42 લાખ શેરનું વેચાણ અને પછી CEOનું રાજીનામું! Nvidiaના આ ઘટનાક્રમે વધારી ચર્ચા
વિશ્વની અગ્રણી ટેક અને ચિપમેકર કંપની એનવીડિયા (Nvidia) હાલમાં ભારે ઉથલપાથલમાંથી પસાર થઈ રહી છે. કંપનીના સહ-સ્થાપક અને લાંબા સમયથી સીઈઓ રહેલા જેન્સન હુઆંગના અચાનક રાજીનામા બાદ હવે વધુ એક ચોંકાવનારો ખુલાસો સામે આવ્યો છે. એનવીડિયાના એક વરિષ્ઠ બોર્ડ મેમ્બરે ૩૧ ઓગસ્ટથી ૧૮ સપ્ટેમ્બરની વચ્ચે ત્રણ અલગ-અલગ તબક્કામાં કંપનીના અંદાજે ૯૪૬.૬ મિલિયન ડોલર (આશરે ૯૪.૬ કરોડ ડોલર) ની કિંમતના શેર વેચી દીધા હતા. સૌથી વધુ ચર્ચાનો વિષય એ છે કે આ શેર વેચાણનો અંતિમ તબક્કો કંપનીના બોર્ડ દ્વારા તત્કાલીન સીઈઓ જેન્સન હુઆંગ સામે સ્વતંત્ર તપાસ શરૂ કરવામાં આવી તેના લગભગ સાત અઠવાડિયા પહેલા જ પૂર્ણ થયો હતો.

ટ્રસ્ટ મારફતે ખુલ્લા બજારમાં વેચાયા ૪૨ લાખથી વધુ શેર
અમેરિકી રેગ્યુલેટરી ફાઈલિંગ્સ અનુસાર, એનવીડિયાના ડિરેક્ટર સ્ટીવન્સે ઓપન માર્કેટ એટલે કે ખુલ્લા બજારમાં કંપનીના કુલ ૪૨,૩૬,૭૪૦ શેરનું વેચાણ કર્યું હતું. ફાઈલિંગ્સની ફૂટનોટ્સમાં જણાવ્યા મુજબ, આ તમામ વ્યવહારો ‘થર્ડ મિલેનિયમ ટ્રસ્ટ’ (Third Millennium Trust) દ્વારા કરવામાં આવ્યા હતા, જેમાં સ્ટીવન્સ અને તેમના પત્ની સહ-ટ્રસ્ટી (Co-trustees) તરીકે સામેલ છે. ૨ સપ્ટેમ્બરથી ૨૨ સપ્ટેમ્બરની વચ્ચે સબમિટ કરવામાં આવેલા ત્રણ અલગ-અલગ ‘ફોર્મ ૪’ (Form 4) રિપોર્ટ્સમાં આ શેર વેચાણની સંપૂર્ણ વિગતો આપવામાં આવી છે.
ત્રણ તબક્કામાં થયેલા શેર વેચાણનું સંપૂર્ણ ગણિત
રેગ્યુલેટરી દસ્તાવેજો મુજબ, ડિરેક્ટર સ્ટીવન્સે એક સાથે નહીં પરંતુ ત્રણ તબક્કામાં આ શેર વેચ્યા હતા:
પ્રથમ તબક્કો: ૩૧ ઓગસ્ટથી ૨ સપ્ટેમ્બર દરમિયાન ૧૮,૪૮,૫૦૧ શેર વેચવામાં આવ્યા હતા. આ શેર અંદાજે ૨૨૦ ડોલરથી ૨૨૬ ડોલર પ્રતિ શેરના ભાવે વેચાયા હતા, જેમાંથી અંદાજે ૪૧૧ મિલિયન ડોલરની આવક થઈ હતી.
બીજો તબક્કો: ૩ અને ૪ સપ્ટેમ્બરના રોજ ૧૦,૨૨,૨૩૯ શેરનું વેચાણ થયું હતું. આ સમયે શેરનો ભાવ અંદાજે ૨૨૮ ડોલરથી ૨૩૪ ડોલરની વચ્ચે રહ્યો હતો, જેનાથી ૨૩૬ મિલિયન ડોલર જેટલી રકમ ઊભી થઈ હતી.
અંતિમ તબક્કો: છેલ્લો અને ત્રીજો વ્યવહાર ૧૮ સપ્ટેમ્બરના રોજ થયો હતો, જ્યારે અંદાજે ૨૨૦ ડોલર પ્રતિ શેરના ભાવે ૧૩,૬૬,૦૦૦ શેર વેચવામાં આવ્યા હતા. આ સોદામાંથી અંદાજે ૩૦૦ મિલિયન ડોલર મળ્યા હતા.
પૂર્વ-નિર્ધારિત ટ્રેડિંગ પ્લાનનો કોઈ ઉલ્લેખ નહીં
આ સમગ્ર મામલામાં સૌથી મહત્વપૂર્ણ અને ધ્યાન ખેંચનારી બાબત એ છે કે ત્રણેય ‘ફોર્મ ૪’ રિપોર્ટ્સમાંથી એક પણ રિપોર્ટમાં એવું દર્શાવવામાં આવ્યું નથી કે આ શેર વેચાણ ‘રૂલ ૧૦બી૫-૧’ (Rule 10b5-1) ટ્રેડિંગ પ્લાન હેઠળ કરવામાં આવ્યા હતા. સામાન્ય રીતે, કોર્પોરેટ ઈનસાઈડર્સ (કંપનીના ઉચ્ચ અધિકારીઓ કે બોર્ડ મેમ્બર્સ) આ નિયમ હેઠળ અગાઉથી જ શેર વેચવાનું આયોજન નક્કી કરતા હોય છે, જેથી ભવિષ્યમાં જો કંપનીમાં કોઈ મોટી ઘટના બને તો તેમના પર ‘ઈનસાઈડર ટ્રેડિંગ’ (આંતરિક માહિતીના આધારે શેર વેચવા) ના આરોપો ન લાગે.
