“પરસેવાથી ઠંડક – ઘર માટે હાઇ-ટેક પેઇન્ટ”
સિંગાપોરની નાન્યાંગ ટેકનોલોજીકલ યુનિવર્સિટીના સંશોધકોએ એક અનોખી ‘પરસેવાથી પ્રેરિત’ પેઇન્ટ વિકસાવ્યો છે, જે કુદરતી ઠંડક પદ્ધતિનું અનુકરણ કરી શકે છે. સામાન્ય ઠંડક પેઇન્ટ્સ જેવી વીજળીભર્યા સાધનો કે ફેન વગર, આ પેઇન્ટ પાસે એક સંતુલિત ત્રિ-ક્રિયાત્મક માળખું છે: બાષ્પીભવન ઠંડક, રેડિયેટિવ ઠંડક અને સૂર્યપ્રતિબિંબ.
આ પેઇન્ટનું છિદ્રાળું માળખું પાણી સંગ્રહે છે અને ધીમે-ધીમે પ્રકાશે છે, જેને કારણે ગરમીનું બાષ્પીભવન સ્વાભાવિક રીતે થાય છે. મટીરીયલ વૈજ્ઞાનિક લી હોંગ મુજબ, આ ‘નિષ્ક્રિય ઠંડક’ હોય છે: ઇલેક્ટ્રિક ઇનપુટ વગર કામ કરે છે. તાપ વાનશે અને પંખો વગર ઠંડક સમયસર મળે છે.
પરંપરાગત ઠંડક પેઇન્ટ્સ રેડિયેટિવ ઠંડકનો ઉપયોગ કરે છે — તે સૂર્યપ્રકાશને પરત બોલાવે છે — પરંતુ ભેજવાળી વાતાવરણમાં કાર્યક્ષમતા ઘટે છે. પરંતુ આ નવી ટેકનોલોજી ભેજ હોય ત્યારે પણ કાર્યકક્ષમ રહે છે, કારણ કે ભૂતપૂર્વમાં પાણીનું બાષ્પીભવન પ્રક્રિયામાં ઉશ્મા ખેંચી લે છે.
ટ્રિપલ-એક્શન ટેકનોલોજીમાં ઉપરોક્ત સાથે, નેનોપાર્ટિકલ્સ ઉમેરવાની પણ રીત અપનાવવામાં આવી છે, જે મોટી સૂર્યરોશની પ્રતિબિંબકતા (88–92%) અને ગરમી ઉત્સર્જનમાં (95%+) મદદરૂપ બને છે. મીઠું અને પોલિમર ઉમેરવાથી ભેજ જાળવી રાખવામાં મદદ મળે છે અને તિરાડોને અટકે છે.
પેઇન્ટનું પરિક્ષણ ત્રણ નાના ઘરોમાં બે વર્ષ સુધી કરવામાં આવ્યું,
જેમાં એક પર પરંપરાગત સફેદ પેઇન્ટ, બીજો પર વ્યાવસાયિક ઠંડક પેઇન્ટ અને ત્રીજો પર ઉદ્યોગ‑સ્થર ડેવલોપમેન્ટવાળા પેઇન્ટ લાગૂ કર્યું. પરિણામોમાં પરંપરાગત જૂના પેઇન્ટ વૈશ્વિક પ્રતિક્રિયામાં પીળા પડે હતા, જ્યારે નવી કૂલિંગ પેઇન્ટ આજે પણ તેજસ્વી સફેદ જ રહી — જે ગહન ઠંડકીન જ વાત છે!
ઉર્જા બચત દ્રષ્ટિએ આ પેઇન્ટ પ્રભાવશાળી રહ્યો છે: ટ્રાયલ ઇમારતોમાં એર‑કન્ડીશનિંગ ઉપર વપરાતા ઊર્જામાં 30–40% સુધી બચત નોંધાઈ. વિશ્વમાં આશરે 60% બિલ્ડિંગ ઉર્જા હશે ઠંડક માટે વપરાશે — જો આ પેઇન્ટ વ્યાપક રીતે અપનાય તો વીજળીની માંગમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થશે.
વિશાળ દૃષ્ટિકોણમાં, આ ટેકનોલોજી ઉષ્ણકટિબંધીય શહેરોમાં urban heat island (UHI) અસર ઘટાડવામાં મદદરૂપ થઇ શકે છે. ઘણા શહેરોમાં કાંકરેટ અને ઇમારત ગરમીને પકડી લે છે, એ તાપ ફેલાવે છે અને ગ્રીડ પર ભાર વધારવાનું કામ કરે છે. રિન્યુઅબલ, નિષ્ક્રિય અને ગ્રહ-મૈત્રી તરીકે લોકો ઉપર આરામદાયક ભાવ લાવવા માટે આ પેઇન્ટ એક નવી દિશા નિર્ધારણ કરે છે.
આન કરતાં, Sydney, Dubai જેવા ઊનાળાવાળા શહેરોમાં આવી ટેકનોલોજી વિસ્તારશે તો ગરમી‑બંધી શહેરી પરિસ્થિતિમાં સ્થિરતા લાવી શકે છે. આ પેઇન્ટ, આપણી પરિસ્થિતિની પ્રતિકારશીલતા તરીકે, ભવિષ્યમાં ઠંડક માટેનો એક સ્વસ્થ અને ફક્તક નવો ઉકેલ બની શકે છે.