સુપ્રીમ કોર્ટનો ઐતિહાસિક નિર્ણય: હવે મહિલા શોર્ટ સર્વિસ કમિશન અધિકારીઓને પણ મળશે પેન્શન
ભારતીય સંરક્ષણ દળોમાં સેવા આપતી મહિલા અધિકારીઓ માટે સુપ્રીમ કોર્ટે એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ અને રાહતજનક ચુકાદો આપ્યો છે. કોર્ટે ઠરાવ્યું છે કે આર્મી, નેવી અને એરફોર્સની જે મહિલા શોર્ટ સર્વિસ કમિશન (SSC) અધિકારીઓએ 14 વર્ષની સેવા પૂર્ણ કર્યા બાદ નિવૃત્ત થયા છે, તેઓ હવે પેન્શનના હકદાર બનશે. સામાન્ય રીતે પેન્શન માટે 20 વર્ષની સેવા અનિવાર્ય હોય છે, પરંતુ કોર્ટે તેની વિશેષ સત્તાનો ઉપયોગ કરીને આ વન-ટાઇમ રાહત મંજૂર કરી છે.
20 વર્ષની સેવાનો નિયમ અને કોર્ટની વિશેષ રાહત
વર્તમાન સર્વિસ રૂલ્સ મુજબ, સંરક્ષણ દળોમાં પેન્શન મેળવવા માટે કોઈપણ અધિકારીએ ઓછામાં ઓછા 20 વર્ષની ક્વોલિફાઇંગ સેવા પૂર્ણ કરવી જરૂરી છે. જોકે, સુપ્રીમ કોર્ટની બેન્ચે અવલોકન કર્યું કે જે મહિલા અધિકારીઓને પરમેનન્ટ કમિશન (PC) માટે વિચારણામાં લેવામાં આવ્યા હતા પરંતુ કોઈ કારણસર ઇનકાર કરવામાં આવ્યો હતો, તેમને પેન્શનના હેતુ માટે 20 વર્ષની સેવા પૂર્ણ કરી હોવાનું માનવામાં આવશે.
આ નિર્ણય એ મહિલા અધિકારીઓ માટે આશીર્વાદ સમાન છે જેઓ વર્ષો સુધી દેશની સેવા કર્યા પછી પણ માત્ર ટેકનિકલ નિયમોને કારણે પેન્શનથી વંચિત રહી જતી હતી. કોર્ટે પોતાની અસાધારણ સત્તાઓનો ઉપયોગ કરીને આ આદેશ પસાર કર્યો છે જેથી ન્યાય સુનિશ્ચિત કરી શકાય.
પરમેનન્ટ કમિશન માટેના નવા માપદંડો
અદાલતે માત્ર પેન્શન જ નહીં, પરંતુ જે મહિલા અધિકારીઓ અત્યારે સેવામાં કાર્યરત છે તેમના માટે પણ સ્પષ્ટતા કરી છે. ચુકાદા મુજબ, હાલમાં કાર્યરત મહિલા અધિકારીઓને પણ પરમેનન્ટ કમિશન મેળવવાનો હક રહેશે. જોકે, આ માટે તેમણે મેળવેલા ગ્રેડ્સ, મેડિકલ ક્રાઈટેરિયા, વિજિલન્સ અને શિસ્તભંગની ક્લિયરન્સ જેવી શરતોનું પાલન કરવું પડશે.
આ નિર્ણયની મુખ્ય અસરો:
- આર્થિક સુરક્ષા: 14 વર્ષની સેવા પછી નિવૃત્ત થયેલી મહિલાઓને હવે આજીવન પેન્શનની સુવિધા મળશે.
- સમાનતાનો અધિકાર: સંરક્ષણ દળોમાં મહિલા અને પુરુષ અધિકારીઓ વચ્ચેના ભેદભાવને ઘટાડવા તરફ આ એક મોટું કદમ છે.
- ભવિષ્યની તકો: સેવામાં રહેલી મહિલાઓ માટે હવે કારકિર્દીને વધુ લાંબી બનાવવાનો માર્ગ મોકળો થયો છે.
લાંબી કાનૂની લડતનો અંત
આ ઐતિહાસિક ચુકાદો વિંગ કમાન્ડર સુચેતા એદન સહિત ભારતીય વાયુસેનાની અનેક મહિલા અધિકારીઓ દ્વારા દાખલ કરવામાં આવેલી અરજીઓ પર આવ્યો છે. આ અધિકારીઓએ 2019માં રજૂ કરવામાં આવેલી નીતિગત ફેરફારો હેઠળ પરમેનન્ટ કમિશન ન આપવાના નિર્ણયને પડકાર્યો હતો. સુપ્રીમ કોર્ટના આ સ્ટેન્ડથી હવે સેંકડો મહિલા અધિકારીઓના સન્માનજનક નિવૃત્તિ જીવનનો માર્ગ પ્રશસ્ત થયો છે.
