ઓનલાઈન ફ્રોડ કરનારાઓની હવે ખેર નથી, WhatsAppના ‘Scam Alert’ ફીચરનો આ રીતે થશે ફાયદો
આજના ડિજિટલ યુગમાં સ્માર્ટફોન આપણા જીવનનો સૌથી મહત્વનો ભાગ બની ગયો છે અને તેમાં પણ WhatsApp એક એવું એપ છે, જેનો ઉપયોગ આપણે સવારે આંખ ખૂલે ત્યારથી લઈને રાત્રે સૂતા સુધી કરીએ છીએ. પરંતુ જેમ-જેમ આ એપની લોકપ્રિયતા વધી છે, તેમ-તેમ સ્કેમર્સ (જાલસાજો) પણ નિર્દોષ લોકોને છેતરવા માટે આને જ પોતાનું મુખ્ય હથિયાર બનાવી રહ્યા છે. અવારનવાર અજાણ્યા નંબરો પરથી લોટરી, પાર્ટ-ટાઇમ જોબ કે ડરાવવા-ધમકાવવાના મેસેજ આવવા એ ખૂબ જ સામાન્ય બાબત બની ગઈ છે.
આ ગંભીર ખતરાનો સામનો કરવા અને યુઝર્સને સુરક્ષિત રાખવા માટે WhatsApp ટૂંક સમયમાં જ એક અત્યંત ક્રાંતિકારી અને પાવરફુલ સેફ્ટી ફીચર લઈને આવી રહ્યું છે, જેનું નામ છે ‘Scam Alert’. WABetaInfoના એક તાજા રિપોર્ટ અનુસાર, આ નવી સિસ્ટમ અજાણ્યા નંબરો પરથી આવતા શંકાસ્પદ મેસેજને આપોઆપ ઓળખી લેશે અને યુઝરને તરત જ એલર્ટ કરી દેશે. સૌથી ખાસ વાત એ છે કે આ આખી પ્રક્રિયામાં તમારી પ્રાઇવસી સાથે સહેજ પણ સમજૂતી થશે નહીં. ચાલો વિગતવાર સમજીએ કે આ ફીચર શું છે અને તે ઓનલાઈન ફ્રોડ સામે તમારી સૌથી મોટી ઢાલ કેવી રીતે બનશે.
શું છે WhatsAppનું આગામી ‘Scam Alert’ ફીચર?
આજકાલ ઓનલાઈન સ્કેમર્સની રીતભાત ખૂબ જ શાતિર થઈ ગઈ છે. તેઓ અવારનવાર કોઈ અજાણ્યા કે વિદેશી નંબર (+92, +84 વગેરે) પરથી મેસેજ મોકલે છે. ક્યારેક તેઓ લાઈટ બિલ કપાઈ જવાનો ડર બતાવે છે, તો ક્યારેક મોટી કંપનીનું નામ લઈને ઘરે બેઠા લાખો રૂપિયા કમાવવાની લાલચ આપે છે. ઘણી વખત લોકો ગભરાટ કે લાલચમાં આવીને તેમની જાળમાં ફસાઈ જાય છે અને પોતાની મહેનતની કમાણી ગુમાવી બેસે છે.
યુઝર્સની આ જ નબળાઈને સુરક્ષા આપવા માટે WhatsApp આ નવા ફીચર પર કામ કરી રહ્યું છે. આ ફીચર ચેટની અંદર જ એક સ્માર્ટ ગાર્ડની જેમ કામ કરશે. જેવો જ કોઈ અજાણ્યા નંબર પરથી કોઈ શંકાસ્પદ મેસેજ તમારી પાસે આવશે, આ ફીચર તે મેસેજના પેટર્નને સ્કેન કરીને તરત જ સ્ક્રીન પર એક ચેતવણી (Warning) બતાવી દેશે.
યુઝરનો રહેશે અંતિમ નિર્ણય: આ ફીચરની સૌથી સારી બાબત એ છે કે WhatsApp પોતે જ કોઈ પણ ચેટને સીધી બ્લોક નહીં કરે. એપ તમને પૂરી માહિતી અને ચેતવણી આપશે, પરંતુ છેલ્લો નિર્ણય પૂરી રીતે તમારા હાથમાં છોડી દેશે કે તમારે સામેવાળી વ્યક્તિ સાથે વાત ચાલુ રાખવી છે કે તેને બ્લોક કરવી છે.
આ ફીચર કેવી રીતે કામ કરશે? (સર્વર પર મેસેજ મોકલ્યા વગર થશે તપાસ)
આ ફીચર કેવી રીતે કામ કરશે? (સર્વર પર મેસેજ મોકલ્યા વગર થશે તપાસ)સામાન્ય રીતે જ્યારે પણ કોઈ સિક્યોરિટી ફીચરની વાત આવે છે, ત્યારે લોકોના મનમાં સૌથી પહેલો સવાલ પ્રાઇવસીને લઈને ઊભો થાય છે કે— “શું WhatsApp અમારા મેસેજ વાંચશે?”
