“અમેરિકાને મોંઘો પડ્યો જંગ”: ઈરાને ૨૨,૦૦૦ કરોડની THAAD સિસ્ટમ ફુંકી મારી
મધ્ય પૂર્વમાં ચાલી રહેલું યુદ્ધ હવે ખતરનાક વળાંક પર પહોંચી ગયું છે. અત્યાર સુધી માત્ર મધ્ય પૂર્વના દેશો જ નુકસાન વેઠી રહ્યા હતા, પરંતુ શનિવારે મોડી રાત્રે ઈરાને સીધો અમેરિકાની સૈન્ય શક્તિ પર પ્રહાર કર્યો છે. જોર્ડનમાં આવેલા અમેરિકી સૈન્ય મથક પર ઈરાને મિસાઈલોનો મારો ચલાવીને અમેરિકાની સૌથી અદ્યતન ‘ટર્મિનલ હાઈ અલ્ટીટ્યુડ એરિયા ડિફેન્સ’ (THAAD) સિસ્ટમને સંપૂર્ણપણે નાશ કરી દીધી છે.
અમેરિકા માટે કેમ છે આ મોટું નુકસાન?
અમેરિકી સંરક્ષણ મંત્રાલય ‘પેન્ટાગોન’ માટે આ સમાચાર પચાવવા મુશ્કેલ છે. આ નુકસાનના આંકડા નીચે મુજબ છે:
-
મોટી કિંમત: એક THAAD સિસ્ટમની કિંમત અંદાજે ૨૨,૦૦૦ કરોડ રૂપિયા (૩ અબજ ડોલર) જેટલી છે.
-
સીમિત સંખ્યા: સમગ્ર વિશ્વમાં અમેરિકા પાસે આવી માત્ર ૭ જ કાર્યરત સિસ્ટમો હતી, જેમાંથી હવે એક ઓછી થઈ ગઈ છે.
-
વ્યૂહાત્મક નુકસાન: આ સિસ્ટમ જોર્ડન, સાઉદી અરેબિયા અને યુએઈમાં અમેરિકી સૈનિકો અને તેલના કુવાઓની સુરક્ષા માટે તૈનાત કરવામાં આવી હતી.
કેટલી શક્તિશાળી છે THAAD સિસ્ટમ?
THAAD (Terminal High Altitude Area Defense) ને વિશ્વની સૌથી શ્રેષ્ઠ મિસાઈલ ડિફેન્સ સિસ્ટમ માનવામાં આવે છે. ૧. રેન્જ: તે ૧૫૦ થી ૨૦૦ કિલોમીટરની રેન્જમાં આવતી કોઈ પણ દુશ્મન મિસાઈલને હવામાં જ તોડી પાડવાની ક્ષમતા ધરાવે છે. ૨. ટેકનોલોજી: આ સિસ્ટમ ‘હિટ-ટુ-કિલ’ ટેકનોલોજી પર કામ કરે છે, એટલે કે તે દુશ્મન મિસાઈલને વિસ્ફોટકથી નહીં પરંતુ સીધી ટકરાઈને ગતિજ ઉર્જા (Kinetic Energy) થી નષ્ટ કરે છે. ૩. રાડાર શક્તિ: તેનું AN/TPY-2 રાડાર હજારો કિલોમીટર દૂરથી આવતી મિસાઈલને શોધી શકે છે.
હુમલો કેવી રીતે થયો?
મળતા અહેવાલો મુજબ, ઈરાને જોર્ડન સ્થિત યુએસ બેઝ પર ‘સ્વોર્મ ડ્રોન’ (ટોળામાં આવતા ડ્રોન) અને હાઈપરસોનિક મિસાઈલોનો એકસાથે હુમલો કર્યો હતો. નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે ઈરાને મોટી સંખ્યામાં ડ્રોન મોકલીને THAAD ના રાડારને વ્યસ્ત કરી દીધું અને ત્યારબાદ ચોકસાઈપૂર્વક બેલેસ્ટિક મિસાઈલ છોડીને સિસ્ટમના લોન્ચરને નિશાન બનાવ્યું. આ હુમલામાં માત્ર મશીનરી જ નહીં, પણ તે મથક પર હાજર અનેક અમેરિકી સૈન્ય કર્મચારીઓ પણ ઘાયલ થયા હોવાની આશંકા છે.
અમેરિકા અને ઇઝરાયલનો વળતો પ્રહાર
આ હુમલા બાદ અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા પરિષદની તાકીદની બેઠક બોલાવી છે. અમેરિકાએ પહેલેથી જ ઈરાનને “ચોક્કસ મૃત્યુ અને વિનાશ” ની ચેતવણી આપી દીધી છે. આ સિસ્ટમના નાશ થવાથી હવે મધ્ય પૂર્વમાં અમેરિકી સૈન્ય મથકો મિસાઈલ હુમલા સામે વધુ અસુરક્ષિત બની ગયા છે.
THAAD જેવી મોંઘી અને અદ્યતન સિસ્ટમનું નિષ્ફળ જવું એ સાબિત કરે છે કે આધુનિક યુદ્ધમાં હવે માત્ર ટેકનોલોજી જ પૂરતી નથી. ઈરાનની આ કાર્યવાહીએ સાબિત કર્યું છે કે તે અમેરિકાને યુદ્ધના મેદાનમાં મોટું નુકસાન પહોંચાડવાની ક્ષમતા ધરાવે છે. હવે જોવાનું એ રહેશે કે અમેરિકા ૨૨,૦૦૦ કરોડના આ ફટકાનો બદલો કેવી રીતે લે છે.
