24 કેરેટ સોનું, જે સૌથી શુદ્ધ માનવામાં આવે છે, તે આજે ₹15,296 પ્રતિ ગ્રામ પર ટ્રેડ થઈ રહ્યું છે. ગઈકાલે આ ભાવ ₹15,295 હતો. જો તમે 100 ગ્રામ સોનું ખરીદવાનું વિચારી રહ્યા છો, તો આજે તમારે તેના માટે ₹15,29,600 ખર્ચવા પડશે.
શુદ્ધ સોનાની માંગ મોટે ભાગે એવા રોકાણકારોમાં હોય છે જેઓ તેને ડિજિટલ ગોલ્ડ, ગોલ્ડ ETF અથવા સિક્કા તરીકે જમા કરવાનું પસંદ કરે છે. તેની શુદ્ધતા 99.9% હોવાને કારણે તેની રિસેલ વેલ્યુ (ફરી વેચતી વખતે મળતી કિંમત) પણ સૌથી વધુ મળે છે.
22 કેરેટ અને 18 કેરેટ: જ્વેલરી માર્કેટની સ્થિતિ
મોટાભાગના ભારતીયો લગ્નો અને તહેવારો માટે 22 કેરેટ સોનાની ખરીદી કરે છે કારણ કે શુદ્ધ સોના (24K) ના ઘરેણાં ખૂબ નરમ હોય છે અને જલ્દી તૂટી શકે છે. આજે 22 કેરેટ સોનાનો ભાવ પ્રતિ 10 ગ્રામ ₹1,40,210 છે. મધ્યમ વર્ગના પરિવારો માટે આ કિંમત ખૂબ જ પડકારજનક સાબિત થઈ રહી છે, જેના કારણે લોકો હવે જૂની જ્વેલરી એક્સચેન્જ કરવા અથવા ઓછા વજનના ઘરેણાં તરફ વળી રહ્યા છે.
તેમજ, 18 કેરેટ સોનું, જે મુખ્યત્વે હીરા અથવા કિંમતી પથ્થરોવાળી જ્વેલરીમાં વપરાય છે, તે ₹1,14,720 ના સ્તરે છે. બજેટની દૃષ્ટિએ, આ જ્વેલરી પ્રેમીઓ માટે થોડો સસ્તો વિકલ્પ બનીને ઉભરી આવ્યો છે.

કિંમતો વધવા પાછળના મુખ્ય કારણો
સોનાના ભાવમાં સતત જોવા મળી રહેલી આ મજબૂતી કોઈ સંયોગ નથી. તેની પાછળ ઘણા વૈશ્વિક અને સ્થાનિક કારણો જવાબદાર છે:
-
વૈશ્વિક અનિશ્ચિતતા: સમગ્ર વિશ્વમાં ચાલી રહેલા ભૌગોલિક રાજકીય તણાવ (જેમ કે મિડલ ઈસ્ટ સંકટ) ને કારણે રોકાણકારો શેરબજારમાંથી નાણાં ઉપાડીને સોનામાં રોકી રહ્યા છે. સોનાને ‘સેફ હેવન’ માનવામાં આવે છે.
-
રૂપિયાની સ્થિતિ: આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ડોલર સામે રૂપિયાની નબળાઈ પણ દેશમાં સોનાને મોંઘું બનાવે છે.
-
મોંઘવારીનો ડર: સોનું ઐતિહાસિક રીતે મોંઘવારી સામે રક્ષણ આપતું સાધન રહ્યું છે. જ્યારે પણ મોંઘવારી વધે છે, ત્યારે સોનાની ચમક વધુ વધી જાય છે.
-
કેન્દ્રીય બેંકોની ખરીદી: વિશ્વભરની કેન્દ્રીય બેંકો તેમના વિદેશી હૂંડિયામણ ભંડારમાં સોનાનો હિસ્સો વધારી રહી છે, જે માંગ અને પુરવઠાના સંતુલનને કારણે કિંમતોને ઉપર લઈ જાય છે.
ખરીદદારો અને રોકાણકારો માટે સલાહ
જો તમે આ ઊંચા ભાવે સોનું ખરીદવાનું વિચારી રહ્યા છો, તો કેટલીક બાબતોનું ધ્યાન રાખવું જરૂરી છે:
-
હોલમાર્કિંગ ચોક્કસ જુઓ: ભાવ ગમે તેટલો હોય, હંમેશા BIS હોલમાર્ક વાળી જ્વેલરી જ ખરીદો. આ તમારી શુદ્ધતાની ગેરંટી છે.
-
મેકિંગ ચાર્જિસ પર ભાવતાલ: સોનાનો રેટ તો ફિક્સ હોય છે, પરંતુ ઘરેણાં પર લાગતા મેકિંગ ચાર્જિસ (ઘડામણ) પર તમે જ્વેલર્સ સાથે ભાવતાલ કરી શકો છો.
-
હપ્તેથી રોકાણ: જો તમે રોકાણના હેતુથી ખરીદી રહ્યા હોવ, તો એકસાથે બધા પૈસા રોકવાને બદલે ‘ગોલ્ડ SIP’ અથવા સમયાંતરે થોડું-થોડું સોનું ખરીદવું એ એક સ્માર્ટ વ્યૂહરચના હોઈ શકે છે.
સોનાના ભાવ હાલમાં નીચે આવવાના કોઈ સંકેત દેખાઈ રહ્યા નથી. જોકે ₹10 નો વધારો નજીવો છે, પરંતુ ₹1.5 લાખ પ્રતિ 10 ગ્રામનો આંકડો વટાવવો એ દર્શાવે છે કે આગામી સમયમાં સોનું સામાન્ય માણસની પહોંચથી વધુ દૂર જઈ શકે છે. જો તમે રોકાણ કરવા માંગતા હોવ, તો બજારમાં ઘટાડાની રાહ જુઓ, પરંતુ જો ઘરમાં લગ્ન હોય, તો ખરીદીમાં વિલંબ કરવો કદાચ વધુ મોંઘો પડી શકે છે.