અમેરિકામાં સન ફાર્માએ ઘટાડ્યા દવાની કિંમતોના ભાવ! શેરબજારમાં અચાનક મચ્યો ખળભળાટ.
સન ફાર્માસ્યુટિકલ ઈન્ડસ્ટ્રીઝ (Sun Pharma) ના શેરમાં મંગળવાર ૧ સપ્ટેમ્બરના રોજ પ્રારંભિક ટ્રેડિંગ સેશન દરમિયાન ૨ ટકા કરતાં વધુનો કડાકો જોવા મળ્યો છે. કંપનીએ અમેરિકા સરકાર સાથે દવાઓની કિંમતોને લઈને એક મહત્વપૂર્ણ કરાર કર્યાના અહેવાલો સામે આવ્યા બાદ શેરબજારમાં આ પ્રતિક્રિયા જોવા મળી છે. આ કરાર હેઠળ કંપની અમેરિકાના સ્ટેટ મેડિકેડ પ્રોગ્રામ અને ભવિષ્યમાં લોન્ચ થનારી નવી અદ્યતન દવાઓ માટે ઓછી કિંમત (ડિસ્કાઉન્ટેડ પ્રાઈસ) રાખવા પર સહમત થઈ છે.
દવાઓના ભાવ ઘટાડવાના બદલામાં સન ફાર્માને અમેરિકી ટેરિફના મોરચે મોટી રાહત મળી છે. આમ છતાં, ટૂંકા ગાળાની કમાણી પર અસર પડવાની આશંકાથી રોકાણકારોએ આ કરાર પર હાલમાં નકારાત્મક પ્રતિક્રિયા આપી હતી. મંગળવારે સવારે શેર ૨.૩ ટકા ઘટીને રૂ. ૧,૯૪૦ ની સપાટી સુધી પહોંચી ગયો હતો અને નિફ્ટી ૫૦ ના સૌથી વધુ ઘટનારા સ્ટોક્સમાં સામેલ થયો હતો.
સતત ત્રણ દિવસથી ચાલતી તેજી પર લાગી બ્રેક
સન ફાર્માના શેરમાં છેલ્લા ત્રણ કારોબારી સત્રોથી સતત મજબૂત તેજી જોવા મળી રહી હતી. આ ત્રણ દિવસ દરમિયાન કંપનીના શેરમાં આશરે ૪.૫ ટકા જેટલો ઉછાળો નોંધાયો હતો. અગાઉના કારોબારી સત્રમાં જ આ શેર ૩.૪ ટકા ચડ્યો હતો, જેથી રોકાણકારોમાં ઉત્સાહનો માહોલ હતો.
પરંતુ મંગળવારે અમેરિકી સરકાર સાથે થયેલી નવી ડીલના સમાચાર આવતા જ શેરબજારમાં નફો બુક કરવાની હોડ જામી ગઈ. પ્રારંભિક કારોબારમાં જ શેર ૨.૩ ટકા તૂટીને રૂ. ૧,૯૪૦ ના સ્તરે આવી ગયો. આ કડાકા સાથે સન ફાર્માના શેરમાં છેલ્લા ત્રણ દિવસથી ચાલી આવતી તેજીની યાત્રા પર વિરામ લાગી ગયો છે.
અમેરિકી સરકાર સાથે કિંમતો અંગે શું થયો કરાર?
સન ફાર્માએ સત્તાવાર રીતે જણાવ્યું કે તેણે અમેરિકી સરકાર સાથે દવાઓની કિંમતો સંબંધિત એક કરાર કર્યો છે. આ કરાર હેઠળ કંપની ‘મોસ્ટ ફેવર્ડ નેશન’ (MFN) પ્રાઇસિંગ મોડેલને અમેરિકી સ્ટેટ મેડિકેડ પ્રોગ્રામ સુધી વિસ્તારશે. આ સિવાય ભવિષ્યમાં અમેરિકી બજારમાં લોન્ચ થનારી નવી અને ઈનોવેટિવ દવાઓ પર પણ MFN પ્રાઇસિંગ નીતિ લાગુ કરવાની પ્રતિબદ્ધતા દર્શાવવામાં આવી છે.
