વાયદા બજારમાં ૨૪૦૦ રૂપિયાથી વધુનો ઘટાડો: કેમ ચાંદીના ભાવ પર આવી ગયું દબાણ?
અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ચાલતા આંતરરાષ્ટ્રીય સંઘર્ષ અને ભૂ-રાજકીય અનિશ્ચિતતાઓ વચ્ચે વૈશ્વિક કિંમતી ધાતુઓના બજારમાં સતત ઉતાર-ચઢાવનો વાતાવરણ જોવા મળી રહ્યું છે. શનિ-રવિની બે દિવસની સાપ્તાહિક રજાઓ બાદ આજે, ૩ ઓગસ્ટ, ૨૦૨૬ ના રોજ જ્યારે કોમોડિટી અને બુલિયન બજારો ખૂલ્યા, ત્યારે ચાંદીના ભાવમાં સ્થાનિક વાયદા બજારમાં સારો એવો ઘટાડો નોંધાયો છે.
મલ્ટી કોમોડિટી એક્સચેન્જ (MCX) પર આજે સવારે ચાંદીના વાયદા ભાવ ૧.૧૩ ટકા અર્થાત ૨,૪૭૯ રૂપિયા ઘટીને ૨,૧૭,૪૮૮ રૂપિયા પ્રતિ કિલોગ્રામના સ્તરે આવી ગયા હતા. આ અગાઉના કારોબારી દિવસે વાયદા બજારમાં ચાંદી ૨,૧૯,૯૬૭ રૂપિયા પ્રતિ કિલોના મથાળે બંધ થઈ હતી. બીજી તરફ, સ્થાનિક બુલિયન એસોસિએશનના આંકડા મુજબ ચાંદીનો મૂળ ભાવ ૨,૧૮,૧૬૦ રૂપિયા પ્રતિ કિલો ચાલી રહ્યો છે.
તમામ સ્થાનિક ટેક્સ અને ચાર્જીસ ઉમેરતાં દિલ્હી બુલિયન માર્કેટમાં ચાંદીનો છૂટક દર ૨,૨૪,૭૦૦ રૂપિયા પ્રતિ કિલોગ્રામ બોલાઈ રહ્યો છે, જ્યારે રિટેલ જવેલરી પ્લેટફોર્મ્સ પર તે ૨,૩૫,૦૦૦ રૂપિયા પ્રતિ કિલોના સ્તરે પહોંચેલો જોવા મળ્યો છે. આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં હાજર ચાંદી ઘટીને ૫૮.૨૨ ડોલર પ્રતિ ઔંસના સ્તરે કારોબાર કરી રહી છે.
ચાંદીના વિવિધ પ્રકાર મુજબ આજના સ્થાનિક દરો
બજારમાં વપરાશ અને શુદ્ધતાના આધારે ચાંદી અલગ-અલગ ગ્રેડમાં ઉપલબ્ધ હોય છે. ૯૯૯ શુદ્ધતા ધરાવતી ‘ફાઈન સિલ્વર’ નો તાજો ભાવ બુલિયન માર્કેટમાં પ્રતિ કિલો અંદાજે ૨,૧૮,૧૬૦ રૂપિયા છે, જેનો પ્રતિ તોલા (૧૨ ગ્રામ) નો ભાવ ૨,૫૪૫ રૂપિયા થાય છે.
દાગીના અને વાસણો માટે વપરાતી ૯૨૫ શુદ્ધતા ધરાવતી ‘સ્ટર્લિંગ સિલ્વર’ નો ભાવ પ્રતિ કિલો ૨,૦૧,૭૯૮ રૂપિયા અને તોલા દીઠ ૨,૩૫૪ રૂપિયા આસપાસ છે. સિક્કાઓ બનાવવા માટે ઉપયોગી ૯૦૦ ગ્રેડની ચાંદી ૧,૯૬,૩૪૪ રૂપિયા પ્રતિ કિલોગ્રામ પર ક્વોટ થઈ રહી છે. જ્યારે ૮૦૦ ગ્રેડની ‘જર્મન સિલ્વર’ નો દર પ્રતિ કિલો ૧,૭૪,૫૨૮ રૂપિયા અને પ્રતિ તોલા ૨,૦૩૬ રૂપિયા ચાલી રહ્યો છે.
