વૈશ્વિક કટોકટી વચ્ચે ભારતનો ‘સ્વદેશી’ મંત્ર: યુપી-એમપીમાં વીઆઈપી કલ્ચર પર કાતર અને ઈંધણ બચતનું નવું અભિયાન
વર્તમાન સમયમાં જ્યારે વિશ્વભરમાં ભૌગોલિક અને રાજકીય તણાવ ચરમસીમા પર છે, ત્યારે ભારત પોતાની આર્થિક સ્થિરતા જાળવી રાખવા માટે અત્યંત સાવચેતીભર્યા પગલાં ભરી રહ્યું છે. ઈરાન અને અન્ય દેશો વચ્ચે ચાલી રહેલા સંઘર્ષની સીધી અસર ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ અને વૈશ્વિક બજાર પર પડી રહી છે. આ પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ દેશવાસીઓને ખાસ અપીલ કરી હતી, જેને પગલે ઉત્તર પ્રદેશ અને મધ્ય પ્રદેશ સરકારે ક્રાંતિકારી નિર્ણયો લીધા છે.
વીઆઈપી સંસ્કૃતિ પર પ્રહાર: મુખ્યમંત્રીઓના કાફલામાં 50% નો ઘટાડો
સામાન્ય રીતે મુખ્યમંત્રી કે મંત્રીઓ નીકળે ત્યારે લાંબો-લચક ગાડીઓનો કાફલો જોવા મળતો હોય છે, જેના કારણે ઈંધણનો મોટાપાયે વ્યય થાય છે અને ટ્રાફિકની સમસ્યા પણ સર્જાય છે. પરંતુ, પીએમ મોદીની અપીલને માન આપીને ઉત્તર પ્રદેશના મુખ્યમંત્રી યોગી આદિત્યનાથે એક મોટો આદેશ જારી કર્યો છે.
યુપીમાં ફેરફાર: મુખ્યમંત્રી યોગીએ પોતાના કાફલામાં વાહનોની સંખ્યામાં 50% સુધીનો ઘટાડો કરવાની જાહેરાત કરી છે. એટલું જ નહીં, તેમણે રાજ્યના તમામ મંત્રીઓને પણ તેમના કાફલા ટૂંકાવવા અને બિનજરૂરી પ્રોટોકોલ ટાળવા સૂચના આપી છે.
મધ્ય પ્રદેશની પહેલ: મધ્ય પ્રદેશના મુખ્યમંત્રી મોહન યાદવે પણ સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ‘X’ પર આ અંગેની સત્તાવાર જાહેરાત કરી હતી. તેમણે જણાવ્યું કે રાષ્ટ્રીય હિતમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલનો વપરાશ ઘટાડવો અનિવાર્ય છે. હવેથી તેમના પ્રવાસ દરમિયાન કોઈ મોટી વાહન રેલી યોજાશે નહીં અને સુરક્ષા માટે જરૂરી હોય તેટલા જ લઘુત્તમ વાહનોનો ઉપયોગ કરવામાં આવશે.
વર્ક ફ્રોમ હોમ અને ઓનલાઈન શિક્ષણ: પરિવહનનો નવો વિકલ્પ
ઈંધણની બચત કરવા માટે માત્ર સરકારી કાફલા ઘટાડવા પૂરતા નથી, પરંતુ લોકોની અવરજવર પણ મર્યાદિત કરવી જરૂરી છે. આથી, સરકાર હવે ફરી એકવાર WFH (Work From Home) અને ઓનલાઈન વર્ગો તરફ વળી રહી છે.
લખનૌમાં અધિકારીઓ સાથેની બેઠકમાં સીએમ યોગીએ સ્પષ્ટ કર્યું કે જે કામ ઘરે બેસીને થઈ શકે તેમ હોય તેમાં ‘વર્ક ફ્રોમ હોમ’ને પ્રોત્સાહન આપવું જોઈએ. આ ઉપરાંત, શાળાઓ અને કોલેજોમાં પણ ઓનલાઈન શિક્ષણના વિકલ્પો ખુલ્લા રાખવા સૂચના અપાઈ છે. આનાથી રસ્તાઓ પર વાહનોનું ભારણ ઘટશે, પ્રદૂષણ ઓછું થશે અને સૌથી મહત્વનું એટલે કે પેટ્રોલ-ડીઝલની આયાત પર ભારતની નિર્ભરતા ઘટશે.
સોનાની ખરીદી અને સ્વદેશી ઉત્પાદનો પર ભાર
વડાપ્રધાન મોદીએ એક અત્યંત મહત્વની અને સંવેદનશીલ અપીલ કરી છે: “એક વર્ષ માટે સોનાની ખરીદી ઘટાડો.”
