બ્રિટનની રાજનીતિમાં નવો સૂર્યોદય: એન્ડી બર્નહામ બનશે નવા વડાપ્રધાન, દેશ સામે પડકારોનો પહાડ
બ્રિટન છેલ્લા સાત વર્ષમાં છઠ્ઠા વડાપ્રધાનને આવકારવા માટે તૈયાર છે. આ રાજકીય અસ્થિરતા વચ્ચે હવે સત્તાની ધુરા એન્ડી બર્નહામના હાથમાં જઈ રહી છે. સોમવારે બકિંગહામ પેલેસમાં કિંગ ચાર્લ્સ દ્વારા તેમના વડાપ્રધાન તરીકેના શપથવિધિના સમારોહને ઔપચારિકતા આપવામાં આવશે. મેન્ચેસ્ટરના પૂર્વ મેયર તરીકે જાણીતા એન્ડી બર્નહામની આ સફર અદભૂત અને આશ્ચર્યજનક રહી છે. જે વ્યક્તિ એક મહિના પહેલા સુધી સંસદના સભ્ય (MP) પણ નહોતી, તે આજે સીધા ડાઉનિંગ સ્ટ્રીટ (વડાપ્રધાનનું નિવાસસ્થાન) પહોંચી રહ્યા છે.
અણધારી સફર અને અંડરસ્ટેટેડ કૂપ
એન્ડી બર્નહામના વડાપ્રધાન બનવા સુધીની સફર કોઈ ફિલ્મી કહાની જેવી છે. છેલ્લા કેટલાક અઠવાડિયામાં તેમણે જે રીતે લેબર પાર્ટીના નેતૃત્વમાં પોતાની પકડ બનાવી અને આંતરિક રીતે સત્તા પર કબજો મેળવ્યો, તેને રાજકીય નિષ્ણાતો ‘અંડરસ્ટેટેડ કૂપ’ (શાંત બળવો) તરીકે જોઈ રહ્યા છે. ૫૬ વર્ષીય બર્નહામ અત્યંત આકર્ષક વ્યક્તિત્વ ધરાવે છે અને જનતામાં તેમની છબી એક ‘મેન ઓફ ધ પીપલ’ જેવી છે. મેન્ચેસ્ટરના મેયર તરીકે તેમણે સ્થાનિક સ્તરે જે પ્રશાસનિક ક્ષમતા બતાવી, તેનાથી પ્રભાવિત થઈને પાર્ટીએ તેમને આ મોટી જવાબદારી સોંપી છે.
બ્રિટન સામેના મુખ્ય પડકારો
નવા વડાપ્રધાન તરીકે એન્ડી બર્નહામની સામે પડકારોનો મોટો પહાડ છે. બ્રિટન હાલમાં આર્થિક અને સામાજિક એમ બંને મોરચે સંઘર્ષ કરી રહ્યું છે.
૧. અર્થતંત્રનું સ્થગિત થવું
બ્રિટનનો જીડીપી ગ્રોથ છેલ્લા ઘણા સમયથી સ્થગિત (Flatlined) છે. વધતી જતી મોંઘવારી, ઊંચા વ્યાજ દરો અને જીવનનિર્વાહના વધતા ખર્ચને કારણે સામાન્ય જનતા પરેશાન છે. બર્નહામનું પહેલું કામ બજારમાં વિશ્વાસ પાછો લાવવાનું રહેશે. રોકાણકારો અને આંતરરાષ્ટ્રીય માર્કેટ પણ આતુરતાથી જોઈ રહ્યા છે કે નવા વડાપ્રધાન દેશની આર્થિક નીતિઓ કેવી રીતે ઘડે છે.
૨. રાજકીય ધ્રુવીકરણ અને ઈમિગ્રેશન
બ્રિટનની રાજનીતિમાં અત્યારે એક નવો ‘અપસ્ટાર્ટ’ પક્ષ – જે ઇમિગ્રેશન વિરોધી એજન્ડા સાથે આગળ વધી રહ્યો છે – તે મુખ્ય પ્રવાહની રાજનીતિને પડકારી રહ્યો છે. આ પક્ષે લોકોની લાગણીઓને અને રાષ્ટ્રવાદના મુદ્દાને એટલી મજબૂત રીતે પકડ્યો છે કે પરંપરાગત લેબર પાર્ટીએ પોતાની રણનીતિ બદલવી પડી છે. ઇમિગ્રેશનના આ ગરમ મુદ્દાને કેવી રીતે હેન્ડલ કરવો અને દેશની એકતા જાળવવી, તે બર્નહામ માટે સૌથી મોટી કસોટી રહેશે.
