બ્રિટનમાં ‘કિંગ ઓફ નોર્થ’ નો વિજય: શું વડાપ્રધાન કીર સ્ટાર્મરની ખુરશી જોખમમાં છે?
બ્રિટિશ રાજકારણમાં હાલમાં ગરમાવો જોવા મળી રહ્યો છે. ગ્રેટર માન્ચેસ્ટરના મેયર અને લેબર પાર્ટીના દિગ્ગજ નેતા એન્ડી બર્નહામે મેકરફિલ્ડ બેઠક પરથી ભવ્ય જીત મેળવીને વડાપ્રધાન કીર સ્ટાર્મર સામેના પડકારોમાં વધારો કરી દીધો છે. ‘કિંગ ઓફ ધ નોર્થ’ તરીકે ઓળખાતા 56 વર્ષીય બર્નહામની આ જીત માત્ર એક ચૂંટણી પરિણામ નથી, પરંતુ તેને સ્ટાર્મરના નેતૃત્વ સામેના એક મજબૂત પડકાર તરીકે જોવામાં આવી રહી છે. રાજકીય વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે બ્રિટનની રાજનીતિમાં હવે એક મોટું પરિવર્તન આવવાની તૈયારીમાં છે.
‘કિંગ ઓફ ધ નોર્થ’ નો દબદબો
18 જૂને યોજાયેલી મેકરફિલ્ડ પેટાચૂંટણીમાં એન્ડી બર્નહામે 24,927 મત મેળવીને એકતરફી જીત મેળવી છે. તેમના નજીકના પ્રતિસ્પર્ધી નિગેલ ફેરાજની ‘રિફોર્મ યુકે’ પાર્ટીના ઉમેદવારને 15,696 મત મળ્યા હતા. આ પરિણામો પછી બર્નહામે પોતાની જ પાર્ટીને સીધી ચેતવણી આપી છે. તેમણે કહ્યું છે કે, “હું મારી પાર્ટીને કહેવા માંગુ છું કે આ પરિવર્તન લાવવાની છેલ્લી તક છે. જો હવે આપણે નહીં બદલાઈએ, તો ફરી કોઈ મોકો મળશે નહીં.” આ નિવેદન સ્પષ્ટ કરે છે કે બર્નહામ માત્ર જીતવા માટે નથી, પરંતુ પક્ષમાં મોટા ફેરફારો લાવવા માટે મેદાનમાં ઉતર્યા છે.
કીર સ્ટાર્મરની લોકપ્રિયતામાં મોટો ઘટાડો
વડાપ્રધાન કીર સ્ટાર્મર માટે મુશ્કેલીઓનો અંત આવતો જણાતો નથી. બે વર્ષ પહેલાં એક મોટી જીત સાથે સત્તામાં આવેલા સ્ટાર્મરની લોકપ્રિયતા હાલમાં સૌથી નીચલા સ્તરે પહોંચી ગઈ છે. તેમની સામે નીતિઓમાં વારંવાર ફેરફાર કરવા, નિર્ણય લેવામાં વિલંબ કરવો અને નબળું નેતૃત્વ આપવાના ગંભીર આરોપો લાગી રહ્યા છે. ગયા મહિને સ્થાનિક સ્વરાજ્યની ચૂંટણીમાં લેબર પાર્ટીને થયેલા નુકસાન બાદ સ્ટાર્મરના નેતૃત્વ પર પ્રશ્નોના નિશાન લાગ્યા છે.
પક્ષની અંદર વધતો અસંતોષ
પરિસ્થિતિ એટલી હદે વણસી છે કે લેબર પાર્ટીના લગભગ એક-ચોથાઈ સાંસદો જાહેરમાં સ્ટાર્મરના રાજીનામાની માંગ કરી રહ્યા છે. તાજેતરમાં જ રક્ષામંત્રી અને સ્વાસ્થ્ય મંત્રી સહિત અનેક વરિષ્ઠ નેતાઓએ સ્ટાર્મરની કાર્યશૈલીથી નારાજ થઈને રાજીનામાં આપી દીધા છે. જોકે, સ્ટાર્મરે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે જો નેતૃત્વ માટે ચૂંટણી થાય, તો તેઓ ચોક્કસપણે મેદાનમાં ઉતરશે. પરંતુ તેમણે પક્ષના અન્ય નેતાઓને એવી ચેતવણી પણ આપી છે કે આવી આંતરિક લડાઈ પાર્ટીને ભારે પડી શકે છે અને તેનાથી અરાજકતા ફેલાઈ શકે છે.
બર્નહામ શા માટે સ્ટાર્મરની જગ્યા લઈ શકે છે?
એન્ડી બર્નહામ ઘણા સમયથી સરકારી સેવાઓને વધુ મજબૂત બનાવવાની અને મુખ્ય સેવાઓને રાજ્યના નિયંત્રણ હેઠળ લાવવાની હિમાયત કરી રહ્યા છે. તેમનું સ્પષ્ટ માનવું છે કે છેલ્લા 40 વર્ષોમાં અપનાવવામાં આવેલી આર્થિક નીતિઓ સામાન્ય નાગરિકો માટે નિષ્ફળ સાબિત થઈ છે.
લેબર પાર્ટીના નિયમો મુજબ, જો કોઈ ઉમેદવારને પાર્ટીના 20% સાંસદો એટલે કે ઓછામાં ઓછા 81 સાંસદોનું સમર્થન મળે, તો તેઓ નેતૃત્વ સામે પડકાર ઊભો કરી શકે છે. બર્નહામની વધતી લોકપ્રિયતાને જોતા ઘણા સાંસદો હવે તેમને એક મજબૂત વિકલ્પ તરીકે જોઈ રહ્યા છે.
પડકારો અને બાહ્ય ખતરો
જોકે, બર્નહામ માટે પણ આ રસ્તો ફૂલોનો પાથર્યો નથી. બ્રિટન હાલમાં મોંઘવારી, નબળી અર્થવ્યવસ્થા અને ઈમિગ્રેશન (સ્થળાંતર) જેવી ગંભીર સમસ્યાઓનો સામનો કરી રહ્યું છે. નિગેલ ફેરાજની ‘રિફોર્મ યુકે’ પાર્ટી ઈમિગ્રેશનના મુદ્દે સરકાર વિરુદ્ધ આક્રમક વલણ અપનાવી રહી છે અને રાષ્ટ્રીય સ્તરે તેમની લોકપ્રિયતા સતત વધી રહી છે. જો લેબર પાર્ટી પોતાની આંતરિક લડાઈમાં જ વ્યસ્ત રહેશે, તો તેનો સીધો ફાયદો વિપક્ષ અને રિફોર્મ યુકે જેવી પાર્ટીઓને થઈ શકે છે.