ભારત સોનાનો સૌથી મોટો આયાતકાર દેશ છે. જ્યારે આપણે સોનું ખરીદીએ છીએ, ત્યારે દેશનું વિદેશી હૂંડિયામણ (Foreign Exchange) બહાર જાય છે. વર્તમાન યુદ્ધ જેવી સ્થિતિમાં વિદેશી મુદ્રા ભંડારને સાચવી રાખવો ખૂબ જરૂરી છે. સીએમ યોગીએ પણ લોકોને અપીલ કરી છે કે બિનજરૂરી સોનાની ખરીદી ટાળીને દેશના અર્થતંત્રને મજબૂત બનાવવામાં સહયોગ આપે.
તેની સામે, સ્વદેશી ઉત્પાદનો (Vocal for Local) ને પ્રોત્સાહન આપવાની વાત પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે. જો લોકો ભારતમાં બનેલી વસ્તુઓ ખરીદશે, તો સ્થાનિક ઉદ્યોગોને વેગ મળશે અને મોંઘવારી સામે લડવામાં મદદ મળશે.
#WATCH | Uttar Pradesh CM Yogi Adityanath chaired a meeting with Additional Chief Secretaries and Principal Secretaries, in Lucknow. pic.twitter.com/8T7Sfmx1Lk
— ANI (@ANI) May 12, 2026
જીવનશૈલીમાં પરિવર્તન માટે 10 મહત્વના સૂચનો
સરકારે માત્ર આદેશો નથી આપ્યા, પણ નાગરિકો માટે એક ગાઈડલાઈન પણ રજૂ કરી છે જે રોજિંદા જીવનમાં અમલી બનાવી શકાય છે:
- જાહેર પરિવહનનો ઉપયોગ: મેટ્રો, બસ અને ટ્રેન જેવા પબ્લિક ટ્રાન્સપોર્ટનો વધુમાં વધુ ઉપયોગ કરવો.
- નો વ્હીકલ ડે (No Vehicle Day): અઠવાડિયામાં એક દિવસ વાહન ન ચલાવવાનો સંકલ્પ.
- કારપૂલિંગ: ઓફિસ કે અન્ય સ્થળે જવા માટે એક જ વાહનનો મિત્રો કે સહકર્મીઓ સાથે ઉપયોગ કરવો.
- વર્ચ્યુઅલ મીટિંગ્સ: રૂબરૂ મળવાને બદલે વિડિયો કોન્ફરન્સિંગ દ્વારા કામ પતાવવું.
- સૌર ઊર્જા: છત પર સોલર પેનલ લગાવીને વીજળીની બચત કરવી.
- કુદરતી ખેતી: રાસાયણિક ખાતરો પાછળનો ખર્ચ ઘટાડીને જમીનની ફળદ્રુપતા વધારવી.
- ઓછું બળતણ વપરાય તેવો ખોરાક: રસોઈમાં ગેસ કે ઈંધણની બચત થાય તેવી પદ્ધતિઓ અપનાવવી.
- પર્યટન: વિદેશ જવાને બદલે સ્થાનિક પર્યટન સ્થળોની મુલાકાત લઈ સ્વદેશી અર્થતંત્રને ટેકો આપવો.
- સાદગીથી કાર્યભાર: મધ્ય પ્રદેશમાં નવા નિમણૂક પામેલા અધિકારીઓને ભપકા વગર સાદગીથી ચાર્જ લેવા જણાવાયું છે.
- એનર્જી ઓડિટ: ઓફિસ અને ઘરોમાં વીજળીનો બિનજરૂરી વપરાશ બંધ કરવો.
વૈશ્વિક યુદ્ધની સ્થિતિ અને ભારતની રણનીતિ
પીએમ મોદીની આ અપીલ પાછળનું મુખ્ય કારણ ઈરાન અને ઈઝરાયેલ વચ્ચે વધતું જતું તણાવ છે. જો આ યુદ્ધ લાંબુ ખેંચાય, તો આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં તેલના પુરવઠામાં વિક્ષેપ પડી શકે છે. ભારત પોતાની જરૂરિયાતનું 80% થી વધુ તેલ આયાત કરે છે. જો તેલના ભાવ વધે, તો ટ્રાન્સપોર્ટેશન મોંઘું થાય અને પરિણામે શાકભાજીથી લઈને જીવનજરૂરી તમામ વસ્તુઓ મોંઘી થઈ જાય.
આથી જ, ‘પૂર્વ તૈયારી એ જ શ્રેષ્ઠ ઉપાય’ના મંત્ર સાથે સરકાર અત્યારથી જ જનતાને તૈયાર કરી રહી છે. યુપી અને એમપી સરકારે લીધેલા આ પગલાં અન્ય રાજ્યો માટે પણ એક ઉદાહરણ પૂરું પાડશે.
