“શું વૈભવ સૂર્યવંશી કોઈ માણસ છે કે AI નું સર્જન?” ક્રિકેટ જગતમાં મચ્યો હોબાળો
ભારતીય ક્રિકેટના ઇતિહાસમાં દર દાયકે કોઈ એવો ખેલાડી આવે છે જે આખી રમતની વ્યાખ્યા બદલી નાખે છે. સચિન તેંડુલકર, વીરેન્દ્ર સેહવાગ અને વિરાટ કોહલી જેવા દિગ્ગજો પછી, આજે ક્રિકેટ જગતમાં એક નવું નામ ગૂંજી રહ્યું છે – વૈભવ સૂર્યવંશી. ઉંમર હજુ માંડ કિશોરાવસ્થાની છે, પરંતુ તેના બેટમાંથી નીકળતા શૉટ્સ કોઈ અનુભવી માસ્ટર બ્લાસ્ટર જેવા છે. વૈભવની આ અસાધારણ પ્રતિભાને જોઈને સરહદ પારના પાકિસ્તાની નિષ્ણાતોથી લઈને વૈશ્વિક ક્રિકેટના દિગ્ગજો પણ આશ્ચર્યચકિત થઈ ગયા છે. સ્થિતિ એવી સર્જાઈ છે કે લોકો હવે તેની બેટિંગ પાછળ કોઈ કુદરતી કૌશલ્ય નહીં, પણ ‘ટેકનોલોજી’ હોવાની શંકા કરવા લાગ્યા છે!
‘બેટમાં AI ચિપ છે?’ પાકિસ્તાનથી શરૂ થયેલો વિચિત્ર વિવાદ
આ સમગ્ર મામલાની શરૂઆત ગયા મહિને થઈ જ્યારે પાકિસ્તાનના જાણીતા ક્રિકેટ વિશ્લેષક નૌમન નિયાઝે એક અત્યંત વિચિત્ર અને આશ્ચર્યજનક નિવેદન આપ્યું. વૈભવ સૂર્યવંશીની તોફાની બેટિંગ જોઈને નિયાઝે સવાલ ઉઠાવ્યો હતો કે, “શું આ બાળકના બેટમાં કોઈ AI (આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ) ચિપ ફિટ કરેલી છે?” તેમના મતે, કોઈ સામાન્ય માનવ બાળક આટલી નાની ઉંમરે આટલી ચોકસાઈ અને તાકાત સાથે વૈશ્વિક બોલરોને ફટકારી ન શકે.
નૌમન નિયાઝના આ અપમાનજનક અને રમુજી નિવેદનની સોશિયલ મીડિયા પર ભારે મજાક ઉડી હતી. ખુદ વૈભવ સૂર્યવંશીએ પણ આ ટિપ્પણી પર પ્રતિક્રિયા આપી હતી. જોકે, વાત અહીં જ ન અટકી. ઇંગ્લેન્ડના સ્ટાર બેટ્સમેન જોસ બટલરે, જે પોતે વૈભવનો મોટો પ્રશંસક બની ચૂક્યો છે, તેણે પણ મજાકમાં સ્વીકાર્યું હતું કે તેણે ઇંગ્લેન્ડના ફાસ્ટ બોલર જોફ્રા આર્ચરને મેસેજ કરીને પૂછ્યું હતું કે, “શું આ કિશોર ખરેખર જીવતો જાગતો માણસ છે કે પછી AIનું કોઈ અદભુત સર્જન છે?” આ વાતો ભલે રમતિયાળ અંદાજમાં વહેતી થઈ હોય, પણ તે દર્શાવે છે કે વૈભવના પ્રહારોએ ક્રિકેટ જગતના દિગ્ગજોને હલબલાવી મૂક્યા છે.
