ગાયત્રી મંત્રનું રહસ્ય: શું ૧૦ લાખ વાર જાપ કરવાથી ખરેખર ભૂતકાળના ૩ જન્મોના પાપ ધોવાઈ જાય છે?
ભારતીય સનાતન ધર્મમાં ગાયત્રી મંત્રને જ્ઞાન અને પ્રકાશનો સ્ત્રોત માનવામાં આવે છે. “ૐ ભૂર્ભુવઃ સ્વઃ” થી શરૂ થતો આ મંત્ર જ્યારે પૂર્ણ વિધિ વિધાન સાથે જપવામાં આવે છે, ત્યારે તે સાધકના જીવનમાં આમૂલ પરિવર્તન લાવે છે. બ્રહ્મવૈવર્ત પુરાણના ‘પ્રકૃતિ ખંડ’ માં આ મંત્રની સંખ્યાત્મક શક્તિ વિશે જે વિગતો આપવામાં આવી છે, તે આજના તણાવગ્રસ્ત માનવી માટે આંતરિક શુદ્ધિનો માર્ગ મોકળો કરે છે.
જાપની સંખ્યા અને તેની અદભૂત અસરો
મહર્ષિ પરાશરે રાજા અશ્વપતિને સમજાવ્યું છે કે મંત્રની શક્તિ તેના પુનરાવર્તનમાં છુપાયેલી છે. જેમ સૂર્યના કિરણો જ્યારે લેન્સ દ્વારા કેન્દ્રિત થાય ત્યારે અગ્નિ પ્રગટાવે છે, તેમ મંત્રનો વારંવારનો જાપ આત્મિક અગ્નિ પ્રગટાવે છે જે પાપોને બાળી નાખે છે:
૧ થી ૧૦ વાર જાપ: જો તમે દરરોજ માત્ર ૧ વાર શ્રદ્ધાથી ગાયત્રી મંત્ર બોલો છો, તો આખા દિવસ દરમિયાન અજાણતા થયેલા નાના પાપોનો નાશ થાય છે. ૧૦ વાર જાપ કરવાથી રાત-દિવસના દોષો દૂર થાય છે.
૧૦૦ થી ૧૦૦૦ વાર જાપ: ૧૦૦ વાર મંત્ર બોલવાથી એક માસના પાપ અને ૧૦૦૦ વાર જાપ કરવાથી આખા વર્ષ દરમિયાન એકઠા થયેલા દુઃખો અને પાપોમાંથી મુક્તિ મળે છે.
૧ લાખ થી ૧૦ લાખનો મંત્ર પ્રભાવ: જે સાધક ૧ લાખ વાર ગાયત્રી મંત્રનું અનુષ્ઠાન કરે છે, તેના વર્તમાન જન્મના તમામ અશુભ કર્મો બળીને ભસ્મ થઈ જાય છે. અને જો આ સંખ્યા ૧૦ લાખ પર પહોંચે, તો તે વ્યક્તિના પાછલા ત્રણ જન્મોના પાપોનો નાશ કરે છે.
કરોડોનો જાપ અને મોક્ષ: પુરાણ કહે છે કે ૧ કરોડ વાર જાપ કરનાર વ્યક્તિ તમામ જન્મોના બંધનમાંથી મુક્ત થાય છે અને ૧૦ કરોડ વાર મંત્ર જાપ કરનાર આત્મજ્ઞાની બનીને જન્મ-મરણના ચક્રમાંથી કાયમી મોક્ષ પ્રાપ્ત કરે છે.
રાજા અશ્વપતિની કથા: ભક્તિનું જીવંત ઉદાહરણ
ગાયત્રી મંત્રની શક્તિ માત્ર પુરાણોમાં લખેલી વાતો નથી, પણ તેના ઐતિહાસિક પુરાવા પણ છે. મધ્યપ્રદેશના ધર્માત્મા રાજા અશ્વપતિ સંતાન સુખથી વંચિત હતા. મહર્ષિ વશિષ્ઠના કહેવાથી તેમણે પુષ્કર તીર્થમાં જઈ ૧૦૦ વર્ષ સુધી ગાયત્રી માતાની આરાધના કરી. તેમની આ કઠોર સાધનાના ફળસ્વરૂપે માતા ગાયત્રી (સાવિત્રી દેવી) પ્રગટ થયા અને તેમને એક તેજસ્વી પુત્રીનું વરદાન આપ્યું. આ પુત્રી એટલે ‘સતી સાવિત્રી’, જેમણે પોતાના સતીત્વ અને જ્ઞાનના બળે યમરાજ પાસેથી પણ પોતાના પતિ સત્યવાનના પ્રાણ પાછા મેળવ્યા હતા.
જાપ કરવાની સાચી અને શાસ્ત્રોક્ત વિધિ
ઘણા લોકો મંત્ર જાપ કરે છે પણ તેમને પૂરતું ફળ મળતું નથી, તેનું કારણ ખોટી પદ્ધતિ હોઈ શકે છે. બ્રહ્મવૈવર્ત પુરાણ મુજબ સાચી વિધિ આ પ્રમાણે છે:
૧. દિશા અને આસન: જાપ કરતી વખતે પૂર્વ દિશા તરફ મુખ રાખવું શ્રેષ્ઠ માનવામાં આવે છે. પવિત્ર આસન પર બેસીને કરોડરજ્જુ સીધી રાખવી.
૨. મુદ્રા: મંત્ર જાપ કરતી વખતે હથેળીને ‘અર્ધ-મુદ્રિત સર્પ આકાર’ (સાપના ફેણ જેવો આકાર) માં રાખવી જોઈએ અને મસ્તક સહેજ નમેલું હોવું જોઈએ, જે વિનમ્રતાનું પ્રતીક છે.
૩. માળાની પસંદગી: ગાયત્રી મંત્ર માટે સફેદ કમળના બીજની માળા અથવા સ્ફટિકની માળા સર્વોત્તમ છે.
૪. સમય: સૂર્યોદય પહેલા (બ્રહ્મ મુહૂર્ત), મધ્યાહ્ન અને સૂર્યાસ્ત સમયે કરવામાં આવતો જાપ ‘સંધ્યા ઉપાસના’ ગણાય છે જે સૌથી વધુ પ્રભાવશાળી છે.
વિજ્ઞાન શું કહે છે?
આધુનિક વિજ્ઞાન મુજબ, ગાયત્રી મંત્રના ઉચ્ચારણથી જીભ, હોઠ અને તાળવાના ખાસ બિંદુઓ દબાય છે, જેનાથી મગજની ગ્રંથિઓ સક્રિય થાય છે. તે હૃદયના ધબકારાને સ્થિર કરે છે અને માનસિક શાંતિ પ્રદાન કરે છે.
ગાયત્રી મંત્ર માત્ર એક પ્રાર્થના નથી, પરંતુ તે આત્મકલ્યાણનું એક વિજ્ઞાન છે. જો કોઈ વ્યક્તિ પૂરી શ્રદ્ધા અને શિસ્ત સાથે આ મંત્રનો આશરો લે છે, તો તેના જીવનમાં અંધકાર દૂર થઈને જ્ઞાનનો સૂર્યોદય થાય છે. ૧૦ લાખ વાર જાપ કરવો એ કદાચ કઠિન લાગે, પણ જો તેને રોજિંદા જીવનનો હિસ્સો બનાવવામાં આવે, તો તે મુક્તિનો માર્ગ પ્રશસ્ત કરે છે.
