સાબરકાંઠા: ડિજિટલ અરેસ્ટના શિકાર બનેલા ૭૫ વર્ષીય વૃદ્ધને સાયબર ક્રાઇમ પોલીસ અને બેંકની સતર્કતાથી બચાવાયા
વર્તમાન સમયમાં ડિજિટલ યુગ સાથે સાયબર અપરાધોનું પ્રમાણ પણ ચિંતાજનક રીતે વધી રહ્યું છે. ઠગો દ્વારા અવનવા કીમિયા અપનાવીને નિર્દોષ નાગરિકોને પોતાની જાળમાં ફસાવવામાં આવી રહ્યા છે, જેમાં ‘ડિજિટલ અરેસ્ટ’ (Digital Arrest) નો ભય સૌથી મોટો ખતરો બનીને ઉભર્યો છે. સાબરકાંઠા જિલ્લામાં સાયબર ફ્રોડના વધતા જતા બનાવો વચ્ચે જિલ્લાની સાયબર ક્રાઇમ પોલીસ સ્ટેશનની ટીમને વધુ એક મોટી અને મહત્વની સફળતા મળી છે. હિંમતનગર ખાતે રહેતા ૭૫ વર્ષીય એક વડીલને સાયબર ઠગોની જાળમાંથી સકુશળ મુક્ત કરાવીને એક મોટી આર્થિક છેતરપિંડી થતી અટકાવવામાં આવી છે. પોલીસ અને બેંકના સંયુક્ત પ્રયાસોથી આ મામલો સમયસર ઉકેલાઈ ગયો હતો.
હિંમતનગરના ૭૫ વર્ષીય વૃદ્ધને ડિજિટલ અરેસ્ટના નામે ડરાવવાનો ખેલ
પ્રાપ્ત વિગતો અનુસાર, સાબરકાંઠા જિલ્લાના મુખ્યાલય હિંમતનગર ખાતે રહેતા ૭૫ વર્ષીય વૃદ્ધને અચાનક જ એક અજાણ્યા નંબર પરથી ફોન આવ્યો હતો. ફોન કરનારે પોતાની ઓળખ મુંબઈ પોલીસના ઉચ્ચ અધિકારી તરીકે આપી હતી અને વડીલને માનસિક દબાણમાં લાવવા માટે ગંભીર વાતો શરૂ કરી હતી. ઠગોએ ખૂબ જ ચાલાકીપૂર્વક વૃદ્ધને વિશ્વાસમાં લેવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો કે તેમના [Aadhaar Redacted] નો દુરુપયોગ દેશના કોઈક ગંભીર અને મોટા ગુનાહિત કેસમાં થયો છે. આ વાત સાંભળીને વૃદ્ધ ગભરાઈ ગયા હતા, અને તેનો જ લાભ લઈને ઠગોએ તેમને વીડિયો કોલ દ્વારા ‘ડિજિટલ અરેસ્ટ’માં રાખી દીધા હતા તેમજ તેમની પાસેથી મોટી રકમની માંગણી કરવાનું શરૂ કર્યું હતું.
બેંકમાં નાણાં ટ્રાન્સફર કરાવવા માટેનું દબાણ અને ષડયંત્ર
ઠગો દ્વારા વીડિયો કોલ પર સતત નજર રાખીને વૃદ્ધને માનસિક રીતે એટલા ડરાવી દેવામાં આવ્યા હતા કે તેઓ બહારની દુનિયાથી કપાઈ ગયા હતા. સાયબર ગુનેગારોએ વૃદ્ધને પોતાની માલિકીની બચત રકમ અથવા બેંક ખાતામાંથી નાણાં તેઓ જણાવે તે ખાતામાં ટ્રાન્સફર કરવા માટે આદેશ આપ્યો હતો. આ હેતુસર વૃદ્ધને તાત્કાલિક બેંકમાં જઈને રૂપિયા ટ્રાન્સફર કરી દેવા માટે જણાવવામાં આવ્યું હતું. વૃદ્ધ ડરના मारे કોઈને પણ કીધા વગર બેંક તરફ રવાના થયા હતા, જેથી આખો મામલો અંધારામાં રહીને ઠગોના પક્ષમાં જઈ રહ્યો હતો. પરંતુ, સતર્કતાના કારણે આખો મામલો પલટાઈ ગયો હતો.
