CEC જ્ઞાનેશ કુમાર અને SIR સામે આજે 200 સંગઠનોનું દેશવ્યાપી પ્રદર્શન, જવાબમાં BJPની પદયાત્રા
દેશમાં મતદાર યાદીની ખાસ સઘન સુધારણા પ્રક્રિયા એટલે કે SIRને લઈને રાજકીય વિવાદ વધુ ઘેરો બન્યો છે. મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમારના રાજીનામા અને SIR પ્રક્રિયા રદ કરવાની માંગ સાથે 23 ઑક્ટોબરે દેશવ્યાપી વિરોધનું આહ્વાન કરવામાં આવ્યું છે. ‘પીપલ અગેન્સ્ટ SIR’ ગઠબંધનના નેતૃત્વમાં યોજાનારા આ આંદોલનમાં 200થી વધુ સંગઠનો જોડાવાના હોવાનું અહેવાલમાં જણાવાયું છે.
બીજી તરફ, વિપક્ષના આ વિરોધનો સામનો કરવા ભારતીય જનતા પાર્ટીએ પણ દેશવ્યાપી જનસંપર્ક અભિયાન શરૂ કર્યું છે. ભાજપે પોતાના અભિયાનને ‘લોકતંત્ર બચાવો, ભીડતંત્ર હટાવો’ નામ આપ્યું છે. આથી મતદાર યાદીના સુધારણાનો મુદ્દો હવે માત્ર વહીવટી પ્રક્રિયા પૂરતો મર્યાદિત રહ્યો નથી, પરંતુ દેશના રાજકીય વર્તુળોમાં ચર્ચાનો કેન્દ્ર બન્યો છે.
‘દરેક હાથમાં તિરંગો, દરેક ગલીમાં જંતર-મંતર’નો નારો
SIRના વિરોધમાં ઊભા થયેલા ગઠબંધને પોતાના આંદોલન માટે ‘દરેક હાથમાં તિરંગો, દરેક ગલીમાં જંતર-મંતર’નો નારો આપ્યો છે. આ અભિયાન દ્વારા લોકો સુધી પહોંચીને લોકશાહી અને મતદાતાઓના અધિકારો અંગે જાગૃતિ ફેલાવવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવી રહ્યો છે.
આંદોલનકારીઓની મુખ્ય માંગ છે કે SIRની પ્રક્રિયા તાત્કાલિક રદ કરવામાં આવે અને મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમાર રાજીનામું આપે. વિરોધીઓનું માનવું છે કે મતદાર યાદીમાં સુધારણા કરતી વખતે દરેક પાત્ર નાગરિકનો મતાધિકાર સુરક્ષિત રહે તે સુનિશ્ચિત થવું જોઈએ. જોકે, આક્ષેપો અને પ્રક્રિયાની કાયદેસરતા અંગેનો વિવાદ સંબંધિત પક્ષોના દાવા અને જવાબ સાથે સમજવો જરૂરી છે.
અનેક જાણીતા ચહેરાઓ પણ વિરોધમાં જોડાશે
આ દેશવ્યાપી આંદોલનને વિવિધ ક્ષેત્રના જાણીતા લોકોનું સમર્થન મળી રહ્યું છે. અહેવાલ મુજબ, રાજકીય અર્થશાસ્ત્રી પરકલા પ્રભાકરે પણ આ વિરોધમાં ભાગ લેવાની જાહેરાત કરી છે. તેમણે સોશિયલ મીડિયા પર પોસ્ટ કરીને લોકશાહીની પુનઃસ્થાપના માટે લોકોને આગળ આવવા અપીલ કરી હતી.
આ ઉપરાંત, વિરોધના સત્તાવાર પોસ્ટરમાં અભિનેતા પ્રકાશ રાજ, વરિષ્ઠ વકીલ પ્રશાંત ભૂષણ, ખેડૂત નેતા રાકેશ ટિકૈત, સામાજિક કાર્યકર તુષાર ગાંધી, અભિજીત દીપકે, નેહા બોરા અને વિદ્યાર્થી નેતા આઇશે ઘોષ જેવા નામો પણ જોવા મળ્યાં છે. વિવિધ સામાજિક અને રાજકીય વર્ગોના લોકો આ મુદ્દે એકસાથે આવે તે આ આંદોલનનું નોંધપાત્ર પાસું છે.
ભાજપનું વળતું અભિયાન: ‘લોકતંત્ર બચાવો, ભીડતંત્ર હટાવો’
વિપક્ષના આંદોલન વચ્ચે ભાજપે પણ પોતાનો પક્ષ લોકો સમક્ષ રજૂ કરવા માટે દેશવ્યાપી અભિયાન શરૂ કર્યું છે. પક્ષના જણાવ્યા મુજબ, આ અભિયાનનો ઉદ્દેશ લોકશાહી સંસ્થાઓમાં વિશ્વાસ જાળવવાનો અને ચૂંટણી પ્રક્રિયા અંગે ફેલાવવામાં આવતા ભ્રામક દાવાઓનો જવાબ આપવાનો છે.
આ અભિયાન અંતર્ગત જનસંપર્ક કાર્યક્રમો અને પદયાત્રાઓ દ્વારા લોકો સુધી પહોંચવાની યોજના છે. ભાજપ SIR પ્રક્રિયાને મતદાર યાદીઓને વધુ ચોક્કસ બનાવવાની કામગીરી તરીકે રજૂ કરી રહ્યો છે, જ્યારે વિરોધ પક્ષો તેના અમલીકરણ અંગે સવાલો ઉઠાવી રહ્યા છે. આ રીતે એક જ પ્રક્રિયાને લઈને બંને પક્ષો વચ્ચે અલગ-અલગ દૃષ્ટિકોણ સામે આવ્યા છે.
મતદાર યાદી અને લોકશાહી પર વિશ્વાસનો સવાલ
SIR અંગેના વિવાદમાં સૌથી મહત્વનો મુદ્દો એ છે કે મતદાર યાદી ચોક્કસ પણ રહે અને કોઈ પાત્ર નાગરિક મતદાનના અધિકારથી વંચિત પણ ન રહે. ચૂંટણી પ્રક્રિયામાં પારદર્શિતા, યોગ્ય ચકાસણી અને નાગરિકોની ફરિયાદોનું નિરાકરણ લોકશાહી વ્યવસ્થાની વિશ્વસનીયતા માટે જરૂરી છે.
હવે આ વિરોધ દેશના વિવિધ વિસ્તારોમાં કેટલો વ્યાપક બને છે અને ચૂંટણી પંચ તથા રાજકીય પક્ષો તરફથી કેવો પ્રતિસાદ મળે છે તે જોવાનું રહેશે. એક તરફ વિપક્ષ ચૂંટણી પંચની જવાબદારી અને SIRની પ્રક્રિયા અંગે જવાબ માગી રહ્યો છે, તો બીજી તરફ ભાજપ જનતામાં પોતાની વાત પહોંચાડવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યો છે.
આ સમગ્ર ઘટનાક્રમથી સ્પષ્ટ થાય છે કે મતદાર યાદીનો મુદ્દો આગામી દિવસોમાં પણ રાજકીય ચર્ચામાં મહત્વનું સ્થાન જાળવી શકે છે. અંતે, આ વિવાદનો ઉકેલ તથ્યો, પારદર્શક પ્રક્રિયા અને મતદારોના અધિકારોને કેન્દ્રમાં રાખીને આવે તે લોકશાહી માટે મહત્વપૂર્ણ રહેશે.
