પેટ્રોલ અને ડીઝલના નવા ભાવ જાહેર

આજે, ૧૪ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ના રોજ ભારતીય તેલ વિતરણ કંપનીઓ દ્વારા પેટ્રોલ અને ડીઝલના નવા દરો જાહેર કરવામાં આવ્યા છે. આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે કાચા તેલ (ક્રૂડ ઓઇલ)ના ભાવમાં થઈ રહેલા સતત વધારા વચ્ચે પણ ભારતીય ગ્રાહકો માટે રાહતના સમાચાર એ છે કે સ્થાનિક બજારમાં ઇંધણની કિંમતો સ્થિર જળવાઈ રહી છે. ઓઇલ ટેન્કરો પર થતા હુમલા અને વૈશ્વિક સપ્લાય રૂટમાં ઊભા થયેલા અવરોધોને કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં કાચા તેલની અછતનો ભય ઘણો વધી ગયો છે, છતાં ભારત સરકારે ભાવમાં વધારો ન કરીને સામાન્ય નાગરિકોને મોટી રાહત આપી છે.

હાલ રાષ્ટ્રીય રાજધાની દિલ્હીમાં પેટ્રોલ ₹૧૦૨.૧૨ પ્રતિ લિટર અને ડીઝલ ₹૯૫.૨૦ પ્રતિ લિટરના ભાવે વેચાઈ રહ્યું છે. જ્યારે દેશની આર્થિક રાજધાની મુંબઈમાં પેટ્રોલનો દર ₹૧૧૧.૩૧ અને ડીઝલનો દર ₹૯૭.૯૭ પ્રતિ લિટર નોંધાયો છે.

મુખ્ય શહેરોમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ

દેશના વિવિધ શહેરોમાં ટેક્સ અને સ્થાનિક શુલ્કને કારણે ઇંધણના ભાવમાં તફાવત જોવા મળે છે. પૂર્વ ભારતના મુખ્ય મહાનગર કોલકાતામાં પેટ્રોલ ₹૧૧૩.૫૧ પ્રતિ લિટર અને ડીઝલ ₹૯૯.૮૨ પ્રતિ લિટર પર પહોંચ્યું છે. દક્ષિણ ભારતના ચેન્નાઈમાં ગ્રાહકોને પેટ્રોલ માટે ₹૧૦૭.૭૮ અને ડીઝલ માટે ₹૯૯.૫૬ ચુકવવા પડી રહ્યા છે.

દિલ્હીને અડીને આવેલા ગુરુગ્રામમાં પેટ્રોલ ₹૧૦૨.૯૭ અને ડીઝલ ₹૯૫.૯૪ પ્રતિ લિટરના દરે મળી રહ્યું છે. બિહારની રાજધાની પટનામાં પેટ્રોલ ₹૧૧૩.૩૫ અને ડીઝલ ₹૯૯.૩૬ પ્રતિ લિટર છે. મહારાષ્ટ્રના નાગપુરમાં પેટ્રોલ ₹૧૧૧.૯૦ અને ડીઝલ ₹૯૮.૨૦ પ્રતિ લિટર વેચાઈ રહ્યું છે. જમ્મુ અને કાશ્મીરના શ્રીનગરમાં પેટ્રોલનો ભાવ ₹૧૦૪.૧૦ અને ડીઝલનો ભાવ ₹૯૨.૮૧ છે. જ્યારે મધ્ય પ્રદેશના ઇન્દોરમાં પેટ્રોલ ₹૧૧૪.૩૨ અને ડીઝલ ₹૯૯.૪૧ પ્રતિ લિટરના ઉચ્ચ સ્તરે ઉપલબ્ધ છે.

આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ક્રૂડ ઓઇલમાં તીવ્ર ઉછાળો

મધ્ય પૂર્વમાં દિન-પ્રતિદિન વધતા રાજકીય અને લશ્કરી તણાવને કારણે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ અને લાલ સમુદ્ર જેવા મહત્વપૂર્ણ દરિયાઈ શિપિંગ રૂટ પર મોટો વિખવાદ ઊભો થયો છે. આ કારણોસર આ મહિને ક્રૂડ ઓઇલની કિંમતોમાં ભારે ઉછાળો નોંધાયો છે. વૈશ્વિક બેન્ચમાર્ક ગણાતું બ્રેન્ટ ક્રૂડ (Brent Crude) આજે પ્રતિ બેરલ $૧૦૭.૬૪ ની આસપાસ કારોબાર કરી રહ્યું છે, જે તાજેતરમાં $૧૦૯ ના ઉચ્ચ સ્તરને સ્પર્શી ગયું હતું. આ સાથે જ અમેરિકી બેન્ચમાર્ક વેસ્ટ ટેક્સાસ ઇન્ટરમીડિયેટ (WTI) પણ પ્રતિ બેરલ $૧૦૨.૮૬ પર પહોંચી ગયું છે.

શું કાચા તેલના ભાવ હજુ વધી શકે છે?

બ્રિટિશ નૌકાદળ સાથે જોડાયેલી મહત્વપૂર્ણ સુરક્ષા એજન્સી, યુકે મેરીટાઇમ ટ્રેડ ઓપરેશન્સ (UKMTO) અનુસાર, વ્યાપારી દ્રષ્ટિએ અત્યંત સંવેદનશીલ એવા હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થઈ રહેલા એક વિશાળ કોમર્શિયલ જહાજ પર અજાણી વસ્તુ (પ્રક્ષેપણ) દ્વારા હુમલો કરવામાં આવ્યો હતો.

આંતરરાષ્ટ્રીય સમાચાર સંસ્થા રોઇટર્સના અહેવાલ મુજબ, હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ દ્વારા થતા દરિયાઈ પરિવહનમાં આ ઘટનાથી મોટો વિક્ષેપ પડ્યો છે. ઉલ્લેખનીય છે કે, આ એ જ વ્યૂહાત્મક માર્ગ છે જ્યાંથી વર્તમાન તણાવ પહેલા વિશ્વના કુલ તેલ પુરવઠાનો આશરે ૨૦ ટકા (પાંચમો ભાગ) હિસ્સો પસાર થતો હતો. સપ્લાય ચેઇનમાં ભંગાણ પડવાની આશંકાએ વૈશ્વિક ઊર્જા બજારોમાં ભારે અસ્થિરતા ફેલાવી દીધી છે. જો આ દરિયાઈ માર્ગ પર અશાંતિ લાંબા સમય સુધી યથાવત રહેશે, તો આર્થિક નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે કાચું તેલ પ્રતિ બેરલ $૧૨૦ થી $૧૩૦ ની રેકોર્ડ સપાટી પણ વટાવી શકે છે, જે ભવિષ્યમાં ભારતીય બજાર માટે પણ પડકારરૂપ બની શકે છે.