કંપનીએ આ ફીચરને એવી રીતે ડિઝાઇન કર્યું છે કે તમારી પ્રાઇવસી પૂરી રીતે સુરક્ષિત રહે. આ આખી સિસ્ટમ ‘ઓન-ડિવાઇસ ટેકનોલોજી’ (On-Device Technology) પર કામ કરશે. આનો અર્થ એ છે કે અજાણ્યા નંબરો પરથી આવતા મેસેજની તપાસ સીધી તમારા પોતાના મોબાઈલ ફોનની અંદર જ થશે. આ તપાસ માટે તમારી ચેટ કે મેસેજને બહાર WhatsApp કે Metaના કોઈ પણ સર્વર પર મોકલવામાં નહીં આવે. કારણ કે WhatsApp ‘એન્ડ-ટુ-એન્ડ એન્ક્રિપ્ટેડ’ છે, તેથી આ સુરક્ષા તપાસ પછી પણ તમારા મેસેજને કોઈ ત્રીજી વ્યક્તિ કે ખુદ કંપની પણ વાંચી શકશે નહીં.
જ્યારે આ ફીચર એક્ટિવ હશે, ત્યારે કામ કંઈક આ રીતે થશે:
-
શંકા થવા પર એલર્ટ: જેવો જ કોઈ શંકાસ્પદ મેસેજ આવશે, ચેટ બોક્સની બરાબર ઉપર સ્પષ્ટ શબ્દોમાં વોરનિંગ દેખાશે, જેમ કે— “આ એક સ્કેમ હોઈ શકે છે.”
-
ઝડપી વિકલ્પો (Quick Options): આ એલર્ટની સાથે જ યુઝરને બે સ્પષ્ટ વિકલ્પો મળશે. પહેલો— તે નંબરને તરત જ ‘Block and Report’ કરવાનો, અને બીજો— જો તમે મોકલનારને ઓળખો છો, તો તે ચેતવણીને અવગણીને ‘ચેટ ચાલુ રાખવાનો’.
‘લોકલ ટ્રાન્સપરન્સી રિપોર્ટ’ પણ મળશે સાથે
આ અદભુત Scam Alert ફીચરની સાથે WhatsApp બીજા એક શ્રેષ્ઠ સપોર્ટિવ ફીચર પર કામ કરી રહ્યું છે, જેનું નામ છે ‘લોકલ ટ્રાન્સપરન્સી રિપોર્ટ’ (Local Transparency Report).
આ ફીચરની મદદથી યુઝર્સ પોતાના એપના સેટિંગ્સમાં જઈને એક આખી હિસ્ટ્રી જોઈ શકશે. આમાં એ રેકોર્ડ નોંધાયેલો રહેશે કે છેલ્લા થોડા દિવસો કે મહિનાઓમાં આ ‘Scam Alert’ તમારા ફોનમાં ક્યારે અને કેટલી વાર એક્ટિવ થયું હતું. આ સુવિધા તમને એ સમજવામાં મદદ કરશે કે તમારા નંબર પર કેવા પ્રકારના શંકાસ્પદ લોકો કે બોટ્સ અટેક કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે. ખાસ વાત એ છે કે આ આખો રિપોર્ટ પણ માત્ર તમારા ફોનની મેમરીમાં જ સેવ રહેશે, તેને કોઈ પણ બહારના સર્વર કે ક્લાઉડ પર શેર કરવામાં આવશે નહીં.
ક્યાર સુધી આ ફીચરનો ઉપયોગ કરી શકાશે?
સુરક્ષાની દ્રષ્ટિએ આ ફીચર વર્ક ફ્રોમ હોમ કરતા કર્મચારીઓ, વડીલો અને એવા લોકો માટે કોઈ વરદાનથી કમ નથી જેઓ ટેકનોલોજીની બાબતમાં થોડા કાચા છે. હાલમાં ઉપલબ્ધ માહિતી અનુસાર, આ ફીચર હજી ડેવલપમેન્ટ સ્ટેજ પર છે. આને હજી સામાન્ય જનતા તો દૂર, બીટા ટેસ્ટર્સ (Beta Testers) માટે પણ રિલીઝ કરવામાં આવ્યું નથી.
કંપની આના પર બારીકાઈથી કામ કરી રહી છે જેથી ખોટા એલર્ટ્સ (False Alarms) ન આવે અને સાચી રીતે સ્કેમ મેસેજીસને પકડી શકાય. એવી આશા રાખવામાં આવી રહી છે કે આગામી થોડા મહિનાઓમાં આને પહેલા બીટા વર્ઝન અને પછી સ્ટેબિલાઈઝેશન બાદ તમામ એન્ડ્રોઈડ અને આઈઓએસ (iOS) યુઝર્સ માટે ગ્લોબલી રોલઆઉટ કરી દેવામાં આવશે. ત્યાં સુધી, કોઈ પણ અજાણ્યા નંબર પરથી આવેલી લિંક પર ક્લિક ન કરો અને સતર્ક રહો!