રવિ શાસ્ત્રીની ભવિષ્યવાણી અને સોશિયલ મીડિયા પર ફરી ગરમાયેલી ચર્ચા
તાજેતરમાં જ ભારતીય ટીમના ભૂતપૂર્વ મુખ્ય કોચ રવિ શાસ્ત્રીએ વૈભવ સૂર્યવંશીના જોરદાર વખાણ કર્યા હતા અને તેને ખૂબ જ ટૂંક સમયમાં ભારતીય સિનિયર ટીમમાં ડેબ્યૂ કરવા માટે સક્ષમ ગણાવ્યો હતો. શાસ્ત્રીના આ સમર્થન બાદ ક્રિકેટ જગતમાં વૈભવના નામની ચર્ચા ફરી તેજ થઈ ગઈ છે.
આ દરમિયાન, સ્ટાર સ્પોર્ટ્સના લોકપ્રિય શો ‘આઉટ ઓર નોટ આઉટ’માં હોસ્ટ જતીન સપ્રુ અને ભારતના બે ભૂતપૂર્વ ક્રિકેટરો મોહમ્મદ કૈફ તથા આકાશ ચોપરા વચ્ચે આ વિષય પર ફરીથી રસપ્રદ ચર્ચા જામી હતી. જતીન સપ્રુએ જૂનો વિવાદ યાદ અપાવતા પૂછ્યું, “શું ખરેખર વૈભવ સૂર્યવંશીના બેટમાં AI ચિપ છે?” આ સવાલ સાંભળીને બંને પૂર્વ ક્રિકેટરોએ આપેલા જવાબો અત્યારે ભારે હેડલાઇન્સ બટોરી રહ્યા છે.
આકાશ ચોપરાનું વિશ્લેષણ: વૈભવ શા માટે એક ‘AI મોડેલ’ જેવો છે?
આકાશ ચોપરાએ આ સવાલનો ખૂબ જ સચોટ અને તાર્કિક જવાબ આપ્યો. તેમણે વૈભવને શાબ્દિક અર્થમાં નહીં, પણ તેની અનંત ક્ષમતાઓના સંદર્ભમાં ‘AI’ સાથે સરખાવ્યો. ચોપરાએ કહ્યું:
“જો તમે આવો પ્રશ્ન પૂછી શકો છો, તો જવાબ હા છે. આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) વિશે ખાસ વાત એ છે કે આપણે જાણી શકતા નથી કે તે ભવિષ્યમાં ક્યાં સુધી જઈ શકે છે. આપણને લાગે છે કે તેની એક મર્યાદા (ટોચમર્યાદા) છે, પરંતુ પાંચ વર્ષ પછી આપણને અહેસાસ થાય છે કે તે આપણી કલ્પના કરતાં પણ ઘણું આગળ નીકળી ગયું છે. વૈભવ સૂર્યવંશી પણ ક્રિકેટનું એક આવું જ AI મોડેલ છે.”
ચોપરાએ ભૂતકાળને યાદ કરતાં ઉમેર્યું કે, આપણે સચિન તેંડુલકરને ૧૫ વર્ષની ઉંમરે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે રમતા જોયા હતા અને આપણે જાણીએ છીએ કે તેઓ ક્રિકેટમાં કેટલા મહાન બન્યા. પરંતુ આ બાળકે જે આક્રમક શૈલીથી અને જે સ્તરે શરૂઆત કરી છે, તેને જોતાં તેની ભવિષ્યની ઊંચાઈનો અંદાજ લગાવવો મુશ્કેલ છે. તેથી જ તેને ક્રિકેટનું ‘AI’ કહેવું ખોટું નથી.
મોહમ્મદ કૈફ રોષે ભરાયા: “હું હાથ જોડું છું, બાળકની મહેનતને ક્રેડિટ આપો”
આકાશ ચોપરા જ્યાં વૈભવની સરખામણી ટેકનોલોજીની અસીમ ક્ષમતા સાથે કરી રહ્યા હતા, ત્યાં બીજી તરફ મોહમ્મદ કૈફ આ વાતોથી થોડા નારાજ અને અત્યંત ગંભીર દેખાયા. કૈફે ટીકાકારો અને આવી વાહિયાત વાતો કરનારાઓને આડે હાથ લીધા હતા. તેમણે ભાવુક થઈને કહ્યું કે, કોઈ બાળકની અસાધારણ સિદ્ધિઓ પાછળ તેની વર્ષોની સખત મહેનત હોય છે, કોઈ ચિપ નહીં.
