માર્જિન બચાવવાની સ્ટ્રેટેજી: એક્સાઈઝ ડ્યુટી વધવા છતાં કેમ ભાગી રહ્યા છે તમાકુના શેર?
શેરબજારમાં અત્યારે ભારે વોલેટિલિટી વચ્ચે પણ તમાકુ સેક્ટરના શેરોમાં અચાનક આવેલી ‘તુફાની તેજી’એ રોકાણકારોનું ધ્યાન ખેંચ્યું છે. ખાસ કરીને ગોડફ્રે ફિલિપ્સ (Godfrey Phillips) ના શેરોમાં બુધવારે ૧૦% થી ૧૧% સુધીનો ઉછાળો જોવા મળ્યો હતો. માત્ર ગોડફ્રે જ નહીં, પણ આઈટીસી (ITC) અને વીએસટી ઇન્ડસ્ટ્રીઝ (VST Industries) જેવા દિગ્ગજ શેરોમાં પણ સતત બીજા-ત્રીજા દિવસે લેવાલીનો માહોલ રહ્યો હતો.
કિંમતોમાં વધારો: તેજીનું મુખ્ય કારણ
તાજેતરમાં રજૂ થયેલા બજેટમાં સરકારે તમાકુ ઉત્પાદનો પરની એક્સાઈઝ ડ્યુટી (Excise Duty) માં વધારો કરવાની જાહેરાત કરી હતી. સામાન્ય રીતે જ્યારે ટેક્સ વધે ત્યારે કંપનીઓના પ્રોફિટ માર્જિન પર દબાણ આવે છે, જેના કારણે શેર ઘટવા જોઈએ. પરંતુ અહીં ચિત્ર કંઈક અલગ છે.
તમાકુ કંપનીઓએ ટેક્સના આ વધારાનો બોજ ગ્રાહકો પર નાખવા માટે સિગરેટની કિંમતોમાં વધારો કરવાનો નિર્ણય લીધો છે. માર્કેટ એનાલિસ્ટ્સનું માનવું છે કે કંપનીઓએ જેટલો ટેક્સ વધ્યો છે તેના કરતા વધુ કિંમત વધારી છે, જેનાથી તેમનું પ્રોફિટ માર્જિન સુરક્ષિત થઈ ગયું છે. આ સમાચાર આવતાની સાથે જ રોકાણકારોમાં ઉત્સાહ જોવા મળ્યો અને તેઓએ આ સેક્ટરના શેરોમાં મોટી ખરીદી શરૂ કરી દીધી.
ગોડફ્રે ફિલિપ્સમાં કેમ આવી ‘તુફાની’ તેજી?
ગોડફ્રે ફિલિપ્સ ઇન્ડિયાના શેરમાં બુધવારે ટ્રેડિંગ દરમિયાન ભારે લેવાલી જોવા મળી હતી. શેર ૧૧ ટકાથી પણ વધુ ઉછળીને નવી ઊંચાઈ પર પહોંચ્યો હતો.
-
મજબૂત વોલ્યુમ: બજારમાં માત્ર ભાવ જ નથી વધ્યા, પણ ટ્રેડિંગ વોલ્યુમમાં પણ મોટો ઉછાળો જોવા મળ્યો છે. એટલે કે મોટા ફંડ હાઉસ અને સંસ્થાકીય રોકાણકારોએ આ સ્ટોકમાં વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો છે.
-
બિઝનેસ મોડલ: આ કંપનીનું પ્રીમિયમ સિગરેટ સેગમેન્ટમાં મોટું વર્ચસ્વ છે. જ્યારે કિંમતો વધે છે, ત્યારે પ્રીમિયમ ગ્રાહકો પર તેની અસર ઓછી થાય છે, જેનો સીધો લાભ કંપનીના નફામાં દેખાય છે.
ITC: ધીમી પણ મજબૂત તેજી
દેશની સૌથી મોટી સિગરેટ ઉત્પાદક કંપની ITC ના શેરોમાં પણ સતત ત્રીજા દિવસે તેજી જોવા મળી હતી. આઈટીસી માત્ર તમાકુ જ નહીં પણ FMCG અને હોટલ બિઝનેસમાં પણ છે. પરંતુ તેના નફાનો મોટો હિસ્સો સિગરેટ બિઝનેસમાંથી આવે છે. ટેક્સ વધ્યા બાદ કિંમતોમાં વધારો કરવાની કંપનીની ક્ષમતા (Pricing Power) રોકાણકારોને આકર્ષી રહી છે. બજારના નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે આઈટીસીમાં આવેલી આ તેજી ટૂંકા ગાળાની નહીં પણ લાંબા ગાળાના પોર્ટફોલિયો માટે મજબૂતીનો સંકેત છે.
નિષ્ણાતોનો શું છે મત?
શેરબજારના જાણકારોનું માનવું છે કે તમાકુ સેક્ટરમાં અત્યારે ‘રિલીફ રેલી’ ચાલી રહી છે. બજેટમાં જે અનિશ્ચિતતા હતી તે હવે દૂર થઈ ગઈ છે. કંપનીઓએ ભાવ વધારીને પોતાનો રસ્તો સાફ કરી લીધો છે.
-
મર્જિનમાં સુધારો: એક્સાઈઝ ડ્યુટી વધવા છતાં, કંપનીઓ હવે ઊંચા ભાવે માલ વેચી શકશે, જેનાથી આવનારા ક્વાર્ટર્સમાં તેમનો ચોખ્ખો નફો વધવાની ધારણા છે.
-
ગ્રાહકોની માનસિકતા: સિગરેટ જેવી વસ્તુઓ ‘ઇલાસ્ટિક ડિમાન્ડ’ ધરાવતી નથી. એટલે કે ભાવ વધવા છતાં તેના ગ્રાહકોમાં મોટો ઘટાડો થતો નથી. આ બાબત તમાકુ કંપનીઓ માટે પ્લસ પોઈન્ટ સાબિત થાય છે.
રોકાણકારોએ શું ધ્યાન રાખવું?
જોકે તમાકુ સેક્ટરમાં તેજી છે, પણ રોકાણકારોએ કેટલીક બાબતો ધ્યાનમાં રાખવી જોઈએ:
-
રેગ્યુલેટરી જોખમ: સરકાર ભવિષ્યમાં તમાકુના ઉપયોગને ઘટાડવા માટે વધુ કડક કાયદા કે ટેક્સ લાવી શકે છે.
-
વોલેટિલિટી: ૧૦-૧૧ ટકાની તેજી પછી પ્રોફિટ બુકિંગ પણ આવી શકે છે. તેથી ઉછાળે ખરીદી કરવાને બદલે યોગ્ય સ્તરની રાહ જોવી જોઈએ.
-
ડિવિડન્ડ યીલ્ડ: આ સેક્ટરની કંપનીઓ ખાસ કરીને ITC અને VST ઇન્ડસ્ટ્રીઝ સારું ડિવિડન્ડ આપવા માટે જાણીતી છે, જે રોકાણકારો માટે વધારાનો ફાયદો છે.
તમાકુ સેક્ટરે ફરી એકવાર સાબિત કર્યું છે કે તે બજારના પ્રતિકૂળ સંજોગોમાં પણ ‘કેશ કાઉ’ સાબિત થઈ શકે છે. ટેક્સ વધ્યા પછી પણ કિંમતો વધારીને નફો જાળવી રાખવાની આ કંપનીઓની સ્ટ્રેટેજી અત્યારે કામ કરી ગઈ હોય તેમ લાગે છે.
