શું તમારા ફોનમાં પાણી ગયું છે? તો આટલું અત્યારે જ કરી લો
આજના સમયમાં સ્માર્ટફોન આપણા જીવનનો એક અભિન્ન અંગ બની ગયો છે. તેમાં માત્ર આપણા જરૂરી દસ્તાવેજો, તસવીરો અને વીડિયો જ નથી હોતા, પરંતુ આપણા બેંક એકાઉન્ટ્સ અને ખાનગી માહિતી પણ સુરક્ષિત હોય છે. આવી સ્થિતિમાં, જો ભૂલથી ફોન પાણીમાં પડી જાય અથવા ભારે વરસાદમાં પલળી જાય, તો ગભરામણ થવી સ્વાભાવિક છે.
પાણીથી પલળેલું સ્માર્ટફોન તરત જ ખરાબ થઈ શકે છે, પરંતુ જો તમે યોગ્ય સમયે યોગ્ય પગલાં લો, તો નુકસાનને ઘણી હદ સુધી ઘટાડી શકાય છે અને ફોનને ફરીથી ચાલુ કરી શકાય છે. ચાલો જાણીએ પાંચ એવી સરળ અને અસરકારક ટિપ્સ જે તમારા ફોનને બચાવી શકે છે.
ફોન પલળી જાય તો શું કરવું? (તરત જ લેવાના પગલાં)
1. તરત જ સ્વીચ ઓફ કરો અને બેટરી કાઢો
સૌથી પહેલું અને સૌથી મહત્વનું પગલું છે—ફોનને તરત જ સ્વીચ ઓફ (બંધ) કરવું. પાણીના સંપર્કમાં રહેતા ફોન ચાલુ રહેવાથી વીજળીનો પ્રવાહ ચાલુ રહે છે, જેનાથી શોર્ટ સર્કિટ થઈ શકે છે અને ફોનનું મધરબોર્ડ સંપૂર્ણપણે બળી શકે છે. ફોન બંધ કર્યા પછી, જો તમારો ફોન જૂનો મોડેલ છે અને તેમાં બેટરી કાઢવાનો વિકલ્પ છે, તો તરત જ બેટરી કાઢી લો. સાથે જ, સિમ કાર્ડ અને મેમરી કાર્ડ (SD Card) પણ બહાર કાઢી લો. નવા સ્માર્ટફોનમાં બેટરી નીકળતી નથી, તેથી ફોન બંધ કરવો એ જ એકમાત્ર ઉપાય છે.
2. બહારની સપાટીને સૂકવો અને હળવેથી ખંખેરો
ફોનને સૂકા અને નરમ કપડા (જેમ કે માઇક્રોફાઇબર કપડું) થી ધીમે ધીમે લૂછો. ફોનને જોરથી ન ખંખેરો, કારણ કે તેનાથી પાણી ફોનની અંદર અને વધુ ઊંડાણમાં જઈ શકે છે. ફોનને બસ હળવેથી ખંખેરો જેથી પોર્ટ્સ (ચાર્જિંગ પોર્ટ, ઇયરફોન જેક) માંથી પાણી નીકળી શકે. પાણી કાઢવા માટે તમે ઇયરબડ્સ (earbuds) નો ઉપયોગ કરી શકો છો, પરંતુ ખૂબ સાવધાનીથી.
ફોન પલળી જાય તો શું બિલકુલ ન કરવું? (મોટી ભૂલો)
3. ગરમીનો ઉપયોગ ન કરો (હેર ડ્રાયર અથવા તડકો)
અવારનવાર લોકો ફોનને સૂકવવા માટે હેર ડ્રાયર, માઇક્રોવેવ અથવા સીધા તડકાનો ઉપયોગ કરે છે. આ સૌથી મોટી ભૂલ છે. સ્માર્ટફોનના આંતરિક ભાગો ખૂબ નાજુક હોય છે. હેર ડ્રાયરની ગરમ હવા અથવા તડકાની તેજ ગરમી ફોનના નાજુક ભાગોને ઓગાળી શકે છે અથવા સર્કિટને કાયમી નુકસાન પહોંચાડી શકે છે. ફોનને હંમેશા પંખાની હવામાં અથવા કુદરતી હવાઉજાસવાળી જગ્યા પર જ સૂકવો.
4. ચોખાના ભરોસે ન રહો
આ એક ખૂબ જ સામાન્ય માન્યતા છે કે ફોનને ચોખાના ડબ્બામાં મૂકવાથી તે સૂકાઈ જાય છે. વાસ્તવમાં, ચોખા ફોનની અંદરની ભેજને સંપૂર્ણપણે શોષી શકતા નથી, અને તેનાથી વિપરીત, ચોખાના નાના કણો અથવા તેનો પાવડર ચાર્જિંગ પોર્ટમાં જઈને ફસાઈ શકે છે, જેનાથી ફોનનો પોર્ટ ખરાબ થઈ શકે છે. ચોખાને બદલે, સિલિકા જેલ (Silica Gel) ના પેકેટ સૌથી શ્રેષ્ઠ હોય છે. આ ભેજ શોષવામાં ખૂબ જ અસરકારક છે. તમે ફોનને સિલિકા જેલના પેકેટ સાથે એરટાઈટ બેગમાં મૂકી શકો છો.
રિકવરી અને સાવધાની
5. ઉતાવળમાં ફોન ચાલુ ન કરો અને સર્વિસ સેન્ટર જાઓ
ફોનને સૂકવવા માટે ઓછામાં ઓછો 24 થી 48 કલાકનો સમય આપો. આ પહેલા ફોનને ચાલુ કરવાની કે ચાર્જ કરવાની કોશિશ બિલકુલ ન કરો. જો 48 કલાક પછી તમે ફોન ચાલુ કરો અને કેટલાક અજીબ લક્ષણો દેખાય, જેમ કે—સ્ક્રીન ઝબકવી (flickering), અવાજ ન આવવો અથવા ઓછો આવવો, ફોન ખૂબ વધારે ગરમ થવો, અથવા ચાર્જ ન થવો—તો સમજી જાઓ કે પાણીએ આંતરિક નુકસાન કર્યું છે. આવી સ્થિતિમાં, વિલંબ કર્યા વગર ફોનને અધિકૃત સર્વિસ સેન્ટર પર લઈ જાઓ.
6. ડેટા સુરક્ષિત કરો (Back Up)
જો ફોન સૂકાયા પછી ચાલુ થઈ જાય, તો સૌથી પહેલું કામ તેનો બેકઅપ (Backup) લેવાનું છે. પાણીથી થયેલા નુકસાનની અસર ઘણીવાર થોડા દિવસો પછી દેખાય છે, જ્યારે આંતરિક ભાગોમાં કાટ (corrosion) લાગવા લાગે છે. તમારા તમામ મહત્વપૂર્ણ ડેટાને તરત જ ક્લાઉડ સ્ટોરેજ (જેમ કે Google Drive અથવા iCloud) અથવા કમ્પ્યુટર પર સુરક્ષિત કરી લો. ભવિષ્ય માટે, ફોન ખરીદતી વખતે તેની IP રેટિંગ (Ingress Protection Rating) અવશ્ય તપાસો અને એક સારું વોટરપ્રૂફ કવર વાપરો.

4. ચોખાના ભરોસે ન રહો