ભારત-ભૂતાન વચ્ચે ઐતિહાસિક કરાર: ૧૧૨૫ મેગાવોટનો પ્રોજેક્ટ અને ૮૦% વીજળી ભારતને, જાણો સંપૂર્ણ વિગત.
ભારત અને ભૂતાન વચ્ચેના દાયકાઓ જૂના મૈત્રીપૂર્ણ સંબંધોમાં હવે ઊર્જા ક્ષેત્રે એક નવો અને અત્યંત શક્તિશાળી અધ્યાય ઉમેરાવા જઈ રહ્યો છે. તાજેતરમાં વર્લ્ડ બેંક (World Bank) અને ભૂતાન સરકાર વચ્ચે એક ઐતિહાસિક સમજૂતી થઈ છે, જે અંતર્ગત એક વિશાળ હાઈડ્રોપાવર પ્રોજેક્ટ માટે આશરે 515 મિલિયન ડોલર એટલે કે ₹4,200 કરોડથી વધુના ફંડિંગ પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા છે. આ પ્રોજેક્ટ ભારતની દિગ્ગજ કંપની ટાટા પાવર (Tata Power) અને ભૂતાનની ડ્રુક ગ્રીન પાવર કોર્પોરેશન (Druk Green Power Corporation) ના સંયુક્ત સાહસ દ્વારા સાકાર કરવામાં આવશે.
પ્રોજેક્ટની વિગતો: ‘દોરજીલંગ હાઈડ્રોપાવર પ્રોજેક્ટ’
આ મહત્વકાંક્ષી પ્રોજેક્ટનું નામ ‘દોરજીલંગ હાઈડ્રોપાવર પ્રોજેક્ટ’ (Dorjilung Hydropower Project) રાખવામાં આવ્યું છે. આ પ્રોજેક્ટની કેટલીક પાયાની વિગતો નીચે મુજબ છે:
-
ઉત્પાદન ક્ષમતા: આ પ્રોજેક્ટની કુલ ક્ષમતા 1125 મેગાવોટ હશે.
-
PPP મોડલ: આ પ્રોજેક્ટ પબ્લિક-પ્રાઈવેટ પાર્ટનરશિપ (PPP) મોડલ પર આધારિત છે. જેમાં ભૂતાનની ડ્રુક ગ્રીન પાવર કોર્પોરેશનનો હિસ્સો 60% અને ટાટા પાવરનો હિસ્સો 40% રહેશે.
-
વીજ ઉત્પાદન: આ પ્રોજેક્ટ દ્વારા વાર્ષિક અંદાજે 4,500 GWh વીજળી ઉત્પન્ન કરવામાં આવશે.
-
ભારતને ફાળવણી: આશ્ચર્યજનક અને આનંદની વાત એ છે કે, ઉત્પન્ન થનારી કુલ વીજળીમાંથી લગભગ 80 ટકા વીજળી ભારતને આપવામાં આવશે.
આ પ્રોજેક્ટ ખાસ કરીને ઉનાળાના સમયમાં જ્યારે ભારતમાં વીજળીની માંગ ચરમસીમાએ હોય છે, ત્યારે સસ્તી અને સ્વચ્છ વીજળી પૂરી પાડવામાં કરોડરજ્જુ સમાન સાબિત થશે.
ભૂતાન અને ભારત માટે આર્થિક અને પર્યાવરણીય લાભ
આ પ્રોજેક્ટ માત્ર વીજળી ઉત્પન્ન કરવા પૂરતો મર્યાદિત નથી, પરંતુ તે બંને દેશો માટે આર્થિક પરિવર્તન લાવનારો સાબિત થશે.
૧. ભૂતાન માટે આશીર્વાદરૂપ: આ પ્રોજેક્ટ ભૂતાનના કુલ વીજ ઉત્પાદનમાં આશરે ત્રીજા ભાગનો ફાળો આપશે. તેનાથી ભૂતાનની આવકમાં ધરખમ વધારો થશે અને સ્થાનિક સ્તરે રોજગારીની નવી તકો ઉભી થશે. શિયાળામાં ભૂતાનમાં ઘણીવાર વીજળીની અછત વર્તાય છે, આ પ્રોજેક્ટ તે અછતને દૂર કરવામાં પણ મદદરૂપ થશે.
૨. ગ્રીન એનર્જી અને પર્યાવરણ: આ પ્રોજેક્ટ સંપૂર્ણપણે ગ્રીન એનર્જી એટલે કે જળવિદ્યુત પર આધારિત હોવાથી તેનાથી કાર્બન ઉત્સર્જનમાં મોટો ઘટાડો થશે. ભારત જે રીતે ગ્રીન એનર્જીના લક્ષ્યાંકો તરફ આગળ વધી રહ્યું છે, તેમાં આ પ્રોજેક્ટ મહત્વનો ભાગ ભજવશે.
રોકાણકારો માટે સમાચાર: ટાટા પાવરના શેરમાં તેજીની આશા?
આ સમાચારની સીધી અસર શેરબજારમાં ટાટા પાવરના શેર પર જોવા મળી શકે છે. ટાટા પાવરના પ્રદર્શન પર એક નજર કરીએ તો:
-
વળતર: કંપનીએ છેલ્લા 5 વર્ષમાં તેના રોકાણકારોને 332 ટકા જેટલું મજબૂત વળતર આપ્યું છે.
-
વર્તમાન સ્થિતિ: શેરની વર્તમાન બજાર કિંમત ₹442.65 ની આસપાસ છે.
વર્લ્ડ બેંકના મતે આ પ્રોજેક્ટ દક્ષિણ એશિયામાં ઊર્જા સુરક્ષા (Energy Security) ને મજબૂત બનાવશે. આટલી મોટી ડીલ અને ભવિષ્યમાં વીજળીની નિકાસની ખાતરીને કારણે રોકાણકારો પણ આ શેર પર ચાંપતી નજર રાખી રહ્યા છે.
