ઝિમ્બાબ્વેની પૂર્વ ક્રિકેટર અને આંતરરાષ્ટ્રીય અમ્પાયર સારાહ ડામ્બાનેવાનાનું 36 વર્ષની વયે નિધન
ક્રિકેટ જગતમાંથી એક દુઃખદ સમાચાર સામે આવ્યા છે. ઝિમ્બાબ્વેની પૂર્વ મહિલા ક્રિકેટર અને આંતરરાષ્ટ્રીય અમ્પાયર સારાહ ડામ્બાનેવાનાનું 36 વર્ષની વયે નિધન થયું છે. તેમના અવસાનના સમાચારથી ઝિમ્બાબ્વે ક્રિકેટ સહિત આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રિકેટ જગતમાં શોકની લાગણી ફેલાઈ છે. સારાહે ખેલાડી તરીકે દેશનું પ્રતિનિધિત્વ કર્યું હતું અને ત્યારબાદ અમ્પાયર તરીકે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે પોતાની આગવી ઓળખ ઊભી કરી હતી. તેમની સફર માત્ર રમતગમતની કારકિર્દી પૂરતી સીમિત નહોતી, પરંતુ મહિલા ક્રિકેટમાં આગળ વધવા ઇચ્છતી અનેક યુવતીઓ માટે પ્રેરણારૂપ પણ હતી.
ઝિમ્બાબ્વે ક્રિકેટ બોર્ડે તેમના નિધન અંગે માહિતી આપતાં જણાવ્યું હતું કે માર્ચ મહિનામાં તબીબી પ્રક્રિયા કરાવ્યા બાદથી તેઓ હોસ્પિટલમાં સારવાર હેઠળ હતાં. 12 ઑક્ટોબર, 2026ના રોજ હરારેમાં તેમણે અંતિમ શ્વાસ લીધા હતા. તેમના નિધનનું ચોક્કસ તબીબી કારણ જાહેર થયેલી માહિતીમાં સ્પષ્ટ કરવામાં આવ્યું નથી.
2009થી 2014 સુધી ઝિમ્બાબ્વે માટે રમ્યાં
સારાહ ડામ્બાનેવાનાએ પોતાની ક્રિકેટ કારકિર્દી દરમિયાન ઝિમ્બાબ્વેની મહિલા ટીમનું પ્રતિનિધિત્વ કર્યું હતું. તેઓ એક ઝડપી બોલર તરીકે જાણીતા હતાં. વર્ષ 2009થી 2014 દરમિયાન તેમણે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે દેશ માટે ક્રિકેટ રમી હતી. વર્ષ 2011માં યોજાયેલી મહિલા ક્રિકેટ વર્લ્ડ કપ ક્વોલિફાયર સ્પર્ધામાં પણ તેમણે ભાગ લીધો હતો.
ખેલાડી તરીકેનો અનુભવ અને ક્રિકેટની ઊંડી સમજ તેમને આગળ જતાં અમ્પાયરિંગ ક્ષેત્રમાં કામ લાગી. ખેલાડી તરીકે મેદાન પર ઉતર્યા બાદ રમતના નિયમોનું પાલન કરાવવાની જવાબદારી સંભાળવી તેમની કારકિર્દીનો નવો અધ્યાય બન્યો. આ પરિવર્તન દ્વારા તેમણે સાબિત કર્યું કે રમત સાથે જોડાયેલા રહેવા માટે ખેલાડી તરીકેની ભૂમિકા જ એકમાત્ર રસ્તો નથી.
અમ્પાયર તરીકે રચ્યો ઇતિહાસ
ક્રિકેટમાંથી નિવૃત્તિ બાદ સારાહે અમ્પાયરિંગમાં કારકિર્દી બનાવવાનો નિર્ણય લીધો. વર્ષ 2022માં તેઓ આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રિકેટ પરિષદ એટલે કે ICCના ડેવલપમેન્ટ અમ્પાયર્સ પેનલમાં સ્થાન મેળવનાર ઝિમ્બાબ્વેની પ્રથમ મહિલા બન્યાં. આ સિદ્ધિ તેમના માટે જ નહીં, પરંતુ દેશની મહિલા ક્રિકેટ માટે પણ ગૌરવની બાબત હતી.
