મોંઘવારીનો ભયાનક ડામ: ૧૦ દિવસમાં ચોથી વખત વધ્યા પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવ; દિલ્હીમાં પેટ્રોલ ₹૧૦૦ ને પાર!
આંતરરાષ્ટ્રીય ક્ષેત્રે પશ્ચિમ એશિયા (Middle East) માં ચાલી રહેલા ગંભીર સૈન્ય સંકટ અને તેલના કુવાઓ પર મંડરાતા યુદ્ધના વાદળોની સીધી અને આકરી અસર હવે ભારતના સામાન્ય નાગરિકોના રસોડા અને ખિસ્સા પર પડવાનું શરૂ થઈ ગયું છે. વૈશ્વિક બજારમાં મોંઘા થઈ રહેલા ક્રૂડ ઓઇલ (ક્રેચા તેલ) ની આયાતનો સંપૂર્ણ બોજ ઓઇલ માર્કેટિંગ કંપનીઓએ હવે હપ્તે-હપ્તે દેશની જનતા પર નાખવાનું શરૂ કરી દીધું છે. આજે સોમવાર, ૨૫ મે, ૨૦૨૬ ના રોજ વહેલી સવારે ૬ વાગ્યાથી દેશભરમાં ઇંધણના ભાવોમાં ફરી એકવાર મોટો અને કમરતોડ વધારો ઝીંકી દેવામાં આવ્યો છે, જે છેલ્લા માત્ર ૧૦ જ દિવસમાં સામાન્ય જનતાને લાગેલો ચોથો મોટો આર્થિક આંચકો છે.
દિલ્હી અને દેશના અન્ય ભાગોમાં આજના તાજા ભાવ
આજના તાજા ભાવવધારા બાદ દેશની રાષ્ટ્રીય રાજધાની દિલ્હીમાં પેટ્રોલની કિંમતમાં પ્રતિ લિટર ₹૨.૬૧ નો તોતિંગ ઉછાળો આવ્યો છે, જેના કારણે દિલ્હીમાં પેટ્રોલનો ભાવ ₹૧૦૦ ની સાયકોલોજિકલ સપાટીને પાર કરીને ₹૧૦૨.૧૨ પ્રતિ લિટર પર પહોંચી ગયો છે. બીજી તરફ, માલસામાનની હેરફેર અને ખેતીવાડી માટે અત્યંત મહત્વના ગણાતા ડીઝલના ભાવમાં પણ પ્રતિ લિટર ₹૨.૭૧ નો ધરખમ વધારો કરવામાં આવ્યો છે, જેથી હવે દિલ્હીમાં ૧ લિટર ડીઝલ માટે ગ્રાહકોએ ₹૯૫.૨૦ ચૂકવવા પડી રહ્યા છે. મેટ્રો શહેરોમાં થયેલા આ વધારાની સીધી અસર ગુજરાત સહિત દેશના તમામ રાજ્યોના સ્થાનિક બજારો પર પણ જોવા મળી રહી છે, જ્યાં વહીવટી ટેક્સ અને વેટ (VAT) ના કારણે કિંમતો હજુ પણ વધુ ઊંચી નોંધાઈ છે.
