ટ્રમ્પની ‘ટેરિફ વૉર’ ઉંધી પડી? સુપ્રીમ કોર્ટના ચુકાદા બાદ ૧૭૫ અબજ ડૉલર ચૂકવવાનું દબાણ વધ્યું
અમેરિકાના પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ માટે મુશ્કેલીઓ ઓછી થવાનું નામ નથી લઈ રહી. તાજેતરમાં યુએસ સુપ્રીમ કોર્ટે ટ્રમ્પ દ્વારા લાદવામાં આવેલા ટેરિફને ગેરકાયદેસર જાહેર કર્યા બાદ, વિપક્ષી ડેમોક્રેટ્સ હવે આર્થિક વળતરની માંગ સાથે મેદાને પડ્યા છે. ત્રણ વરિષ્ઠ ડેમોક્રેટિક સેનેટરોએ એક નવું બિલ રજૂ કરવાની જાહેરાત કરી છે, જે ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રને વિવિધ દેશો પાસેથી વસૂલવામાં આવેલા આશરે ૧૭૫ બિલિયન ડૉલર (અંદાજે ૧૪.૫ લાખ કરોડ રૂપિયા) પરત કરવા માટે મજબૂર કરશે.
શું છે સમગ્ર મામલો?
રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે ૧૯૭૭ના ઇન્ટરનેશનલ ઇમરજન્સી ઇકોનોમિક પાવર્સ એક્ટ (IEEPA)નો ઉપયોગ કરીને અમેરિકાના લગભગ દરેક વેપારી ભાગીદાર દેશ પર ભારે ટેરિફ લાદ્યા હતા. ટ્રમ્પનો દાવો હતો કે આનાથી સંઘર્ષો ઘટશે અને ફેડરલ આવકમાં વધારો થશે. જોકે, સુપ્રીમ કોર્ટે ૬-૩ ના બહુમતી ચુકાદામાં આ આદેશોને ગેરકાયદેસર ગણાવ્યા છે. હવે ડેમોક્રેટ્સ આ ચુકાદાને હથિયાર બનાવીને જનતાના નાણાં પરત માંગવાની રણનીતિ અપનાવી રહ્યા છે.
ડેમોક્રેટ્સનું નવું બિલ અને તેની શરતો
સેનેટર રોન વાયડન, એડ માર્કી અને જીની શાહીન દ્વારા રજૂ કરવામાં આવનાર આ બિલમાં મુખ્યત્વે નીચેની માંગણીઓ કરવામાં આવી છે:
સમય મર્યાદા: યુએસ કસ્ટમ્સ એન્ડ બોર્ડર પ્રોટેક્શન (CBP) એ ૧૮૦ દિવસની અંદર તમામ રિફંડ જારી કરવા પડશે.
વ્યાજ સાથે પરત: વસૂલવામાં આવેલી રકમ માત્ર મૂળ નહીં, પણ વ્યાજ સાથે પરત કરવાની માંગ છે.
નાના વ્યવસાયોને પ્રાધાન્ય: જે નાના ઉદ્યોગો આ ટેરિફના બોજ હેઠળ દબાઈ ગયા હતા, તેમને રિફંડમાં પ્રાથમિકતા આપવાની જોગવાઈ છે.
સેનેટર વાયડને આકરા પ્રહારો કરતા કહ્યું, “ટ્રમ્પની આ ગેરકાયદેસર યોજનાએ અમેરિકન પરિવારો અને ઉત્પાદકોને કાયમી આર્થિક નુકસાન પહોંચાડ્યું છે. હવે આ પૈસા જનતાના ખિસ્સામાં પાછા નાખવા એ જ સમસ્યાનો એકમાત્ર ઉકેલ છે.”
ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રનો બચાવ
વ્હાઇટ હાઉસે આ બિલને ‘દયનીય’ ગણાવીને ફગાવી દીધું છે. પ્રવક્તા કુશ દેસાઈએ જણાવ્યું કે રાષ્ટ્રપતિએ ટેરિફનો ઉપયોગ દેશના હિતમાં પરિણામો મેળવવા માટે કર્યો હતો, જ્યારે ડેમોક્રેટ્સ માત્ર રાજકીય ખેલ રમી રહ્યા છે. બીજી તરફ, ટ્રેઝરી સેક્રેટરી સ્કોટ બેસન્ટે સ્પષ્ટ કર્યું કે રિફંડનો નિર્ણય વહીવટીતંત્રના હાથમાં નથી, પરંતુ નીચલી અદાલતોમાં ચાલતા મુકદ્દમાઓ પર આધારિત છે.
સામાન્ય જનતા પર શું અસર પડશે?
પેન વ્હાર્ટન બજેટ મોડેલના અંદાજ મુજબ, જો આ ૧૭૫ બિલિયન ડૉલરનું રિફંડ આપવામાં આવે, તો સરેરાશ દરેક અમેરિકન પરિવારને ૧,૩૦૦ ડૉલર (અંદાજે ૧ લાખ રૂપિયાથી વધુ) મળી શકે છે. જોકે, ટ્રમ્પનો તર્ક છે કે આટલી મોટી રકમ પરત કરવાથી દેશનું દેવું વધશે અને અર્થતંત્રને નુકસાન પહોંચશે.
આગામી રસ્તો: વર્ષો લાંબી કાનૂની લડાઈ?
ટ્રમ્પે પોતે સ્વીકાર્યું છે કે રિફંડની આ પ્રક્રિયા અત્યંત જટિલ છે. તેમણે પત્રકારોને જણાવ્યું હતું કે આ મામલો આગામી પાંચ વર્ષ સુધી કોર્ટમાં ચાલી શકે છે. નિષ્ણાતો માને છે કે ભલે આ બિલ વર્તમાન સ્થિતિમાં કાયદો ન બને, પરંતુ નવેમ્બરની મધ્યસત્ર ચૂંટણીઓ પહેલા ડેમોક્રેટ્સે જનતા વચ્ચે ટ્રમ્પની છબી ‘ગેરકાયદેસર ટેક્સ ઉઘરાવનાર’ તરીકે સ્થાપિત કરવામાં સફળતા મેળવી છે.
અમેરિકામાં આર્થિક નીતિ હવે રાજકીય યુદ્ધના મેદાનમાં ફેરવાઈ ગઈ છે. શું અમેરિકન પરિવારોને તેમના નાણાં પાછા મળશે કે પછી આ મામલો વર્ષો સુધી કાનૂની ફાઈલોમાં દબાયેલો રહેશે? તે તો આવનારો સમય જ કહેશે, પરંતુ અત્યારે તો ટ્રમ્પ માટે મુશ્કેલીઓનો પહાડ મોટો થઈ રહ્યો છે.