જાન્યુઆરી 2023માં દક્ષિણ આફ્રિકામાં રમાયેલી પ્રથમ અંડર-19 મહિલા T20 વર્લ્ડ કપની ફાઇનલમાં ભારત અને ઇંગ્લેન્ડ વચ્ચેની મેચમાં તેમણે અમ્પાયર તરીકે ફરજ બજાવી હતી. વર્લ્ડ કપની ફાઇનલમાં અમ્પાયરિંગ કરનાર ઝિમ્બાબ્વેની પ્રથમ મહિલા તરીકે તેમણે ઇતિહાસ રચ્યો હતો. આ મુકાબલામાં ભારતે ઇંગ્લેન્ડને હરાવીને ખિતાબ જીત્યો હતો.
મહિલા T20 અને વનડે વર્લ્ડ કપમાં પણ સંભાળી જવાબદારી
સારાહની આંતરરાષ્ટ્રીય અમ્પાયર તરીકેની સફર સતત આગળ વધી હતી. સપ્ટેમ્બર 2023માં તેમણે સિનિયર આંતરરાષ્ટ્રીય અમ્પાયરિંગમાં પ્રવેશ કર્યો હતો. ત્યારબાદ 2024માં સંયુક્ત આરબ અમીરાતમાં યોજાયેલા મહિલા T20 વર્લ્ડ કપમાં અને 2025ના મહિલા વનડે વર્લ્ડ કપમાં પણ તેમણે અમ્પાયર તરીકે કામગીરી કરી હતી.
ICCના જણાવ્યા અનુસાર, તેમણે કુલ 72 સિનિયર આંતરરાષ્ટ્રીય મેચોમાં અમ્પાયરિંગ કર્યું હતું. તેમાં 48 મહિલા T20 આંતરરાષ્ટ્રીય મેચ, 14 મહિલા વનડે અને 10 પુરુષ T20 આંતરરાષ્ટ્રીય મેચનો સમાવેશ થાય છે. આ આંકડા તેમની ક્ષમતા, અનુભવ અને આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રિકેટમાં વધતી સ્વીકૃતિ દર્શાવે છે.
ઝિમ્બાબ્વે ક્રિકેટ બોર્ડે વ્યક્ત કર્યું દુઃખ
ઝિમ્બાબ્વે ક્રિકેટના અધ્યક્ષ તવેંગવા મુકુહલાનીએ સારાહના યોગદાનને યાદ કરીને શોક વ્યક્ત કર્યો હતો. તેમણે જણાવ્યું કે સારાહે ખેલાડી અને અમ્પાયર એમ બંને ભૂમિકામાં દેશની સેવા કરી હતી. વર્લ્ડ કપની ફાઇનલમાં તેમને અમ્પાયરિંગ કરતાં જોવું દેશ અને ક્રિકેટ સમુદાય માટે ગૌરવની ક્ષણ હતી.
તેમણે વધુમાં જણાવ્યું કે સારાહની સિદ્ધિઓએ અન્ય મહિલાઓ માટે નવી તકોના દરવાજા ખોલ્યા હતા. તેમણે યુવા મહિલાઓને બતાવ્યું કે મર્યાદિત તકો હોવા છતાં મહેનત, સમર્પણ અને ક્ષમતાના આધારે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે સ્થાન મેળવી શકાય છે.
તેમની સિદ્ધિઓ લાંબા સમય સુધી યાદ રહેશે
સારાહ ડામ્બાનેવાનાનું નિધન ઝિમ્બાબ્વે ક્રિકેટ માટે એક મોટી ખોટ છે. તેમણે ક્રિકેટના મેદાનમાં ખેલાડી તરીકે અને ત્યારબાદ અમ્પાયર તરીકે પોતાની ક્ષમતા સાબિત કરી હતી. તેમની સફર મહિલા ક્રિકેટમાં સમાન તકો અને પ્રતિનિધિત્વનું મહત્ત્વ પણ સમજાવે છે.
આજે તેઓ આપણી વચ્ચે નથી, પરંતુ રમત પ્રત્યેનું તેમનું સમર્પણ અને તેમણે સ્થાપિત કરેલો માર્ગ આવનારી પેઢીઓ માટે પ્રેરણા બની રહેશે. ક્રિકેટ જગત માટે તેમની વિદાય દુઃખદ છે, જ્યારે તેમની સિદ્ધિઓ હંમેશાં સન્માનપૂર્વક યાદ કરવામાં આવશે.