લેબર પાર્ટીનું પુનરુત્થાન
લેબર પાર્ટી લાંબા સમયથી અસ્તિત્વના સંકટ સામે ઝઝૂમી રહી છે. પાર્ટીના જૂના ગઢ હવે નબળા પડી રહ્યા છે અને નવા વિસ્તારોમાં તે પોતાનો પ્રભાવ પાડી શકી નથી. બર્નહામ પાસે પાર્ટીને ફરીથી બેઠી કરવા માટે એક અસ્પષ્ટ યોજના હોવાનું કહેવાય છે, પરંતુ સત્તામાં આવ્યા બાદ તેમને તેને ગ્રાઉન્ડ લેવલ પર સાબિત કરવું પડશે. તેમને પાર્ટીની અંદરના જૂથબંધીને શાંત કરી એકજુટ થઈને કામ કરવા માટે પ્રેરિત કરવા પડશે.
સોમવારનો દિવસ: એક નવી શરૂઆત
સોમવારે જ્યારે કિંગ ચાર્લ્સ તેમને ઔપચારિક રીતે નિમણૂક આપશે, ત્યારે એન્ડી બર્નહામ પાસે માત્ર વડાપ્રધાનની ખુરશી નહીં હોય, પરંતુ લાખો બ્રિટિશ નાગરિકોની અપેક્ષાઓનો ભાર હશે. બર્નહામની શૈલી મેયર તરીકે કામ કરવાની રહી છે – એટલે કે લોકોની વચ્ચે જઈને સમસ્યાઓ સાંભળવી. હવે તે જ શૈલી તેઓ દેશના સ્તરે કેવી રીતે લાવે છે તે જોવું રસપ્રદ રહેશે.
શું એન્ડી બર્નહામ સફળ થશે?
બ્રિટિશ રાજનીતિના ઇતિહાસમાં એવા ઘણા વડાપ્રધાન આવ્યા છે જેમણે મોટા વચનો આપ્યા પણ પાયાની સ્થિતિને કારણે નિષ્ફળ રહ્યા. બર્નહામનું સૌથી મોટું જમા પાસું તેમનો અનુભવ છે – સ્થાનિક સરકારમાં તેમનું કામ. તેઓ જાણે છે કે કાગળ પરની નીતિ અને જમીની વાસ્તવિકતા વચ્ચે શું અંતર હોય છે. જો તેઓ આ જ સમજદારી સાથે રાષ્ટ્રીય સ્તરે નીતિઓ બનાવશે, તો ચોક્કસપણે બ્રિટનને આર્થિક મંદીમાંથી બહાર લાવી શકશે.
સાથે જ, આગામી થોડા મહિનાઓમાં જ આપણે જોઈ શકીશું કે બ્રિટનનું આ નવું નેતૃત્વ દેશની દિશા બદલી શકે છે કે નહીં. બ્રિટિશ જનતા એક બદલાવ ઝંખે છે, અને એન્ડી બર્નહામ તે બદલાવના ચહેરા તરીકે ઉભરી આવ્યા છે.
બ્રિટન અત્યારે એક નાજુક તબક્કે છે. જ્યાં સુધી દેશમાં આર્થિક સ્થિરતા નથી આવતી અને સામાજિક કલેશ ઘટતા નથી, ત્યાં સુધી કોઈ પણ નેતાનું કામ સરળ નથી. એન્ડી બર્નહામનું આગમન એ વાતનો સંકેત છે કે દેશ હવે કંઈક નવું અને તાજગીભર્યું નેતૃત્વ ઈચ્છે છે. સોમવારથી શરૂ થનારો તેમનો કાર્યકાળ બ્રિટનના ઇતિહાસમાં કેવું સ્થાન બનાવશે, તે તો આવનારો સમય જ કહેશે, પરંતુ અત્યારે તો સમગ્ર વિશ્વની નજર લંડન પર છે.
