પરફેક્ટ લેમન રાઈસ બનાવવાની આ છે ‘માસ્ટર ટ્રીક’, એકવાર બનાવશો તો વારંવાર ખાવાનું મન થશે
જ્યારે પણ સાઉથ ઇન્ડિયન વાનગીઓની વાત આવે ત્યારે આપણા મનમાં ઇડલી, ઢોસા અને સંભારનો વિચાર સૌથી પહેલા આવે છે. પરંતુ દક્ષિણ ભારતની રસોઈમાં ચોખામાંથી બનતી અસંખ્ય વાનગીઓ છે, જેમાં લેમન રાઈસ (Lemon Rice) તેની તાજગી અને અદભૂત સ્વાદ માટે આખા વિશ્વમાં પ્રખ્યાત છે. દક્ષિણ ભારતમાં તેને ‘ચિત્રન્ના’ (Chitranna) તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.
લેમન રાઈસ બનાવવા જેટલા સરળ છે, તેટલા જ સ્વાસ્થ્ય માટે હલકા અને પાચન માટે પણ ખૂબ સારા છે. જો તમારી પાસે રાતના વધેલા ભાત હોય, તો આ રેસીપી તમારા માટે પરફેક્ટ બ્રેકફાસ્ટ કે લંચ બોક્સનો ઓપ્શન બની શકે છે.
લેમન રાઈસની ખાસિયત
સાઉથ ઇન્ડિયન ફૂડની સૌથી મોટી વિશેષતા એ છે કે તે ઓછા મસાલામાં તૈયાર થઈ જાય છે અને તેનો સ્વાદ કુદરતી હોય છે. લેમન રાઈસમાં લીંબુની ખટાશ, મીઠા લીમડાની સુગંધ અને સીંગદાણાનો કરકરો સ્વાદ મળીને એક એવો સ્વાદ પેદા કરે છે જે દરેક ઉંમરના લોકોને પસંદ આવે છે. આ ડિશ મુસાફરી દરમિયાન લઈ જવા માટે પણ ઉત્તમ છે કારણ કે તે જલ્દી બગડતી નથી.
જરૂરી સામગ્રી (Ingredients)
એક ઉત્તમ સાઉથ ઇન્ડિયન સ્ટાઈલ લેમન રાઈસ બનાવવા માટે તમારે નીચે મુજબની સામગ્રીની જરૂર પડશે:
-
રાંધેલા ભાત: 2 કપ (ઠંડા અને છૂટા હોવા જોઈએ)
-
સીંગદાણા: 2 મોટી ચમચી
-
લીંબુનો રસ: 2-3 મોટી ચમચી
-
તેલ: 2 મોટી ચમચી (સીંગતેલ કે તલનું તેલ પરંપરાગત સ્વાદ આપે છે)
-
રાઈ: 1 નાની ચમચી
-
અડદની દાળ: 1 નાની ચમચી (કરકરા સ્વાદ માટે)
-
મીઠો લીમડો: 8-10 પાન
-
સૂકા લાલ મરચાં: 2 નંગ
-
લીલા મરચાં: 1-2 (ઝીણા સમારેલા)
-
હળદર: ½ નાની ચમચી
-
મીઠું: સ્વાદ મુજબ
-
કોથમીર: ઝીણી સમારેલી (ગાર્નિશિંગ માટે)
-
હિંગ: એક ચપટી (પાચન અને સુગંધ માટે)
લેમન રાઈસ બનાવવાની સ્ટેપ-બાય-સ્ટેપ રીત
1. સીંગદાણા શેકવા
સૌ પ્રથમ એક કડાઈ કે પેનમાં તેલ ગરમ કરો. તેલ ગરમ થાય એટલે તેમાં સીંગદાણા નાખો અને તેને ધીમી આંચ પર ત્યાં સુધી શેકો જ્યાં સુધી તે ગુલાબી અને કરકરા ન થઈ જાય. શેકાયેલા સીંગદાણાને એક અલગ પ્લેટમાં કાઢી લો.
