શું તમને વાતચીત કરવામાં અને બિઝનેસમાં રસ છે? તો રિયલ એસ્ટેટ મેનેજમેન્ટ છે તમારા માટે બેસ્ટ ઓપ્શન
જ્યારે આપણે કારકિર્દીની વાત કરીએ છીએ, ત્યારે અવારનવાર ડોક્ટર, એન્જિનિયર અથવા સરકારી નોકરીનો વિચાર સૌથી પહેલા આવે છે. પરંતુ આજના સમયમાં એક એવું સેક્ટર છે જે માત્ર ખૂબ જ ઝડપથી ફૂલીફાલી રહ્યું નથી, પરંતુ તેમાં પૈસા અને મોભો બંને પુષ્કળ છે. આપણે વાત કરી રહ્યા છીએ રિયલ એસ્ટેટ (Real Estate) સેક્ટરની.
આધુનિક શહેરોનું નિર્માણ, વધતા જતા એપાર્ટમેન્ટ્સ, કોમર્શિયલ કોમ્પ્લેક્સ અને સ્માર્ટ સિટી પ્રોજેક્ટ્સે આ ફિલ્ડમાં પ્રોફેશનલ લોકોની માંગણી અનેકગણી વધારી દીધી છે. હવે રિયલ એસ્ટેટનો અર્થ માત્ર ‘પ્રોપર્ટી ડીલિંગ’ નથી રહ્યો, પરંતુ તે એક હાઈ-ટેક અને મેનેજ્ડ બિઝનેસ બની ગયો છે. જો તમારી વાતચીત કરવાની કળા (Communication Skills) સારી છે અને તમને પ્રોપર્ટી તથા બિઝનેસમાં રસ છે, તો આ લેખ તમારા માટે જ છે.
રિયલ એસ્ટેટ મેનેજમેન્ટ આખરે શું છે? (What is Real Estate Management?)
સરળ શબ્દોમાં કહીએ તો, રિયલ એસ્ટેટ મેનેજમેન્ટ એ એક એવું વ્યાવસાયિક ક્ષેત્ર છે જ્યાં તમને જમીન, મકાન, ઓફિસ અને દુકાનોની ખરીદ-વેચાણ, તેમની જાળવણી (Maintenance) અને તેમની સાથે જોડાયેલા કાનૂની તથા નાણાકીય પાસાઓનું સંચાલન કરવાનું શીખવવામાં આવે છે.
તેમાં માત્ર એક ઘર વેચવું જ સામેલ નથી, પરંતુ આખા પ્રોજેક્ટના પ્લાનિંગથી લઈને તેના માર્કેટિંગ અને તેને ગ્રાહકોને સોંપવા સુધીની સંપૂર્ણ પ્રક્રિયા સામેલ હોય છે. આ કોર્સ દરમિયાન તમને માર્કેટ એનાલિસિસ, કન્સ્ટ્રક્શનની મૂળભૂત સમજ અને ‘રિયલ એસ્ટેટ રેગ્યુલેટરી ઓથોરિટી’ (RERA) જેવા કાયદાઓ વિશે વિગતવાર જણાવવામાં આવે છે.
કોણ કરી શકે છે આ કોર્સ? (Eligibility)
રિયલ એસ્ટેટની સૌથી સારી વાત એ છે કે તેમાં દરેક સ્તરના વિદ્યાર્થીઓ માટે રસ્તા ખુલ્લા છે:
-
ડિપ્લોમા કોર્સ: જો તમે 12મા પછી સીધા પ્રોફેશનલ ફિલ્ડમાં ઉતરવા માંગતા હોવ, તો 6 મહિનાથી 1 વર્ષનો ડિપ્લોમા કરી શકો છો. આ માટે કોઈપણ પ્રવાહ (Arts, Commerce, Science) માંથી 12મું પાસ હોવું અનિવાર્ય છે.
-
અન્ડરગ્રેજ્યુએટ (BBA/B.Com): ઘણી યુનિવર્સિટીઓ હવે ‘BBA in Real Estate and Urban Infrastructure’ જેવા કોર્સ કરાવે છે. આ માટે 12મામાં 50% માર્ક્સ હોવા જરૂરી છે.
-
પોસ્ટગ્રેજ્યુએટ (MBA): ગ્રેજ્યુએશન પછી તમે ‘MBA in Real Estate Management’ કરી શકો છો. આ તે લોકો માટે શ્રેષ્ઠ છે જેઓ મોટા ડેવલપર્સ (જેમ કે DLF, Lodha, Godrej Properties) સાથે મેનેજરના પદ પર કામ કરવા માંગે છે.
રિયલ એસ્ટેટમાં કારકિર્દીના ટોચના વિકલ્પો (Career Options)
કોર્સ પૂરો કર્યા પછી તમે તમારી રુચિ મુજબ નીચેના હોદ્દા પર કામ કરી શકો છો:
-
રિયલ એસ્ટેટ એજન્ટ/કન્સલ્ટન્ટ: તમે સ્વતંત્ર રીતે અથવા કોઈ કંપની સાથે જોડાઈને ક્લાયન્ટ્સને સાચી પ્રોપર્ટી ખરીદવા કે રોકાણ કરવા માટે સલાહ આપી શકો છો.