છેલ્લા ૧૦ દિવસમાં કિંમતોમાં થયેલા ક્રમિક વધારાનું વિશ્લેષણ
| તારીખ (Date) | પેટ્રોલનો અંદાજિત વધારો | ડીઝલનો અંદાજિત વધારો | બજારની સ્થિતિ / મુખ્ય કારણો |
| ૧૫ મે, ૨૦૨૬ | આશરે ₹ ૩.૦૦ નો મોટો ઝટકો | આશરે ₹ ૩.૦૦ નો મોટો ઝટકો | પશ્ચિમ એશિયામાં હોર્મુઝ સંકટની શરૂાત થતાં પ્રથમ આંચકો. |
| ૧૯ મે, ૨૦૨૬ | આશરે ૯૦ પૈસાનો વધારો | આશરે ૯૦ પૈસાનો વધારો | ઓઇલ કંપનીઓ દ્વારા કિંમતોનું ક્રમિક એડજસ્ટમેન્ટ. |
| ૨૩ મે, ૨૦૨૬ | આશરે ૯૦ પૈસાનો વધારો | આશરે ૯૦ પૈસાનો વધારો | વૈશ્વિક સ્તરે સપ્લાય ચેઇન ખોરવાતા ત્રીજો આંચકો. |
| ૨૫ મે, ૨૦૨૬ (આજે) | ₹ ૨.૬૧ નો તોતિંગ વધારો | ₹ ૨.૭૧ નો તોતિંગ વધારો | દિલ્હીમાં પેટ્રોલ ₹૧૦૦ ને પાર, સૌથી મોટો આર્થિક ડામ. |
| કુલ એકંદર વધારો | ₹ ૭.૩૫ પ્રતિ લિટર | ₹ ૭.૫૩ પ્રતિ લિટર | માત્ર ૧૦ દિવસમાં જ જનજીવન અસ્તવ્યસ્ત. |
તેલ કંપનીઓનો ‘હપ્તા પદ્ધતિ’ વાળો આર્થિક ખેલ
આ વખતની તેજીની સૌથી ચોંકાવનારી અને નોંધપાત્ર બાબત એ છે કે ઓઇલ કંપનીઓ એકસાથે મોટો વધારો કરવાને બદલે ગ્રાહકોને ધીમો આંચકો આપી રહી છે. આ સિલસિલો ૧૫ મે ના રોજ શરૂ થયો હતો જ્યારે સીધો ₹૩ નો વધારો ઝીંકાયો હતો. ત્યારબાદ ૧૯ મે અને ૨૩ મે ના રોજ ૯૦-૯૦ પૈસા વધારીને ગ્રાહકોની માનસિકતા ચકાસવામાં આવી, અને આજે ૨૫ મે ના રોજ ફરી એકવાર ₹૨.૫૦ થી વધુનો મોટો ઝીંક મારી દેવાયો છે. એકંદરે જોઈએ તો, ગત ૧૫ મે થી લઈને આજ સુધીના માત્ર ૧૦ દિવસના ટૂંકા ગાળામાં જ પેટ્રોલ પ્રતિ લિટર ₹૭.૩૫ અને ડીઝલ પ્રતિ લિટર ₹૭.૫૩ જેટલું મોંઘું દાટ થઈ ગયું છે. જે નાગરિક અત્યાર સુધી પોતાની બાઇક કે કારમાં ₹૧,૦૦૦ નું ઇંધણ પુરાવતો હતો, તેને હવે એટલા જ ઇંધણ માટે સીધા ₹૮૦ થી ₹૧૦૦ વધુ ખર્ચવા પડી રહ્યા છે.
ઓલ-રાઉન્ડ મોંઘવારી વધવાનો ભય
આર્થિક નિષ્ણાતો અને ટ્રેડ યુનિયનોના મતે, ડીઝલના ભાવમાં માત્ર ૧૦ દિવસમાં સાડા સાત રૂપિયાનો આ અચાનક વધારો દેશમાં મોંઘવારીનો નવો વિસ્ફોટ નોતરી શકે છે. ડીઝલ મોંઘું થવાના કારણે શાકભાજી, દૂધ, અનાજ અને અન્ય રોજિંદી જીવનજરૂરી ચીજવસ્તુઓ વહન કરતા ટ્રકો અને કોમર્શિયલ વાહનોનું ટ્રાન્સપોર્ટેશન ભાડું (Freight Charges) તાત્કાલિક ધોરણે વધી જશે. ટ્રાન્સપોર્ટર્સ આ વધારાનો બોજ છેવટે જથ્થાબંધ અને છૂટક વેપારીઓ પર નાખશે, જેના કારણે બજારોમાં દરેક નાની-મોટી વસ્તુઓ મોંઘી થશે અને અંતે મધ્યમવર્ગીય પરિવારોનું માસિક બજેટ સંપૂર્ણપણે વણસી જશે.
પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા આંતરરાષ્ટ્રીય ડિપ્લોમેટિક અને લશ્કરી તણાવ જ્યાં સુધી સંપૂર્ણપણે શાંત નહીં થાય, ત્યાં સુધી આયાતી તેલના ભાવો પર અંકુશ મેળવવો ભારત માટે બહુ મોટો પડકાર રહેશે. ઓઇલ કંપનીઓના આ આકરા વલણને જોતા એવું સ્પષ્ટ દેખાઈ રહ્યું છે કે આગામી દિવસોમાં જો વૈશ્વિક સ્થિતિ વધુ વણસી, તો સામાન્ય જનતાએ હજુ પણ વધુ મોટા આર્થિક આંચકા સહન કરવા માટે તૈયાર રહેવું પડશે.