કંપનીએ વ્હાઇટ હાઉસ ખાતે આયોજિત એક વિશેષ કાર્યક્રમ દરમિયાન આ કરાર અંગેની પ્રાથમિક માહિતી આપી હતી. જો કે, વેપારી સુરક્ષા અને ગોપનીયતાના કારણોસર કરારની બાકીની વિગતવાર શરતો અને ગણતરીઓને ગુપ્ત રાખવામાં આવી છે.
કંપનીની ભવિષ્યની આવક પર પડી શકે છે અસર
ઓછી કિંમતે દવાઓ ઉપલબ્ધ કરાવવાની આ કમિટમેન્ટથી સન ફાર્માની અમેરિકામાંથી થતી આવક (Revenue) અને નફાકારકતા પર વિપરીત અસર પડવાની આશંકા નિષ્ણાતો વ્યક્ત કરી રહ્યા છે. જે દવાઓને આ કરારના દાયરામાં આવરી લેવામાં આવી છે, તેમની કિંમતો ઘટી જવાથી તેના વેચાણમાંથી મળતી ચોખ્ખી આવક ઓછી થઈ શકે છે.
જો કે, હાલ એ સ્પષ્ટ નથી થયું કે કઈ કઈ ચોક્કસ દવાઓને આ કરાર હેઠળ સામેલ કરવામાં આવી છે. કંપનીએ આ ડીલ સાથે જોડાયેલી પ્રોડક્ટ્સની કિંમતો કે વેચાણના આંકડા જાહેર કર્યા નથી. આથી, સન ફાર્માના બેલેન્સ શીટ પર આ કરારની વાસ્તવિક નાણાકીય અસર કેટલી થશે તે હાલના તબક્કે નક્કી કરવું મુશ્કેલ છે, જેને કારણે માર્કેટમાં અનિશ્ચિતતાનો માહોલ બન્યો છે.
ટેરિફના મોરચે મળી મોટી રાહત
કિંમતોમાં રાહત આપવાના બદલામાં સન ફાર્માને અમેરિકી ટેરિફ (આયાત ડ્યુટી) ના મોરચે ખૂબ જ મોટો ફાયદો થયો છે. અમેરિકી સરકારે સન ફાર્માની ઈનોવેટિવ ફાર્માસ્યુટિકલ પ્રોડક્ટ્સ પર ‘સેક્શન ૨૩૨’ ટેરિફને આગામી બે વર્ષથી વધુ સમય સુધી લાગુ નહીં કરવા અંગે સહમતિ દર્શાવી છે.
આ ટેરિફ રાહત સન ફાર્મા દ્વારા અમેરિકી બજારમાં કરવામાં આવેલા જંગી રોકાણને ધ્યાનમાં રાખીને આપવામાં આવી છે. વર્તમાન વૈશ્વિક પરિસ્થિતિમાં અમેરિકી ટેરિફમાંથી મુક્તિ મળવી એ સન ફાર્મા માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ બાબત ગણાય છે, ખાસ કરીને એવા સમયે જ્યારે કંપની યુએસ માર્કેટમાં પોતાના કારોબારનો સતત વિસ્તાર કરી રહી છે.
સન ફાર્મા માટે અમેરિકી બજાર કેમ આટલું મહત્વનું છે?
સન ફાર્માની વૈશ્વિક ગ્રોથ સ્ટ્રેટેજીમાં અમેરિકી માર્કેટ સૌથી કેન્દ્રીય ભૂમિકા ભજવે છે. કંપનીની કુલ ગ્લોબલ આવકમાં એકલા અમેરિકાનો હિસ્સો આશરે ૨૭ ટકા જેટલો મોટો છે. આ સિવાય ઈનોવેટિવ અને વિશેષ દવાઓ માટે અમેરિકા કંપનીનું સૌથી મોટું બજાર છે.
સન ફાર્માએ સામાન્ય (Generic) દવાઓની સાથે સાથે સ્પેશિયાલ્ટી અને ઈનોવેટિવ મેડિસિન સેગમેન્ટમાં પણ ઝડપી વિસ્તરણ કર્યું છે. ડર્મેટોલોજી (ત્વચાના રોગો), ઓપ્થાલમોલોજી (આંખના રોગો) અને ઓન્કો-ડર્મેટોલોજીથી જોડાયેલું તેનું ઈનોવેટિવ મેડિસિન પોર્ટફોલિયો કંપનીના કુલ વેચાણમાં આશરે ૨૨ ટકા જેટલું માતબર યોગદાન આપે છે.
