યાદીમાં સામેલ છે.
-
ડોલી ખન્ના, રામદેવ અગ્રવાલ અને મોતીલાલ ઓસવાલ: આ નામો પણ શેરબજારમાં ખૂબ જ આદરણીય છે. ડોલી ખન્ના પાસે 311 કરોડ, જ્યારે રામદેવ અગ્રવાલ અને મોતીલાલ ઓસવાલ પાસે અંદાજે 164-164 કરોડ રૂપિયાના શેર છે. આ તમામ રોકાણકારોએ પોતાની સ્થિતિ જાળવી રાખી છે.
LIC નું મૌન અને વિશ્વાસ
આ સમગ્ર મામલામાં સૌથી મહત્વનું નામ LIC (લાઇફ ઇન્સ્યોરન્સ કોર્પોરેશન) નું છે. LIC NSE ની સૌથી મોટી શેરધારક છે અને તેની પાસે આશરે 11% હિસ્સો છે. ઘણી સરકારી કંપનીઓ જ્યારે પોતાના શેર વેચીને ભંડોળ એકત્ર કરવાની તૈયારી કરી રહી છે, ત્યારે LIC નું આ IPO માં પોતાના શેર ન વેચવાનું વલણ એ વાત તરફ નિર્દેશ કરે છે કે તેઓ NSE ના બિઝનેસ મોડેલ પર અતૂટ વિશ્વાસ ધરાવે છે. લિસ્ટિંગ બાદ પણ LIC ની ભાગીદારી અકબંધ રહેશે, જે માર્કેટ માટે એક મોટો પોઝિટિવ સંકેત છે.
નફાની હોડમાં અન્ય સંસ્થાઓ
જ્યાં એક તરફ ઉપર મુજબના દિગ્ગજો શેર સાચવી રહ્યા છે, ત્યાં બીજી તરફ ઘણી સંસ્થાઓ માટે આ IPO એક મોટી કમાણીની તક છે. SBI, ન્યૂ ઈન્ડિયા એશ્યોરન્સ, નેશનલ ઈન્સ્યોરન્સ અને સ્ટોક હોલ્ડિંગ કોર્પોરેશન જેવી સંસ્થાઓ પોતાના શેર વેચી રહી છે. આ સંસ્થાઓએ વર્ષો પહેલા આ શેર ખૂબ જ ઓછા ભાવે ખરીદ્યા હતા, અને હવે આ લિસ્ટિંગ દ્વારા તેમને હજારો ગણું વળતર મળવાની અપેક્ષા છે. આ વેચાણ મુખ્યત્વે ‘ઓફર ફોર સેલ’ (OFS) રૂટ દ્વારા થશે.
NSE IPO: ભારતનો સૌથી મોટો IPO?
NSE નો આ IPO આશરે 30,000 કરોડ રૂપિયાનો હોઈ શકે છે. જો કંપની 2,000 રૂપિયા પ્રતિ શેરના ભાવે લિસ્ટ થાય, તો તેની કુલ માર્કેટ વેલ્યુ 5 લાખ કરોડ રૂપિયા સુધી પહોંચી શકે છે. નિયમોને કારણે NSE પોતાના જ પ્લેટફોર્મ પર લિસ્ટ નથી થઈ શકતું, એટલે આ શેર માત્ર BSE પર જોવા મળશે.
| રોકાણકાર | શેરોની સંખ્યા | હિસ્સેદારી |
| રાધાકિશન દમાની | 3,90,84,400 | 1.58% |
| સુનીલ કાંત મુંજાલ | 1,02,00,000 | 0.41% |
| એસ. ગોપાલકૃષ્ણન | 94,29,000 | 0.38% |
| ડોલી ખન્ના | 15,16,250 | 0.06% |
| રામદેવ અગ્રવાલ | 8,00,000 | 0.03% |
| મોતીલાલ ઓસવાલ | 8,00,000 | 0.03% |
