૩૦ વર્ષની ખામોશી બાદ એક્શનમાં આવી અમેરિકાની ‘ગુપ્ત અદાલત’, ટ્રમ્પ પ્રશાસને વિદેશી આતંકી સામે ઠોકી પહેલી અરજી!
અમેરિકાની રાજનીતિ અને ન્યાય વ્યવસ્થામાં ફરી એકવાર હલચલ મચી ગઈ છે. રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના પ્રશાસને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાને સર્વોપરી રાખતા એક અત્યંત મોટું અને કડક પગલું ભુર્યું છે. ટ્રમ્પ સરકારે આજથી લગભગ ૩૦ વર્ષ પહેલાં એટલે કે ૧૯૯૬માં વિદેશી આતંકીઓને અમેરિકાની ધરતી પરથી હાંકી કાઢવા (નિર્વાસિત કરવા) માટે બનાવવામાં આવેલી એક એવી ગુપ્ત અને રહસ્યમય અદાલતમાં પહેલીવાર અરજી દાખલ કરી છે, જે આટલા લાંબા સમયથી બિલકુલ નિષ્ક્રિય (Inactivated) પડી હતી.
આ આખો મામલો અમેરિકાની ગુપ્તચર અને કાનૂની દુનિયામાં ચર્ચાનો વિષય બની ગયો છે. આવો જાણીએ કે આખરે આ ‘ગુપ્ત અદાલત’ શું છે અને ટ્રમ્પ પ્રશાસને અચાનક આટલા કડક તેવર કેમ અપનાવ્યા છે.
શું છે વિદેશી આતંકવાદી નિષ્કાસન ન્યાયાલય (Alien Terrorist Removal Court)?
માહિતી અનુસાર, અમેરિકન સંસદે વર્ષ ૧૯૯૬માં ‘વિદેશી આતંકવાદી નિષ્કાસન ન્યાયાલય’ (Alien Terrorist Removal Court) ની રચના કરી હતી. આ વિશેષ અને ગુપ્ત અદાલતને બનાવવાનો ઉદ્દેશ્ય એવા વિદેશી નાગરિકોને અમેરિકાથી બહારનો રસ્તો દેખાડવાનો હતો, જે દેશની સુરક્ષા માટે ખતરો બનેલા છે અથવા જેના પર આતંકવાદ સાથે જોડાયેલા હોવાના ગંભીર આરોપો છે.
પરંતુ આશ્ચર્યની વાત એ છે કે છેલ્લા ૩૦ વર્ષોમાં આ અદાલતના ઈતિહાસમાં એકવાર પણ કોઈ સત્તાવાર અરજી દાખલ કરવામાં આવી ન હતી. આ અદાલત કાગળો પર તો હાજર હતી, પરંતુ સંપૂર્ણપણે ઠંડા બસ્તેમાં પડી હતી. હવે, બરાબર ત્રણ દાયકા પછી ટ્રમ્પ પ્રશાસને આ સિક્રેટ કોર્ટનું બારણું ખખડાવ્યું છે અને એક કથિત વિદેશી આતંકીને દેશની બહાર કાઢવા માટે પહેલીવાર ಐતિહાસિક અરજી દાખલ કરી છે.
આરોપીનું નામ અને ઓળખ ગોપનીય રાખવામાં આવી છે
અમેરિકન ન્યાય વિભાગ (Department of Justice) દ્વારા દાખલ કરવામાં આવેલી આ અરજીમાં જે વ્યક્તિને અમેરિકાથી ડિપોર્ટ કરવાની માંગ કરવામાં આવી છે, તેની ઓળખ સંપૂર્ણપણે ગુપ્ત રાખવામાં આવી છે. અદાલતની સત્તાવાર વેબસાઇટ પર આ મામલા સાથે જોડાયેલું માત્ર એક પાનાનું દસ્તાવેજ પોસ્ટ કરવામાં આવ્યું છે, જેમાં પ્રતિવાદી (જેની સામે કેસ છે)નું નામ કે અન્ય અંગત જાણકારીઓ ઉજાગર કરવામાં આવી નથી. રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા અને ગુપ્તચર નિયમોનો હવાલો આપતા સરકારે આખી પ્રક્રિયાને અત્યંત ગોપનીય રાખી છે.