કૈફે દલીલ કરતા કહ્યું:
“ધારો કે બેટમાં AI ચિપ છે, તો પણ શું કોઈ સદી ફટકારવાની ગેરંટી આપી શકે છે? જો આવી કોઈ ચિપથી સદીઓ શકાતી હોય, તો હું આજથી જ કોમેન્ટ્રી કરવાનું છોડી દઈશ! તમે બેટને ગમે તેટલું પહોળું કરો, લાંબું કરો કે તેમાં ગમે તે ટેકનોલોજી નાખો, પણ જ્યારે બોલ ૧૪૫ કિલોમીટરની ઝડપે આવતો હોય, ત્યારે માત્ર અને માત્ર ખેલાડીનું કૌશલ્ય (Skill) જ કામ આવે છે. અહીં બેટની કોઈ ભૂમિકા નથી.”
કૈફે વધુમાં જણાવ્યું કે વૈભવ સાત વર્ષની નાની ઉંમરથી દિવસ-રાત બેટિંગની પ્રેક્ટિસ કરી રહ્યો છે. તેણે પોતાના કૌશલ્યને ધારદાર બનાવવા માટે પરસેવો પાડ્યો છે. તેમણે હાથ જોડીને વિનંતી કરી કે, “કૃપા કરીને આ છોકરાની પ્રતિભાનો અનાદર ન કરો. તેને તેની સફળતાનો પૂરો શ્રેય આપો. તે જે રીતે વિશ્વના શ્રેષ્ઠ બોલિંગ આક્રમણ પર પ્રભુત્વ મેળવી રહ્યો છે, તે અદ્ભુત છે.”
સૂર્યવંશીનો ટ્રેક રેકોર્ડ: જે દંતકથા સમાન છે
જે લોકો વૈભવની પ્રતિભા પર શંકા કરે છે, તેમણે તેના આંકડા અને પ્રદર્શન તરફ નજર નાખવી જોઈએ. હજુ એક વર્ષ પહેલાં જ તેણે ગુજરાત ટાઇટન્સ (GT) સામે આઈપીએલ (IPL) માં રમીને એક રેકોર્ડબ્રેક સદી ફટકારી હતી અને સમગ્ર ક્રિકેટ જગતનું ધ્યાન ખેંચ્યું હતું. રાજસ્થાન રોયલ્સ (RR) ના ટ્રાયલ્સ દરમિયાન તેણે જે રીતે મોટા-મોટા શૉટ્સ માર્યા હતા, તેની વાર્તાઓ આજે પણ ક્રિકેટના વર્તુળોમાં ગર્વથી લેવાય છે.
વૈભવની સૌથી મોટી ખાસિયત એ છે કે તે માત્ર ભારતીય પિચો પર જ નહીં, પરંતુ વિદેશી ધરતી પર પણ એટલો જ ઘાતક સાબિત થયો છે. ક્રિકેટની ભાષામાં જેને ‘SENA’ દેશો (દક્ષિણ આફ્રિકા, ઇંગ્લેન્ડ, ન્યુઝીલેન્ડ, ઓસ્ટ્રેલિયા) કહેવામાં આવે છે, જેમના ગ્રાઉન્ડ્સ પર એશિયન બેટ્સમેનો હંમેશા સંઘર્ષ કરે છે, તેમાંથી ચારમાંથી ત્રણ દેશોમાં વૈભવ સૂર્યવંશીએ શાનદાર સદીઓ ફટકારી છે. થોડા મહિના પહેલાં જ રમાયેલા અંડર-૧૯ વર્લ્ડ કપમાં તેણે રમેલી ૧૭૫ રનની મેચ-વિનિંગ ઇનિંગે સાબિત કરી દીધું કે તે દબાણની સ્થિતિમાં પણ કેટલી મોટી ઇનિંગ્સ રમી શકે છે.
