યુનુસ સરકારે લાખો લોકોનો મતાધિકાર છીનવી લીધો: ચૂંટણી પહેલા શેખ હસીનાનો ભારતથી બાંગ્લાદેશ સરકાર પર વળતો પ્રહાર
બાંગ્લાદેશમાં ભવિષ્યમાં યોજાનારી સામાન્ય ચૂંટણીઓ પર અત્યારથી જ આશંકાના વાદળો ઘેરાવા લાગ્યા છે. બાંગ્લાદેશના અપદસ્થ નેતા શેખ હસીનાએ દેશનિકાલ દરમિયાન ભારતમાંથી એક સત્તાવાર નિવેદન જારી કરીને મોહમ્મદ યુનુસની વચગાળાની સરકાર પર આકરા પ્રહારો કર્યા છે. હસીનાએ દાવો કર્યો છે કે વર્તમાન સરકાર લોકશાહીની આડમાં લાખો સમર્થકોનો મતાધિકાર છીનવી રહી છે, જે આગામી ચૂંટણીઓની વિશ્વસનીયતા પર પ્રશ્નાર્થ ચિન્હ મૂકે છે.
હસીનાના ગંભીર આક્ષેપો: ‘ચૂંટણી માત્ર એક દેખાવો’
શેખ હસીનાએ કહ્યું કે બાંગ્લાદેશમાં અત્યારે જે પ્રકારનું વાતાવરણ છે તે મુક્ત અને નિષ્પક્ષ ચૂંટણીઓ માટે બિલકુલ યોગ્ય નથી. તેમના નિવેદનના મુખ્ય અંશો આ મુજબ છે:
- સમર્થકોને નિશાન બનાવવામાં આવ્યા: હસીનાએ આક્ષેપ કર્યો કે તેમની પાર્ટી, આવામી લીગના લાખો કાર્યકરો અને સમર્થકોને જેલમાં ધકેલી દેવામાં આવ્યા છે અથવા તેમને ડરાવવામાં આવી રહ્યા છે જેથી તેઓ મતદાન ન કરી શકે.
- મતાધિકારનું હનન: તેમણે કહ્યું કે વચગાળાની સરકારે લઘુમતીઓ અને વિરોધ પક્ષના સમર્થકોના નામ મતદાર યાદીમાંથી હટાવવાનું ષડયંત્ર રચ્યું છે, જેનાથી લાખો લોકો મતાધિકારથી વંચિત રહી જશે.
- બંધારણીય સંકટ: હસીનાએ યુનુસ સરકારને ‘ગેરબંધારણીય’ ગણાવીને પ્રશ્ન ઉઠાવ્યો કે જે સરકાર પોતે લોકતાંત્રિક રીતે ચૂંટાઈ નથી, તે કેવી રીતે નિષ્પક્ષ ચૂંટણી કરાવી શકે?
યુનુસ સરકારનો તર્ક અને સુધારાની પ્રક્રિયા
બીજી તરફ, પ્રોફેસર મોહમ્મદ યુનુસના વહીવટીતંત્રે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે તેઓ બાંગ્લાદેશની ચૂંટણી પ્રણાલીમાં ‘ધરમૂળથી સુધારા’ કરી રહ્યા છે.
- મતદાર યાદીનું શુદ્ધિકરણ: સરકારનું કહેવું છે કે અગાઉની સરકાર દરમિયાન મતદાર યાદીમાં જે ગેરરીતિઓ થઈ હતી તેને સુધારવામાં આવી રહી છે.
- પારદર્શિતાનો દાવો: વચગાળાની સરકારના મતે, તેઓ માત્ર એવા લોકો સામે પગલાં લઈ રહ્યા છે જેઓ હિંસા અથવા ભ્રષ્ટાચારમાં સંડોવાયેલા હતા.
- ચૂંટણી પંચનું પુનર્ગઠન: નવા ચૂંટણી પંચની નિમણૂક કરવામાં આવી છે જેથી આગામી ચૂંટણીઓ કોઈપણ દબાણ વગર યોજી શકાય.
વૈશ્વિક સમુદાયની નજર
બાંગ્લાદેશની આ સ્થિતિ પર ભારત સહિત સમગ્ર વિશ્વની નજર છે. યુરોપિયન યુનિયન અને અમેરિકાએ પણ બાંગ્લાદેશમાં વહેલી તકે લોકશાહી પુનઃસ્થાપિત કરવા અને સમાવેશી (Inclusive) ચૂંટણી યોજવા પર ભાર મૂક્યો છે. જો આવામી લીગ જેવી મોટી પાર્ટીને ચૂંટણી પ્રક્રિયાથી દૂર રાખવામાં આવે, તો તે ચૂંટણીઓની વૈશ્વિક માન્યતા પર સવાલ ઉભા થઈ શકે છે.
ભારત માટે વ્યૂહાત્મક મહત્વ
શેખ હસીના અત્યારે ભારતમાં આશ્રય લઈ રહ્યા છે, જે ભારત અને બાંગ્લાદેશના વર્તમાન સંબંધો માટે એક સંવેદનશીલ મુદ્દો છે. હસીનાનું આ નિવેદન દર્શાવે છે કે તેઓ હજુ પણ બાંગ્લાદેશના રાજકારણમાં સક્રિય ભૂમિકા ભજવવા માંગે છે અને પોતાની પાર્ટીના અસ્તિત્વ માટે લડી રહ્યા છે.
બાંગ્લાદેશમાં ચૂંટણી પહેલાનો આ વિવાદ સૂચવે છે કે સત્તા પરિવર્તન પછી પણ દેશમાં રાજકીય શાંતિ હજુ દૂરની વાત છે. શું યુનુસ સરકાર હસીનાના આક્ષેપોનો જવાબ આપીને તમામને વિશ્વાસમાં લઈ શકશે? તે જોવું રસપ્રદ રહેશે.
