નોરતાની આઠમે આ રીતે કરો માં મહાગૌરીની આરાધના, ઘરમાં આવશે સુખ-સમૃદ્ધિ
શારદીય નવરાત્રિ દરમિયાન મહાઅષ્ટમીનો દિવસ અત્યંત ધાર્મિક મહત્વ ધરાવે છે. આ દિવસ દેવી દુર્ગાના આઠમા સ્વરૂપ, દેવી મહાગૌરીને સમર્પિત છે. પ્રાચીન પરંપરાઓ અનુસાર, જે ભક્તો આ દિવસે શુદ્ધ હૃદયથી દેવી મહાગૌરીની પૂજા કરે છે, તેમને સુખ, સમૃદ્ધિ, ઉત્તમ સ્વાસ્થ્ય અને સૌભાગ્યની પ્રાપ્તિ થાય છે. આ ઉપરાંત, આ શુભ અવસર પર ‘કન્યા પૂજન’ (નાની કન્યાઓની પૂજા) કરવાની પરંપરા પણ નિભાવવામાં આવે છે.
ચાલો જાણીએ માં મહાગૌરીની પૂજા વિધિ, મંત્ર, પ્રિય ભોગ અને તેનાથી જોડાયેલી મહત્વની બાબતો:
કેમ પડ્યું નામ ‘મહાગૌરી’ અને કેવું છે માતાનું સ્વરૂપ?
ધાર્મિક ગ્રંથો અનુસાર, માતા પાર્વતીએ ભગવાન શિવને પતિ રૂપે મેળવવા માટે હજારો વર્ષો સુધી કઠિન તપસ્યા કરી હતી. સતત તડકો, હવા અને સાધનાના કારણે તેમનો રંગ શ્યામ (સાંવલો) પડી ગયો હતો. જ્યારે ભગવાન શિવ તેમની તપસ્યાથી પ્રસન્ન થયા, ત્યારે તેમણે માતાના શરીરને ગંગાજળથી ધોઈ નાખ્યું. આ પછી માતાનો રંગ અત્યંત ઉજ્જવળ અને કાંતિમયુક્ત (ગૌર વર્ણ) થઈ ગયો. આ જ કારણે તેમને ‘મહાગૌરી’ કહેવામાં આવ્યા.
મા મહાગૌરીનું સ્વરૂપ અત્યંત શાંત, સોમ્ય અને કરુણામયી છે. તેમની ચાર ભુજાઓ છે—એક હાથમાં ત્રિશૂળ, બીજામાં ડમરૂ અને બાકીના બે હાથ અભય તથા વરદ મુદ્રામાં છે. તેઓ શ્વેત વસ્ત્ર ધારણ કરે છે અને બળદ (વ્રષભ) પર સવારી કરે છે, તેથી તેમને વ્રષારૂઢા પણ કહેવામાં આવે છે.
મહાઅષ્ટમી પર માં મહાગૌરીની સરળ પૂજા વિધિ
મહાઅષ્ટમીના દિવસે સહેજ વહેલા ઉઠીને સ્નાન-ધ્યાન કરો અને માં મહાગૌરીનું પૂજન આ રીતે કરો:
૧. સ્થાનની શુદ્ધિ: પૂજા ઘરને સારી રીતે સાફ કરો અને ગંગાજળ છાંટીને પવિત્ર કરો.
૨. સ્થાપના: પાટલા પર લાલ કે પીળો કાપડ પાથરીને માં દુર્ગા/મહાગૌરીની પ્રતિમા કે તસવીર સ્થાપિત કરો.
૩. શૃંગાર અને અર્પણ: માતાને રોલી, અક્ષત, સિંદૂર, ફૂલ, ફળ અને લાલ ચુંદડી ચઢાવો.
૪. ભોગ ધરો: માતાને નારિયેળ, નારિયેળમાંથી બનેલી મીઠાઈ, હલવો-પૂરી અને કાળા ચણાનો ભોગ ધરો.
૫. આરતી અને ક્ષમા પ્રાર્થના: ધૂપ-દીપ પ્રગટાવીને માતાની આરતી કરો, મંત્રોનો જાપ કરો અને પૂજાના અંતે ભુલચૂક માટે ક્ષમા માંગો.
માં મહાગૌરીના સિદ્ધ મંત્ર
સરળ પૂજા મંત્ર:
ઓમ્ દેવ્યૈ મહાગૌર્યૈ નમઃધ્યાન મંત્ર:
શ્વેતે વૃષે સમારૂઢા શ્વેતાંબરધરા શુચિઃ | મહાગૌરી શુભં દદ્યાન્ મહાદેવપ્રમોદા દા ||
દેવી સ્તુતિ મંત્ર:
યા દેવી સર્વભૂતેષુ મા મહાગૌરીરૂપેણ સંસ્થિતા | નમસ્તસ્યૈ નમસ્તસ્યૈ નમસ્તસ્યૈ નમો નમઃ
માં મહાગૌરીનો પ્રિય ભોગ અને કન્યા પૂજન
મા મહાગૌરીને નારિયેળ વિશેષ રૂપથી પ્રિય છે. તેથી અષ્ટમીના દિવસે નારિયેળ કે નારિયેળની બરફીનો ભોગ લગાવવો ખૂબ જ શુભ માનવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત હલવો, પૂરી, ખીર અને ઉકાળેલા કાળા ચણાનો ભોગ પણ અર્પણ કરવામાં આવે છે.
કન્યા પૂજનની પરંપરા
મહાઅષ્ટમી પર ૨ થી ૧૦ વર્ષ સુધીની નાની કન્યાઓને દેવીનું સ્વરૂપ માનીને ઘરમાં બોલાવવામાં આવે છે. તેમના ચરણ ધોઈને તેમને તિલક કરવામાં આવે છે અને હલવો-પૂરી તથા ચણાનું ભોજન કરાવવામાં આવે છે. ભોજન પછી કન્યાઓને પોતાની ક્ષમતા મુજબ દક્ષિણા કે ઉપહાર આપીને તેમના ચરણ સ્પર્શ કરી આશીર્વાદ લેવામાં આવે છે. માન્યતા છે કે કન્યા પૂજન વગર નવરાત્રીની પૂજા અધૂરી માનવામાં આવે છે.
