ટ્રમ્પ વિરુદ્ધ અમેરિકન કોર્ટ: ટેરિફની જંગમાં કોની જીત થશે? રાષ્ટ્રપતિ કે ન્યાયતંત્ર?
અમેરિકામાં વિદેશી વસ્તુઓ પર લાદવામાં આવેલા ટેરિફને લઈને રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અને અદાલતો વચ્ચે મોટો ટકરાવ શરૂ થયો છે. તાજેતરમાં, એક અમેરિકન કોર્ટે ટ્રમ્પ દ્વારા લાદવામાં આવેલા ટેરિફને ગેરકાયદેસર ઠેરવ્યા અને 14 ઓક્ટોબર સુધીમાં તેને હટાવવાનો આદેશ આપ્યો. આ નિર્ણય ટ્રમ્પ પ્રશાસન માટે એક મોટો આંચકો હોઈ શકે છે. જો સુપ્રીમ કોર્ટ પણ આ આદેશને યથાવત રાખે, તો અમેરિકાને લગભગ 14 લાખ કરોડ રૂપિયા ($159 બિલિયન) રિફંડ કરવા પડી શકે છે, જેનાથી અમેરિકન અર્થતંત્ર પર ગંભીર અસર થશે.
ટ્રમ્પની વિદેશ નીતિ પર કોર્ટની કાતર?
રાષ્ટ્રપતિ બન્યા પછી, ટ્રમ્પે અમેરિકન ઉદ્યોગો અને નોકરીઓની સુરક્ષા માટે વિદેશી માલ પર ભારે ટેરિફ લગાવ્યા. તેમનું કહેવું હતું કે તેનાથી ઘરેલુ ફેક્ટરીઓ અને મજૂરો સુરક્ષિત રહેશે. આ નીતિથી અમેરિકાએ અત્યાર સુધીમાં અબજો ડોલરની કમાણી પણ કરી છે.
પરંતુ કોર્ટનું કહેવું છે કે રાષ્ટ્રપતિની સત્તાઓ પણ બંધારણ અને કાયદાના દાયરામાં બંધાયેલી છે. જો કોઈ નીતિ આ મર્યાદાની બહાર જાય તો તેને રદ કરી શકાય છે. આ જ કારણ છે કે કોર્ટે આ ટેરિફને ગેરકાયદેસર ઠેરવ્યા.
- ટ્રમ્પનો તર્ક: ટેરિફથી અમેરિકન કંપનીઓ અને મજૂરોને ફાયદો થશે અને દેશમાં નોકરીઓ વધશે.
- નિષ્ણાતોનો મત: તેનાથી અમેરિકાનું વેપાર યુદ્ધ વધી શકે છે, વિદેશી પુરવઠો અટકી શકે છે અને જરૂરી ચીજવસ્તુઓ મોંઘી થઈ શકે છે.
- સરકારની ચિંતા: જો કોર્ટનો આદેશ લાગુ થયો તો અમેરિકાને અબજો ડોલરનું નુકસાન થશે અને આર્થિક મોરચે પડકારો ઊભા થશે.
કોર્ટ વિરુદ્ધ રાષ્ટ્રપતિ: કોની સત્તા વધુ?
આ મામલો અમેરિકાની ચેક્સ એન્ડ બેલેન્સ પ્રણાલીને સ્પષ્ટ રીતે દર્શાવે છે.
- રાષ્ટ્રપતિ પાસે વિદેશ નીતિ અને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા પર મજબૂત અધિકાર છે.
- પરંતુ ન્યાયતંત્રનું કામ એ સુનિશ્ચિત કરવાનું છે કે સરકારની કોઈપણ નીતિ બંધારણની વિરુદ્ધ ન હોય.
- કોર્ટનો નિર્ણય આ વાતને મજબૂત કરે છે કે લોકશાહીમાં રાષ્ટ્રપતિની સત્તા મર્યાદિત છે, જ્યારે ન્યાયતંત્રની ભૂમિકા અંતિમ અને નિર્ણાયક હોય છે.
સુપ્રીમ કોર્ટ બનશે અંતિમ નિર્ણય લેનાર
જોકે, ટ્રમ્પ પ્રશાસન હજુ હાર માનવા તૈયાર નથી. તેની પાસે હજુ પણ સુપ્રીમ કોર્ટમાં અપીલ કરવાનો વિકલ્પ છે.
- જો સુપ્રીમ કોર્ટે ટ્રમ્પના પક્ષમાં ચુકાદો આપ્યો તો ટેરિફ ચાલુ રહેશે.
- પરંતુ જો સુપ્રીમ કોર્ટે પણ ટેરિફને ગેરબંધારણીય ગણાવ્યો, તો ટ્રમ્પ પ્રશાસનને આર્થિક અને રાજકીય બંને સ્તરે મોટો આંચકો લાગશે.
આખરે, આ સવાલ યથાવત છે કે અમેરિકન લોકશાહીની આ લડાઈમાં જીત આખરે રાષ્ટ્રપતિની થશે કે અદાલતની?