2. વઘાર તૈયાર કરવો
તે જ તેલમાં રાઈ નાખો. રાઈ તતડે એટલે તેમાં અડદની દાળ નાખો અને આછી ગુલાબી થવા દો. હવે તેમાં સૂકા લાલ મરચાં, લીલા મરચાં, મીઠો લીમડો અને હિંગ નાખો. આ બધું થોડી સેકન્ડ માટે સાંતળો જેથી લીમડાની સુગંધ તેલમાં બેસી જાય.
3. મસાલાનું મિશ્રણ
હવે ગેસની આંચ બિલકુલ ધીમી કરી દો અને તેમાં હળદર અને સ્વાદ મુજબ મીઠું નાખો. ધ્યાન રાખવું કે હળદર બળી ન જાય, નહીં તો ભાતનો રંગ ખરાબ થઈ શકે છે.
4. ભાત ઉમેરવા
વઘારમાં રાંધેલા ઠંડા ભાત નાખો. હવે હળવા હાથે ભાતને મસાલા સાથે મિક્સ કરો. ધ્યાન રાખવું કે ભાતના દાણા તૂટવા ન જોઈએ. તેને 2-3 મિનિટ સુધી ધીમી આંચ પર ગરમ થવા દો જેથી ભાત મસાલાને સોષી લે.
5. સિક્રેટ ટચ (લીંબુનો રસ)
આ સૌથી મહત્વનો સ્ટેપ છે—ગેસ બંધ કરી દો. ગેસ બંધ કર્યા પછી જ ઉપરથી લીંબુનો રસ નાખો. જો તમે આંચ ચાલુ રાખીને લીંબુ નાખશો, તો ભાત કડવા થઈ શકે છે. લીંબુનો રસ નાખ્યા પછી બરાબર મિક્સ કરી લો.
6. ગાર્નિશિંગ
છેલ્લે, શેકેલા સીંગદાણા અને ઝીણી સમારેલી કોથમીર નાખો. તમારા તાજા અને સુગંધિત લેમન રાઈસ તૈયાર છે.
એક્સપર્ટ ટિપ્સ (Secret Tips)
-
છૂટા ભાત: લેમન રાઈસ માટે હંમેશા ઠંડા ભાતનો ઉપયોગ કરો. જો તમે તાજા ભાત બનાવ્યા હોય, તો તેને એક પહોળી પ્લેટમાં ફેલાવીને સંપૂર્ણપણે ઠંડા થવા દો.
-
હળદરનો રંગ: ભાતમાં સરસ પીળો રંગ લાવવા માટે હળદરને તેલમાં જ નાખો, સીધી ભાત ઉપર ન નાખવી.
-
ક્રંચ: જો તમને વધુ કરકરો સ્વાદ ગમતો હોય, તો તમે વઘારમાં થોડી ચણાની દાળ પણ ઉમેરી શકો છો.
પીરસવા માટેના સૂચનો
લેમન રાઈસ પોતાની રીતે જ એક સંપૂર્ણ ડિશ છે, પણ તેનો સ્વાદ વધારવા માટે તમે તેને નીચેની વસ્તુઓ સાથે પીરસી શકો છો:
-
નારિયેળની ચટણી: આ તેનો પરંપરાગત સાથી છે.
-
પાપડ કે વેફર્સ: ક્રંચ ઉમેરવા માટે.
-
દહીં કે રાયતું: ઉનાળામાં આ એક રિફ્રેશિંગ કોમ્બિનેશન છે.
નિષ્કર્ષ
લેમન રાઈસ એ લોકો માટે શ્રેષ્ઠ વિકલ્પ છે જેમની પાસે સમય ઓછો છે પણ તેઓ કંઈક હેલ્ધી અને સ્વાદિષ્ટ ખાવા માંગે છે. વિટામિન-C થી ભરપૂર લીંબુ અને પ્રોટીનયુક્ત સીંગદાણા તેને એક સંતુલિત આહાર બનાવે છે. આજે જ આ રેસીપી ટ્રાય કરો અને તમારા પરિવારને સાઉથ ઇન્ડિયાનો સ્વાદ ચખાડો.

