શું તમારું Paytm બેલેન્સ સુરક્ષિત છે? RBI ની આકરી કાર્યવાહી વચ્ચે કંપનીએ આપ્યું મોટું નિવેદન
દેશની સેન્ટ્રલ બેંક એટલે કે રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) એ Paytm Payments Bank Limited (PPBL) સામે વધુ એક મોટો અને કડક નિર્ણય લીધો છે. બેંકિંગ ક્ષેત્રના કડક નિયમો અને ધોરણોનું સતત પાલન ન થવાના કારણે આરબીઆઈએ પેટીએમ પેમેન્ટ્સ બેંકને શેડ્યુલ્ડ બેંકોની સત્તાવાર યાદીમાંથી સત્તાવાર રીતે દૂર કરી દીધી છે. આ અંગે કેન્દ્રીય બેંકે એક વિધિવત સૂચના જારી કરીને પુષ્ટિ કરી છે કે PPBL ને રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા એક્ટ, ૧૯૩૪ ના બીજા શેડ્યૂલમાંથી હટાવી દેવામાં આવ્યું છે.
દિલ્હી હાઈકોર્ટ દ્વારા બેંકનું લાઈસન્સ રદ કરવા અને તેનો કારોબાર બંધ કરવા માટે આપેલા આદેશ બાદ કેન્દ્રીય બેંક તરફથી આ પગલું ભરવામાં આવ્યું છે. આ મામલે આરબીઆઈનો સ્પષ્ટ મત હતો કે પેટીએમ પેમેન્ટ્સ બેંકનું સંચાલન એવી રીતે થઈ રહ્યું હતું કે જે થાપણદારો અને ગ્રાહકોના હિતો માટે નુકસાનકારક સાબિત થઈ શકે તેમ હતું.
શેડ્યૂલમાંથી નામ હટાવવાનો આર્થિક અર્થ શું થાય?
રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા એક્ટના બીજા શેડ્યૂલમાં માત્ર એવી બેંકોનો સમાવેશ કરવામાં આવે છે કે જે કેન્દ્રીય બેંકના અત્યંત કડક નાણાકીય ધોરણો, પૂરતા ભંડોળ અને નિયમોનું ચુસ્તપણે પાલન કરતી હોય. આવી બેંકોને ભારતીય બેંકિંગ સિસ્ટમમાં “શિડ્યુલ્ડ બેંકો” તરીકે ઓળખવામાં આવે છે અને તેમને આરબીઆઈ તરફથી ઘણી વિશેષ નાણાકીય સુવિધાઓ અને અધિકારો પણ પ્રાપ્ત થાય છે. હવે આ યાદીમાંથી નામ હટાવી દેવામાં આવતા પેટીએમ પેમેન્ટ્સ બેંકનો શેડ્યુલ્ડ બેંક તરીકેનો દરજ્જો સત્તાવાર રીતે પૂરો થઈ ગયો છે.
પેટીએમ પેમેન્ટ્સ બેંક સામે ક્યાંથી શરૂ થઈ મુશ્કેલીઓ?
વિજય શેખર શર્મા દ્વારા પ્રમોટ કરવામાં આવેલી અને પેટીએમની પેટાકંપની એવી PPBL છેલ્લા લાંબા સમયથી આરબીઆઈની સ્કેનર હેઠળ હતી. બેંક સામે નિયમોનું વારંવાર ઉલ્લંઘન કરવા અને ગંભીર નાણાકીય અનિયમિતતાઓ આચરવાના આરોપો મૂકવામાં આવ્યા હતા.
આ કાર્યવાહીનો સિલસિલો માર્ચ ૨૦૨૨ માં શરૂ થયો હતો, જ્યારે આરબીઆઈએ સિસ્ટમની મોટા પાયાની ખામીઓને કારણે બેંક પર નવા ગ્રાહકો જોડવા પર પ્રતિબંધ મૂક્યો હતો અને આઈટી ઓડિટના આદેશ આપ્યા હતા. ત્યારબાદ જાન્યુઆરી અને ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૪ માં કાર્યવાહી વધુ કડક બનાવીને બેંકના વોલેટ, પ્રીપેડ કાર્ડ અને ગ્રાહક ખાતાઓમાં નવી થાપણો કે ટોપ-અપ સ્વીકારવા પર સંપૂર્ણ રોક લગાવી દેવામાં આવી હતી. આખરે નિયમોના સતત અનાદર બદલ એપ્રિલમાં બેંકનું લાઈસન્સ રદ કરી દેવાયું હતું.
સામાન્ય ગ્રાહકોના પૈસા પર શું અસર પડશે?
આ તમામ નિયમનકારી અને કાનૂની કાર્યવાહી વચ્ચે સામાન્ય ગ્રાહકો અને યુઝર્સ માટે સૌથી મોટા રાહતના સમાચાર એ છે કે તેમના પૈસા સંપૂર્ણપણે સુરક્ષિત છે. કેન્દ્રીય બેંકે પણ સ્પષ્ટતા કરી છે કે બેંક પાસે તેના તમામ થાપણદારોને તેમની રકમ ચૂકવવા માટે પૂરતી રોકડ અને ભંડોળ ઉપલબ્ધ છે.
રોજિંદા ડિજિટલ વ્યવહારો અંગે યુઝર્સે ચિંતા કરવાની જરૂર નથી. સામાન્ય ગ્રાહકો પેટીએમ એપનો ઉપયોગ પહેલાની જેમ જ રાબેતા મુજબ ચાલુ રાખી શકે છે. Paytm UPI ટ્રાન્સફર, મોબાઇલ રિચાર્જ, લાઈટ બિલ અને અન્ય બિલ પેમેન્ટ્સ જેવી સુવિધાઓમાં કોઈ જ અડચણ આવશે નહીં.
પેરેન્ટ કંપની One97 Communications નો ખુલાસો
પેટીએમની પેરેન્ટ કંપની વન૯૭ કોમ્યુનિકેશન્સે સ્ટોક એક્સચેન્જને આપેલી અધિકૃત જાણકારીમાં સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આ કાર્યવાહીની અસર તેના મુખ્ય વ્યવસાયિક કારોબાર પર પડશે નહીં. કંપનીએ ૩૧ માર્ચ, ૨૦૨૪ ના રોજ પૂરા થયેલા નાણાકીય વર્ષમાં જ PPBL માં પોતાના રોકાણ પર થયેલા નુકસાનને સ્વીકારી લીધું હતું.
કંપનીએ તમામ ગ્રાહકો અને વેપારીઓને ખાતરી આપી છે કે Paytm App, Paytm UPI, QR કોડ સુવિધા, Paytm Soundbox, કાર્ડ મશીનો અને પેમેન્ટ ગેટવે સહિતની તમામ ડિજિટલ સેવાઓ સંપૂર્ણ ક્ષમતા સાથે ચાલુ રહેશે. આ ઉપરાંત પેટીએમ ગોલ્ડ (Paytm Gold) અને પેટીએમ મની (Paytm Money) જેવી તમામ નાણાકીય સેવાઓ પણ સામાન્ય રીતે જ કાર્યરત રહેશે.
