અમેરિકા-ઈરાન યુદ્ધ: ટ્રમ્પના વિજયના દાવાઓનો પર્દાફાશ; ૨૦ મિનિટના ભાષણમાં ૧૦ મોટા જૂઠાણાં અને તેની ભયાનક વાસ્તવિકતા
અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના ૨૦ મિનિટના રાષ્ટ્રજોગ સંબોધને સમગ્ર વિશ્વમાં ચર્ચા જગાવી છે. એકતરફ ટ્રમ્પ વિજયના દાવા કરી રહ્યા છે, તો બીજી તરફ સંરક્ષણ નિષ્ણાતો આ દાવાઓને ‘સફેદ જૂઠાણું’ ગણાવી રહ્યા છે.
ઈરાન સાથે ચાલી રહેલા યુદ્ધના ૩૪મા દિવસે રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે વ્હાઈટ હાઉસથી વિશ્વને સંબોધિત કર્યું. ટ્રમ્પે દાવો કર્યો કે અમેરિકાએ ઈરાનને પરાસ્ત કરી દીધું છે, પરંતુ ગ્રાઉન્ડ રિપોર્ટ્સ કંઈક અલગ જ વાર્તા કહી રહ્યા છે. નિષ્ણાતોના મતે, ટ્રમ્પનું આ ભાષણ હતાશાનું પરિણામ છે. ચાલો જાણીએ તેમના ભાષણના એ મુખ્ય મુદ્દાઓ જે સત્યથી વેગળા છે.
૧. સેનાના વિનાશનો પોકળ દાવો
ટ્રમ્પે કહ્યું કે ઈરાની નૌકાદળ અને વાયુસેના ખતમ થઈ ગઈ છે. વાસ્તવિકતા એ છે કે ઈરાને ટ્રમ્પના ભાષણના કલાકોમાં જ ઈઝરાયલ પર મોટો હુમલો કર્યો. ઈરાની નૌકાદળ હજુ પણ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પર નિયંત્રણ ધરાવે છે, અને અમેરિકા તેને ખોલાવવામાં નિષ્ફળ રહ્યું છે.
૨. શાસન પરિવર્તનનું ગેરમાર્ગે દોરનારું ચિત્ર
ટ્રમ્પે દાવો કર્યો કે ઈરાનમાં નવું નેતૃત્વ ‘સમજદાર’ છે. હકીકત એ છે કે આયાતુલ્લાહ ખામેનીના નિધન બાદ તેમના પુત્ર મોજતબા ખામેની સત્તા પર આવ્યા છે, જેઓ IRGC ના પૂર્વ કમાન્ડર છે અને તેમના પિતા કરતા પણ વધુ આક્રમક ગણાય છે. તેમના શાસનમાં ઈરાને અત્યાર સુધીના સૌથી વધુ મિસાઈલ હુમલા કર્યા છે.
૩. પરમાણુ ક્ષમતા અને ‘જૂન ૨૦૨૫’ ના દાવા
જૂન ૨૦૨૫ માં ‘ઓપરેશન મિડનાઈટ હેમર’ વખતે પણ ટ્રમ્પે કહ્યું હતું કે પરમાણુ સ્થળો નાશ પામ્યા છે. આઠ મહિના પછી તેઓ ફરી એ જ વાત કહી રહ્યા છે. ઈરાનનું સમૃદ્ધ યુરેનિયમ હજુ પણ અમેરિકાના હાથમાં આવ્યું નથી, જે સાબિત કરે છે કે પરમાણુ ક્ષમતા હજુ અકબંધ છે.
૪. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ અને સાથી દેશોની લાચારી
ટ્રમ્પે કહ્યું કે તેમને હવે હોર્મુઝમાં રસ નથી, પરંતુ આ નિવેદન તેમના સાથી દેશો (સાઉદી અરેબિયા, UAE) માટે મૃત્યુઘંટ સમાન છે. જો આ માર્ગ બંધ રહેશે, તો મધ્ય પૂર્વના દેશો પોતાનું તેલ વેચી શકશે નહીં. ટ્રમ્પ પોતાના મિત્રોને બચાવવાનો દાવો કરે છે પણ વાસ્તવમાં તેમને મધદરિયે છોડી રહ્યા છે.
૫. ‘પાષાણ યુગ’ (Stone Age) ની ધમકી
ટ્રમ્પ કહી રહ્યા છે કે ૨-૩ અઠવાડિયામાં ઈરાનને પાષાણ યુગમાં મોકલી દેવાશે. નિષ્ણાતોના મતે, આ માત્ર તો જ શક્ય છે જો અમેરિકા પરમાણુ હુમલો કરે. સામાન્ય બોમ્બમારાથી ઈરાન જેવો પહાડી દેશ ઝૂકવાનો નથી, અને જમીની સેના મોકલવાની ટ્રમ્પમાં હિંમત નથી.
૬. વાટાઘાટોનું રહસ્ય
ટ્રમ્પ દાવો કરે છે કે ઈરાન સાથે વાતચીત ચાલુ છે, જ્યારે ઈરાનના વિદેશ મંત્રી અરાઘચીએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે કોઈ વાટાઘાટો થઈ રહી નથી. એવું લાગે છે કે ટ્રમ્પ પોતાની કલ્પનામાં જ વાટાઘાટો કરી રહ્યા છે.
૭. તેલ ક્ષેત્રો પર હુમલો: એક આત્મઘાતી ડગલું
ટ્રમ્પે ઈરાનના પાવર પ્લાન્ટ અને તેલ ક્ષેત્રોને ઉડાવી દેવાની ધમકી આપી છે. જો અમેરિકા ખાર્ગ ટાપુ (Kharg Island) પર હુમલો કરે, તો ત્યાં રહેલા ૨૦ મિલિયન બેરલ તેલમાં લાગેલી આગ ૨૯ મેગાટન TNT જેટલી ઉર્જા પેદા કરશે. આ નાગાસાકી પર ફેંકાયેલા બોમ્બ કરતા હજારો ગણી વધુ વિનાશક હશે, જે સમગ્ર વિશ્વની અર્થવ્યવસ્થાને બાળી નાખશે.
૮. ફુગાવો અને શેરબજારની સ્થિતિ
ટ્રમ્પ અમેરિકી અર્થતંત્રને મજબૂત ગણાવે છે, પરંતુ સત્ય એ છે કે હોર્મુઝ બંધ થવાથી સપ્લાય ચેઈન તૂટી છે અને તેલના ભાવ આસમાને છે. યુએસ શેરબજારમાં સતત ઘટાડો ટ્રમ્પના દાવાઓની પોલ ખોલી રહ્યો છે.
૯. સમયમર્યાદાનો જૂઠો વાયદો
યુદ્ધના પ્રારંભમાં ટ્રમ્પે ૨-૩ દિવસમાં યુદ્ધ પૂરું કરવાનું વચન આપ્યું હતું. આજે ૩૪ દિવસ પછી તેઓ ફરી ૨-૩ અઠવાડિયાનો સમય માંગી રહ્યા છે. આ દર્શાવે છે કે અમેરિકા પાસે કોઈ ચોક્કસ એક્ઝિટ પ્લાન નથી.
ટ્રમ્પે અમેરિકાને થયેલા સૈન્ય નુકસાન અને નાશ પામેલા ફાઇટર પ્લેન વિશે મૌન સેવ્યું હતું. આ ભાષણ વિજયનું નહીં, પણ એક ફસાયેલા સુપરપાવરની બૂમો જેવું જણાય છે.