દેશના મુખ્ય શહેરોમાં ચાંદીના દરોની સ્થિતિ
દેશભરના મુખ્ય શહેરોમાં ઈંધણ, ટ્રાન્સપોર્ટેશન અને સ્થાનિક ટેક્સના લીધે ભાવોમાં નજીવો તફાવત રહેતો હોય છે. દિલ્હી, મુંબઈ, કોલકાતા, ચેન્નાઈ, પટના, લખનઉ, મેરઠ, કાનપુર, નોઈડા, ગુરુગ્રામ અને ચંદીગઢ જેવા શહેરોમાં આજે ૧૦ ગ્રામ ચાંદીનો ભાવ ૨,૩૫૦ રૂપિયા, ૧૦૦ ગ્રામનો ભાવ ૨૩,૫૦૦ રૂપિયા અને ૧ કિલો ચાંદીનો રિટેલ ભાવ ૨,૩૫,૦૦૦ રૂપિયા આસપાસ નોંધાયો છે.
ગુજરાતના મુખ્ય શહેરો એવા અમદાવાદ અને વડોદરા ઉપરાંત જયપુર, ઇન્દોર, લુધિયાણા અને ગુવાહાટી જેવા કેન્દ્રો પર પણ ૧ કિલો ચાંદી ૨,૩૫,૦૦૦ રૂપિયાના સ્તરે ક્વોટ થઈ રહી છે, જ્યારે ૧૦ ગ્રામનો દર ૨,૩૫૦ રૂપિયાના સ્તરે સ્થિર છે.
છેલ્લા સેશનનો મિજાજ અને વાયદા બજારનું ગણિત
શુક્રવારે દિલ્હી બુલિયન માર્કેટમાં રિટેલ ખરીદદારો અને જવેલર્સ દ્વારા ખરીદી ચાલુ રાખવા છતાં ચાંદીનો ભાવ અગાઉના સ્તરે જ સ્થિર રહ્યો હતો. જોકે, આંતરરાષ્ટ્રીય હાજર બજારમાં ચાંદી પર સતત દબાણ જોવા મળ્યું હતું અને વૈશ્વિક સ્તરે ભાવ ૨ ટકા ઘટીને ૫૭.૯૮ ડોલર પ્રતિ ઔંસ થઈ ગયા હતા.
વાયદા બજાર (MCX) પર સપ્ટેમ્બર ડિલિવરી માટે ચાંદીનો વાયદો ૮૧૭ રૂપિયા ઘટીને ૨,૧૯,૧૫૦ રૂપિયા પ્રતિ કિલો બંધ થયો હતો. ન્યૂ યોર્ક કોમેક્સ માર્કેટમાં પણ ચાંદીમાં નરમાઈ જળવાઈ રહી હતી.
આંતરરાષ્ટ્રીય બજાર પર શું છે નિષ્ણાતોનું આંકલન?
કોમોડિટી ક્ષેત્રના નિષ્ણાતોના મતે, ઉપલા મથાળે સોદાઓમાં થયેલું નફા બુકિંગ (Profit Booking) અને મોટા રોકાણકારો દ્વારા વેચવાલીના કારણે ચાંદીના વાયદા ભાવ પર દબાણ વધ્યું છે.
કોટક સિક્યોરિટીઝના રિસર્ચ વિભાગના નિષ્ણાતો જણાવે છે કે વૈશ્વિક સ્તરે અમેરિકી ડોલર મજબૂત થવાને કારણે ચાંદીની તેજી અટકી ગઈ છે અને આંતરરાષ્ટ્રીય માર્કેટમાં ચાંદી અત્યારે ૫૮ ડોલર પ્રતિ ઔંસની આસપાસ રેન્જ-બાઉન્ડ ટ્રેડ કરી રહી છે. તે જ સમયે ક્રૂડ ઓઈલની વધતી કિંમતોના લીધે પણ બુલિયન પ્રોડક્ટ્સ પ્રત્યે રોકાણકારોનો ઉત્સાહ થોડો ધીમો પડ્યો છે.