જોકે, આ ફાઈલિંગ્સમાં શેર વેચવા પાછળના કોઈ કારણો જણાવવામાં આવ્યા નથી કે ન તો જેન્સન હુઆંગના વિવાદ સાથે તેનો કોઈ સીધો સંબંધ હોવાનું સ્થાપિત થયું છે. નિષ્ણાતોના મતે, કંપનીના ઉચ્ચ અધિકારીઓ ઘણીવાર પોતાના પોર્ટફોલિયોમાં વૈવિધ્યતા લાવવા અથવા અંગત નાણાકીય જરૂરિયાતો પૂરી કરવા માટે પણ શેર વેચતા હોય છે. માત્ર પૂર્વ-નિર્ધારિત ટ્રેડિંગ પ્લાન ન હોવાથી કોઈ ગેરરીતિ થઈ હોવાનું સાબિત થતું નથી.

જેન્સન હુઆંગની વિદાય પહેલા જ થઈ ગયા હતા સોદા
ડિરેક્ટર સ્ટીવન્સ દ્વારા કરવામાં આવેલા આ શેર વેચાણ બાદ એનવીડિયામાં મોટો ભૂકંપ આવ્યો હતો. અહેવાલો અનુસાર, ૮ નવેમ્બરના રોજ કંપનીના બોર્ડે એવા અહેવાલોની સ્વતંત્ર તપાસ શરૂ કરી હતી કે તત્કાલીન સીઈઓ જેન્સન હુઆંગ કોઈ વિદેશી ગુપ્તચર ઓપરેશનના નિશાના પર હતા. આ તપાસ શરૂ થયાના માત્ર ચાર દિવસ બાદ, એટલે કે ૧૨ નવેમ્બરે એનવીડિયાએ સત્તાવાર જાહેરાત કરી હતી કે જેન્સન હુઆંગે તાત્કાલિક અસરથી પ્રેસિડેન્ટ, સીઈઓ અને ડિરેક્ટર પદેથી રાજીનામું આપી દીધું છે. તેમના સ્થાને કંપનીના ચીફ ફાઈનાન્સિયલ ઓફિસર (CFO) કોલેટ ક્રેસને વચગાળાના (Interim) સીઈઓ તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા છે.
વિવાદ અને જાસૂસીના આરોપોની પૃષ્ઠભૂમિ
આ ઘટનાક્રમ અંગે ‘ધ વોલ સ્ટ્રીટ જર્નલ’ (The Wall Street Journal) દ્વારા એક અહેવાલ પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યો હતો. જેમાં જણાવાયું હતું કે એનવીડિયાનું બોર્ડ હુઆંગને પદ પરથી હટાવવાની તૈયારી કરી રહ્યું હતું. આ પાછળ બે લગ્નેતર સંબંધો (Extramarital affairs) ના આરોપો જવાબદાર હોવાનું કહેવાય છે, જેમાં એક મહિલા એવી પણ હતી જેને અમેરિકી અધિકારીઓ શંકાસ્પદ ચીની ગુપ્તચર એજન્ટ (Chinese intelligence operative) તરીકે ઓળખાવી રહ્યા છે. જોકે, આ જાસૂસીના આરોપો હજુ સુધી કોઈ અદાલતમાં સાબિત થયા નથી. તેમ છતાં, સ્ટીવન્સના રેગ્યુલેટરી દસ્તાવેજોમાં એવો કોઈ સંકેત મળતો નથી કે તેમના શેર વેચાણને હુઆંગ સામેના આરોપો સાથે કોઈ લેવાદેવા હતી.
૯૪.૭ કરોડ ડોલરના શેર વેચ્યા છતાં સ્ટીવન્સ પાસે હજુ પણ મોટો હિસ્સો
લગભગ ૯૪૭ મિલિયન ડોલરના શેર વેચી દીધા હોવા છતાં, ડિરેક્ટર સ્ટીવન્સ હજુ પણ આ દિગ્ગજ ચિપમેકર કંપનીમાં ખૂબ જ મોટો હિસ્સો ધરાવે છે. ૧૮ સપ્ટેમ્બરના અંતિમ વ્યવહાર બાદ પણ તેમની પાસે એનવીડિયાના કુલ ૨,૭૫,૩૨,૮૯૩ શેરની માલિકી નોંધાયેલી છે. આ હિસ્સામાં ૧,૧૫,૪૪,૬૧૨ શેર તેમની પાસે સીધા (Direct) છે, જ્યારે ૧,૫૦,૧૭,૭૫૦ શેર ‘એન્વી ટ્રસ્ટ’ (Envy Trust) મારફતે છે, જેના તેઓ ટ્રસ્ટી છે. આ ઉપરાંત, ‘થર્ડ મિલેનિયમ ટ્રસ્ટ’ પાસે પણ હજુ ૯,૭૦,૫૩૧ શેર સુરક્ષિત છે. આ આંકડા દર્શાવે છે કે મોટા વેચાણ છતાં કંપનીના ભવિષ્યમાં તેમનું રોકાણ હજુ પણ અકબંધ છે.
