મોટા IPO માટેના નિયમોમાં ફેરફાર, કંપનીઓને મળી રાહત
ભારતીય શેરબજારમાં રોકાણકારો માટે એક મોટા સમાચાર છે. લાંબા સમયથી રાહ જોવાતા બે મેગા IPO – રિલાયન્સ જિયો અને નેશનલ સ્ટોક એક્સચેન્જ (NSE) – હવે ટૂંક સમયમાં બજારમાં આવી શકે છે. ભારતીય બજાર નિયમનકાર SEBI દ્વારા આ રસ્તો સાફ કરવામાં આવ્યો છે, જેણે તાજેતરમાં IPO નિયમોમાં મોટો ફેરફાર કરવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે.
અત્યાર સુધી, IPO લાવતી વખતે મોટી કંપનીઓ માટે ઓછામાં ઓછો 10% હિસ્સો વેચવાની જોગવાઈ હતી. પરંતુ નવા પ્રસ્તાવ હેઠળ, આ મર્યાદા ઘટાડવામાં આવી છે. જે કંપનીઓનું માર્કેટ કેપ રૂ. 50,000 કરોડથી વધુ છે તેમને હવે ઓછામાં ઓછી 8% ઇક્વિટી વેચવી પડશે. તે જ સમયે, જે કંપનીઓનું મૂલ્યાંકન રૂ. 1 લાખ કરોડથી વધુ છે, તેમની માટે આ મર્યાદા ઘટાડીને 2.75% કરવામાં આવી છે અને રૂ. 5 લાખ કરોડથી વધુના મૂલ્યાંકનવાળી કંપનીઓ માટે, તે ફક્ત 2.5% નક્કી કરવામાં આવી છે.
રિલાયન્સ જિયોને આ ફેરફારનો સૌથી મોટો ફાયદો મળશે. જિયોનું મૂલ્યાંકન લગભગ રૂ. 1.04 લાખ કરોડ છે. જૂના નિયમો અનુસાર, Jio એ લગભગ 5% હિસ્સો વેચવો પડ્યો હોત, જેના કારણે IPO $6 બિલિયનથી વધુ મોટો થઈ ગયો હોત. બજારમાં આટલી મોટી રકમ એકત્ર કરવી પડકારજનક બની શકત. હવે નવા નિયમ પછી, Jio ફક્ત 2.5% હિસ્સો વેચીને લગભગ $3 બિલિયન એકત્ર કરી શકશે, જે રોકાણકારો અને બજાર બંને માટે વધુ આરામદાયક રહેશે.
NSE ને પણ આ છૂટનો ફાયદો થશે. તેનું મૂલ્યાંકન લગભગ $50 બિલિયન હોવાનું માનવામાં આવે છે. ઉપરાંત, PhonePe અને Flipkart જેવી અન્ય મોટી કંપનીઓ માટે IPO નો માર્ગ સરળ બનશે. ઉલ્લેખનીય છે કે અગાઉ LIC ને પણ નાનો હિસ્સો વેચવાની મંજૂરી આપવામાં આવી હતી.
નિષ્ણાતો માને છે કે આ પગલું સેકન્ડરી માર્કેટમાં લિક્વિડિટી જાળવવામાં અને રોકાણકારોની ભાગીદારી વધારવામાં મદદ કરશે. મોટા IPO ના કદમાં ઘટાડો થવાથી બજારમાં મૂડીનું દબાણ ઘટશે. હવે રોકાણકારો રિલાયન્સની વાર્ષિક બેઠક પર નજર રાખી રહ્યા છે, જ્યાં Jio લિસ્ટિંગ અંગે સંકેતો મળવાની શક્યતા છે.