સુનાવણી દરમિયાન અદાલતે ઉઠાવ્યા તીખા સવાલો
આ અનોખા અને અત્યંત સંવેદનશીલ મામલાની સુનાવણી પાંચ સભ્યોવાળી આ વિશેષ અદાલતના મુખ્ય ન્યાયાધીશ જોન એરિક્સન (Joan Ericksen) ની અધ્યક્ષતામાં થઈ. સુનાવણી પૂરી થયા પછી મુખ્ય ન્યાયાધીશ એરિક્સને લેખિત આદેશ જારી કરીને જણાવ્યું કે ગુરુવારે આ મામલા પર પહેલી ઊંડાણપૂર્વક સુનાવણી કરવામાં આવી.
સુનાવણી દરમિયાન અદાલતે ટ્રમ્પ પ્રશાસન અને ન્યાય વિભાગના વકીલો સામે ઘણા તીખા અને પાયાના સવાલો ખડા કર્યા. જજ એરિક્સનના મનમાં આ સ્પષ્ટ થઈ રહ્યું ન હતું કે સરકારે પ્રતિવાદી (આરોપી) પર જે ગંભીર આરોપો લગાવ્યા છે, તે કાયદાની કઈ ખાસ ધારા અને ઉપ-ધારાઓ (Sections and Sub-sections) હેઠળ સંપૂર્ણપણે ફીટ બેસે છે. આરોપો અને કાનૂની ધારા વચ્ચેના પરસ્પર તાલમેલને લઈને અદાલતે સરકાર પાસે વધુ સ્પષ્ટતા માંગી.
ન્યાય વિભાગને આપવામાં આવ્યો સમય
મિનિયાપોલિસ (મિનેસોટા) ના ફેડરલ જજ જોન એરિક્સને પોતાના લેખિત આદેશમાં એમ પણ કહ્યું, “સુનાવણી દરમિયાન મળેલા જવાબોથી અદાલતને એવો અનુભવ થયો કે સરકારના વકીલોને આ આખા મામલા પર થોડું વધુ વિચાર-વિમર્શ કરવા અને પોતાના દસ્તાવેજોને સુધારવાની તક મળવી જોઈએ.”
અદાલતે ન્યાય વિભાગને કડક તાકીદ કરતા આવતા બુધવાર સુધી આ મામલા સાથે જોડાયેલા તમામ જરૂરી અને મજબૂત પુરાવા તથા દસ્તાવેજો અદાલતની સામે રજૂ કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે. જજનું આ વલણ એ સાબિત કરે છે કે ભલે આ અદાલત ગુપ્ત છે અને ટ્રમ્પ પ્રશાસન સખત કાર્યવાહી કરવા માંગે છે, પરંતુ કાનૂની પ્રક્રિયા અને નિયમોની કસોટી પર દરેક બિંદુને અત્યંત બારીકાઈથી પારખવામાં આવી રહ્યો છે.
ટ્રમ્પ પ્રશાસનના આ પગલાના શું છે અર્થ?
ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર દ્વારા આ 30 વર્ષ જૂની ‘ગુપ્ત અદાલત’ને સક્રિય કરવાના પગલાથી સ્પષ્ટ સંદેશ મળે છે કે વ્હાઇટ હાઉસ રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા અંગે કોઈ પણ પ્રકારની ઉદારતા બતાવવાના મૂડમાં નથી. યુ.એસ.માં ગેરકાયદેસર ઇમિગ્રન્ટ્સ સાથે શંકાસ્પદ વિદેશી તત્વો પર કડક કાર્યવાહી કરવા માટે હવે જૂના અને કડક કાયદાઓનો ઉપયોગ કરવામાં આવી રહ્યો છે. આગામી દિવસોમાં ગુપ્ત અદાલતના આગામી પગલા પર આખી દુનિયા નજર રાખશે, કારણ કે તેનો નિર્ણય ભવિષ્યમાં અન્ય ઘણા મોટા કેસોનો પાયો નાખી શકે છે.
