અમેરિકાના વિદ્યાર્થી વિઝા નિયમોમાં મોટો ફેરફાર: હવે ‘સ્થિતિનો સમયગાળો’ સિસ્ટમ રદ, વિદેશી વિદ્યાર્થીઓ માટે નિયમો કડક બન્યા
અમેરિકામાં ઉચ્ચ શિક્ષણ માટે જતા લાખો વિદેશી વિદ્યાર્થીઓ માટે એક ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ સમાચાર સામે આવ્યા છે. ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રે વિદેશી વિદ્યાર્થીઓ અને એક્સચેન્જ વિઝિટર્સ માટેના વિઝા નિયમોમાં આમૂલ પરિવર્તન કરવાની જાહેરાત કરી છે. દાયકાઓથી ચાલી આવતી ‘સ્થિતિનો સમયગાળો’ (Duration of Status – D/S) સિસ્ટમને રદ કરવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. આ નિર્ણયથી હવે યુએસમાં અભ્યાસ કરતા વિદેશી વિદ્યાર્થીઓના રોકાણના નિયમો વધુ કડક બનશે.
શું છે આ નવી સિસ્ટમ અને જૂની વ્યવસ્થામાં શું તફાવત છે?
અત્યાર સુધી, વિદેશી વિદ્યાર્થીઓને ‘સ્થિતિનો સમયગાળો’ (D/S) હેઠળ પ્રવેશ આપવામાં આવતો હતો. આ સિસ્ટમમાં વિદ્યાર્થીઓ જ્યાં સુધી તેમના શૈક્ષણિક કાર્યક્રમમાં નોંધાયેલા રહે, ત્યાં સુધી તેઓ અનિશ્ચિત સમય માટે યુએસમાં રહી શકતા હતા. પરંતુ હવે, યુએસ ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ હોમલેન્ડ સિક્યુરિટી (DHS) દ્વારા જારી કરાયેલા ‘અંતિમ નિયમ’ મુજબ, આ વ્યવસ્થા સમાપ્ત કરવામાં આવી છે.
નવા નિયમ હેઠળ, વિદ્યાર્થીઓને હવે માત્ર તેમના શૈક્ષણિક કાર્યક્રમના ચોક્કસ સમયગાળા માટે જ યુએસમાં રહેવાની પરવાનગી મળશે. આ રોકાણની મહત્તમ મર્યાદા ચાર વર્ષ નક્કી કરવામાં આવી છે. જો કોઈ વિદ્યાર્થીને અભ્યાસ પૂર્ણ કરવા માટે આ સમય કરતાં વધુ સમયની જરૂર હોય, તો તેણે યુએસ સિટિઝનશિપ એન્ડ ઇમિગ્રેશન સર્વિસીસ (USCIS) ને ‘રોકાણના વિસ્તરણ’ (EOS) માટે અરજી કરવી પડશે.
નિયમો કડક થવા પાછળનું કારણ શું?
DHS અધિકારી માર્કવેન મુલિને આ ફેરફારનું સમર્થન કરતા જણાવ્યું હતું કે, લગભગ પાંચ દાયકા જૂની સિસ્ટમમાં રહેલી છટકબારીઓનો ફાયદો ઉઠાવીને ઘણા વિદેશી વિદ્યાર્થીઓ સતત નવા અભ્યાસક્રમોમાં નોંધણી કરાવીને વર્ષો સુધી અમેરિકામાં રોકાઈ જતા હતા. આ નવા નિયમનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય વિઝા સિસ્ટમમાં પારદર્શિતા લાવવાનો, વિઝાના દુરુપયોગને અટકાવવાનો અને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાને મજબૂત કરવાનો છે. અધિકારીઓનું માનવું છે કે, આનાથી ફેડરલ દેખરેખમાં વધારો થશે અને વિદ્યાર્થીઓ તેમનો અભ્યાસ પૂર્ણ કર્યા બાદ પરત ફરે તે સુનિશ્ચિત કરી શકાશે.
વધારાના સમય માટે અરજી પ્રક્રિયામાં શું હશે?
નવા નિયમો મુજબ, જો કોઈ વિદ્યાર્થી રોકાણના વિસ્તરણ (EOS) માટે અરજી કરે છે, તો તે પ્રક્રિયા પહેલા કરતા ઘણી વધુ જટિલ બનશે. તેમાં બાયોમેટ્રિક તપાસ, સઘન પૃષ્ઠભૂમિ ચકાસણી (Background Check) અને છેતરપિંડી રોકવા માટેની ખાસ તપાસનો સમાવેશ કરવામાં આવશે. આ પ્રક્રિયામાં સમય અને મહેનત બંને લાગશે, જેના કારણે વિદ્યાર્થીઓએ તેમના શૈક્ષણિક આયોજનમાં વધુ સતર્ક રહેવું પડશે.
ગ્રેસ પીરિયડમાં ઘટાડો
વિદ્યાર્થીઓ માટે વધુ એક ચિંતાજનક ફેરફાર ગ્રેસ પીરિયડમાં કરવામાં આવ્યો છે. પહેલા, અભ્યાસ પૂર્ણ કર્યા પછી યુએસ છોડવા, સંસ્થા બદલવા અથવા વિઝા શ્રેણીમાં ફેરફાર કરવા માટે વિદ્યાર્થીઓને 60 દિવસનો ગ્રેસ પીરિયડ મળતો હતો. હવે આ સમયગાળો ઘટાડીને માત્ર 30 દિવસ કરી દેવામાં આવ્યો છે. આ ઉપરાંત, શૈક્ષણિક કાર્યક્રમોમાં થતા ફેરફારો અંગેના નિયમો પણ હવે વધુ કડક બનાવવામાં આવ્યા છે.
કોના પર અને ક્યારે લાગુ થશે આ નિયમ?
આ નવા ફેરફારો F (વિદ્યાર્થી), J (એક્સચેન્જ મુલાકાતી) અને I (વિદેશી મીડિયા પ્રતિનિધિ) શ્રેણીના બિન-ઇમિગ્રન્ટ વિઝા ધારકો પર લાગુ થશે. જે વિદ્યાર્થીઓ હાલમાં ‘સ્થિતિનો સમયગાળો’ વ્યવસ્થા હેઠળ યુએસમાં રહે છે, તેઓ પણ આ નવા નિયમના દાયરામાં આવી જશે. નિયમ ફેડરલ રજિસ્ટરમાં પ્રકાશિત થયાના 60 દિવસ પછી અમલી બનશે. નિયમ લાગુ થયાની તારીખથી તેવા વિદ્યાર્થીઓ માટે ચાર વર્ષનો સમયગાળો શરૂ થઈ જશે.
વિદ્યાર્થીઓ અને યુનિવર્સિટીઓ પર અસર
આ નિર્ણયથી ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ સહિત વિશ્વભરના વિદ્યાર્થીઓમાં ચિંતાનું મોજું ફરી વળ્યું છે. ખાસ કરીને જેઓ લાંબા ગાળાના પ્રોગ્રામ્સ અથવા સંશોધન કાર્યમાં જોડાયેલા છે, તેમને હવે દર ચાર વર્ષે ઇમિગ્રેશન કચેરીના ધક્કા ખાવા પડી શકે છે. યુનિવર્સિટીઓ માટે પણ વહીવટી બોજ વધશે કારણ કે તેમણે વિદ્યાર્થીઓના સ્ટેટસ પર વધુ ધ્યાન રાખવું પડશે.