-
પ્રોપર્ટી મેનેજર: મોટી રહેણાંક સોસાયટીઓ કે મોલનું મેનેજમેન્ટ સંભાળવું. તેમાં રેન્ટ કલેક્શન, મેન્ટેનન્સ અને સિક્યુરિટીની જવાબદારી હોય છે.
-
રિયલ એસ્ટેટ વિશ્લેષક (Analyst): માર્કેટના ઉતાર-ચઢાવને સમજવા અને ભવિષ્યમાં ક્યાં રોકાણ કરવું ફાયદાકારક રહેશે તે જણાવવું.
-
સેલ્સ અને માર્કેટિંગ મેનેજર: નવા પ્રોજેક્ટ્સ માટે ગ્રાહકો શોધવા અને કંપનીના પ્રોજેક્ટ્સનું બ્રાન્ડિંગ કરવું.
-
કાનૂની સલાહકાર (Legal Advisor): પ્રોપર્ટી સાથે જોડાયેલા કાગળકામ, રજિસ્ટ્રી અને કાનૂની વિવાદોનો નિકાલ કરવો.
સેલેરી અને કમાણીની સંભાવનાઓ (Salary Potential)
રિયલ એસ્ટેટ એક એવું ક્ષેત્ર છે જ્યાં ‘આકાશ જ સીમા છે’ (Sky is the limit).
-
શરૂઆતી સ્તર: જો તમે કોઈ કંપનીમાં ફ્રેશર તરીકે જોડાવ છો, તો તમારી સેલેરી ₹20,000 થી ₹35,000 પ્રતિ મહિનાની વચ્ચે હોઈ શકે છે.
-
કમિશનની રમત: રિયલ એસ્ટેટમાં ફિક્સ્ડ સેલેરીની સાથે ‘ઇન્સેન્ટિવ’ અથવા ‘કમિશન’ સૌથી મોટો પ્લસ પોઈન્ટ છે. એક મોટી ડીલ ફાઈનલ કરવા પર તમને લાખો રૂપિયાનું કમિશન મળી શકે છે.
-
અનુભવ પછી: 5-7 વર્ષના અનુભવ પછી એક મેનેજરની વાર્ષિક સેલેરી ₹10 લાખ થી ₹20 લાખ સુધી સરળતાથી પહોંચી જાય છે.
આ ફિલ્ડમાં સફળ થવા માટે જરૂરી સ્કિલ્સ
માત્ર ડિગ્રી હોવી પૂરતી નથી, રિયલ એસ્ટેટમાં સફળ થવા માટે તમારે કેટલીક વ્યક્તિગત ખૂબીઓ પર કામ કરવું પડશે:
-
કમ્યુનિકેશન સ્કિલ્સ: તમારે લોકોને તમારી વાતથી પ્રભાવિત કરતા આવડવું જોઈએ.
-
ધીરજ (Patience): પ્રોપર્ટીની ડીલ ફાઈનલ થવામાં ક્યારેક મહિનાઓ લાગી જાય છે, તેથી સંયમ જરૂરી છે.
-
નેટવર્કિંગ: તમારા જેટલા વધારે સંપર્કો હશે, તમે તેટલા જ સફળ એજન્ટ કે મેનેજર બનશો.
-
અપડેટેડ રહેવું: તમને સરકારની નવી નીતિઓ, ટેક્સ નિયમો અને શહેરના માસ્ટર પ્લાનની જાણકારી હોવી જોઈએ.
રિયલ એસ્ટેટ મેનેજમેન્ટ કોર્સ કરવાના ફાયદા
-
ઝડપથી વધતું સેક્ટર: ભારતની અર્થવ્યવસ્થામાં રિયલ એસ્ટેટનો મોટો ફાળો છે, અહીં નોકરીઓની ક્યારેય અછત હોતી નથી.
-
પોતાનું કામ શરૂ કરવાની આઝાદી: થોડા વર્ષોનો અનુભવ લીધા પછી તમે તમારી પોતાની કન્સલ્ટન્સી ફર્મ શરૂ કરી શકો છો.
-
રિશેસન પ્રૂફ: ઘર અને જમીનની જરૂરિયાત માણસને હંમેશા રહેશે, તેથી આ સેક્ટર હંમેશા ડિમાન્ડમાં રહે છે.
જો તમે એવી નોકરીની શોધમાં હોવ જે ઓફિસની કેબિન સુધી મર્યાદિત ન હોય અને જ્યાં તમને નવા-નવા લોકોને મળવાની અને મોટા લેવલ પર બિઝનેસ ડીલ કરવાની તક મળે, તો રિયલ એસ્ટેટ મેનેજમેન્ટ તમારા માટે ‘ડ્રીમ કરિયર’ સાબિત થઈ શકે છે. 12મા પછી યોગ્ય સંસ્થાની પસંદગી કરો અને આ ચમકતી કારકિર્દી તરફ તમારું પહેલું ડગલું ભરો.

રિયલ એસ્ટેટમાં કારકિર્દીના ટોચના વિકલ્પો (Career Options)