Axis Bankના કર્મચારીઓની સતર્કતાથી ટળી મોટી આર્થિક હોનારત
જ્યારે ૭૫ વર્ષીય વૃદ્ધ નાણાં ટ્રાન્સફર કરાવવા માટે એક્સિસ બેંક (Axis Bank) ની શાખામાં પહોંચ્યા, ત્યારે તેમનું અસ્વસ્થ અને ડરાયેલું વર્તન બેંકના કર્મચારીઓ અને અધિકારીઓની નજરે ચઢી ગયું હતું. બેંકના કર્મચારીઓએ સમગ્ર મામલાની ગંભીરતા પારખીને વૃદ્ધ સાથે વાતચીત કરી હતી અને તેમને શંકાસ્પદ લાગતા તેમણે ત્વરિત સૂઝબૂઝ વાપરીને સાબરકાંઠા સાયબર ક્રાઇમ પોલીસનો સંપર્ક સાધ્યો હતો. બેંક કર્મચારીઓની આ સમયસૂચકતા અને સતર્કતાના કારણે જ એક વડીલ પોતાની જીવનભરની કમાણી ગુમાવતા બચી ગયા હતા.
સાયબર ક્રાઇમ પોલીસની ત્વરિત કાર્યવાહી અને નાગરિકો માટે મહત્વપૂર્ણ અપીલ
બેંકમાંથી માહિતી મળતાની સાથે જ સાબરકાંઠા સાયબર ક્રાઇમ પોલીસ સ્ટેશનની ટીમ હરકતમાં આવી ગઈ હતી. પોલીસ અધિકારીઓ અને કર્મચારીઓ તાત્કાલિક બેંક ખાતે દોડી આવ્યા હતા અને વૃદ્ધનો સંપર્ક સાધી તેમને પ્રેમથી સાંત્વના આપી હતી. પોલીસે વૃદ્ધને સમજાવ્યું કે આ કોઈ પોલીસ કાર્યવાહી નહીં પરંતુ ‘ડિજિટલ અરેસ્ટ’ના નામે ચાલતી એક નકલી સાયબર ઠગાઈ છે. સમયસર પોલીસ અને બેંકની સક્રિયતાના કારણે વૃદ્ધ મોટી આર્થિક છેતરપિંડીનો ભોગ બનતા બચી ગયા હતા.
આ ઘટના બાદ સાબરકાંઠા સાયબર ક્રાઇમ પોલીસે રાજ્ય અને જિલ્લાના નાગરિકો જોગ એક સ્પષ્ટ અપીલ કરી છે કે, પોલીસ, સીબીઆઈ (CBI), ઈડી (ED) કે અન્ય કોઈ પણ સરકારી એજન્સી ક્યારેય વીડિયો કોલ પર કે ઓનલાઈન માધ્યમથી ‘ડિજિટલ અરેસ્ટ’ કરતી નથી. જો ભવિષ્યમાં કોઈપણ નાગરિકને આવા શંકાસ્પદ ફોન કોલ, વીડિયો કોલ કે નાણાં પડાવવાની ધમકી મળે, તો જરાય ગભરાયા વગર તાત્કાલિક રાષ્ટ્રીય સાયબર હેલ્પલાઇન નંબર ૧૯૩૦ (1930) પર અથવા પોતાના નજીકના સાયબર ક્રાઇમ પોલીસ સ્ટેશને સંપર્ક કરવો, જેથી સમયસર યોગ્ય પગલાં ભરી શકાય.
