Instagram પર્સનલાઇઝ્ડ એડ્સ: જાણો તમારી ઓનલાઇન એક્ટિવિટી કેવી રીતે ટ્રેક થાય છે
શું તમારી સાથે ક્યારેય એવું બન્યું છે કે તમે તમારા મિત્ર સાથે કોઈ ખાસ શૂઝ અથવા વેકેશન ડેસ્ટિનેશન વિશે વાત કરી રહ્યા હોવ અને થોડી જ વારમાં તમારા ઇન્સ્ટાગ્રામ ફીડ પર તેને લગતી જ જાહેરાત (Add) દેખાવા લાગે? આ અનુભવ એટલો સચોટ અને ક્યારેક ડરામણો હોય છે કે મનમાં પહેલો સવાલ એ જ આવે છે કે— “શું ઇન્સ્ટાગ્રામ મારી વાતો સાંભળી રહ્યું છે?”
ઘણા લોકો આને ‘માઇન્ડ રીડિંગ’ અથવા જાસૂસી માને છે, પરંતુ તેની પાછળની સત્યતા ટેક્નોલોજી અને ડેટાના જટિલ જાળમાં છુપાયેલી છે. ચાલો વિગતવાર જાણીએ કે ઇન્સ્ટાગ્રામ આપણને આટલી બારીકાઈથી કેવી રીતે ટ્રેક કરે છે અને તમે તમારી પ્રાઈવસીને કેવી રીતે સુરક્ષિત રાખી શકો છો.
શું ઇન્સ્ટાગ્રામ ખરેખર આપણી વાતો સાંભળે છે?
આ એક એવી ચર્ચા છે જે વર્ષોથી ચાલી રહી છે. જોકે, ઇન્સ્ટાગ્રામના હેડ એડમ મોસેરી (Adam Mosseri) એ ઘણી વખત જાહેરમાં સ્પષ્ટતા કરી છે કે કંપની યુઝર્સના મોબાઈલ માઇક્રોફોનનો ઉપયોગ તેમની ખાનગી વાતો સાંભળવા માટે કરતી નથી. કંપનીનો તર્ક છે કે તેઓ જાહેરાતો માટે વોઇસ ડેટાનો ઉપયોગ કરતા નથી.
તો પછી તેને કેવી રીતે ખબર પડે છે?
હકીકતમાં, ઇન્સ્ટાગ્રામની ડેટા માઇનિંગ સિસ્ટમ એટલી શક્તિશાળી છે કે તેને તમારી વાતો સાંભળવાની જરૂર જ પડતી નથી. તમારી ઓનલાઇન પ્રવૃત્તિઓ તમારા વિશે એટલું બધું કહી દે છે જે તમે બોલીને પણ નથી જણાવતા.
Instagram તમને કેવી રીતે ટ્રેક કરે છે? (તકનીકી કારણો)
ઇન્સ્ટાગ્રામ અને તેની પેરેન્ટ કંપની Meta ઘણી રીતે તમારો ડેટા એકઠો કરે છે:
-
એપની અંદરની પ્રવૃત્તિ: તમે કેવા પ્રકારની પોસ્ટ લાઈક કરો છો, કઈ રીલ્સ જોવા માટે તમે ઉભા રહો છો અને તમે કઈ પ્રોફાઇલ સર્ચ કરો છો—આ બધું જ રેકોર્ડ થાય છે. જો તમે કોઈ જિમ વેર બ્રાન્ડની પોસ્ટ પર 5 સેકન્ડથી વધુ રોકાઈ જાવ, તો એલ્ગોરિધમ સમજી જાય છે કે તમને ફિટનેસમાં રસ છે.
-
Meta Pixel અને Cookies: આ સૌથી મોટું હથિયાર છે. જ્યારે તમે ઇન્સ્ટાગ્રામની બહાર કોઈ બીજી વેબસાઇટ (જેમ કે Amazon કે Myntra) પર જઈને કંઈક જુઓ છો, ત્યારે ત્યાં લાગેલો ‘Meta Pixel’ કોડ તમારી એ પ્રવૃત્તિની જાણકારી મેટાને મોકલી દે છે. આ જ કારણ છે કે શોપિંગ વેબસાઇટ પર જોયેલી વસ્તુ ઇન્સ્ટાગ્રામ પર એડ બનીને દેખાય છે.
-
લોકેશન ડેટા: તમારા ફોનના GPS લોકેશનથી ખબર પડે છે કે તમે કયા મોલમાં છો, કયા કેફેમાં બેઠા છો કે કયા શહેરની યાત્રા કરી રહ્યા છો. આનાથી તમને લોકલ સ્ટોર્સની જાહેરાતો બતાવવામાં આવે છે.
-
તમારા કોન્ટેક્ટ્સ અને નેટવર્ક: જો તમારા મિત્રો કોઈ ખાસ વસ્તુમાં રસ દાખવી રહ્યા હોય, તો શક્યતા છે કે એલ્ગોરિધમ તમને પણ એ જ એડ્સ બતાવે, કારણ કે તમે એક જ સોશિયલ સર્કલનો ભાગ છો.
પર્સનલાઈઝ્ડ એડ્સથી બચવાના બે સરળ રસ્તા
પર્સનલાઈઝ્ડ એડ્સથી બચવાના બે સરળ રસ્તાજો તમે ઈચ્છો છો કે મેટા તમારી ઓફ-પ્લેટફોર્મ એક્ટિવિટીને ટ્રેક ન કરે, તો તમે આ સ્ટેપ્સ ફોલો કરી શકો છો:
રીત 1: Meta Accounts Centre દ્વારા કંટ્રોલ
મેટાએ હવે ફેસબુક અને ઇન્સ્ટાગ્રામની એડ સેટિંગ્સને એક જ જગ્યાએ ‘એકાઉન્ટ સેન્ટર’માં કરી દીધી છે.
-
સૌથી પહેલા Instagram એપ ખોલો અને તમારી પ્રોફાઇલ પર જાઓ.
-
ઉપર જમણી બાજુએ ત્રણ લાઇન (Menu) પર ટેપ કરો.
-
Settings and Privacy ની અંદર Accounts Centre ને પસંદ કરો.
-
ત્યાં Ad preferences પર ક્લિક કરો.
-
Manage info ટેબમાં જાઓ અને Activity information from ad partners પસંદ કરો.
-
અહીં Review setting પર ક્લિક કરો અને ‘No, don’t make my ads more relevant by using this information’ વિકલ્પ પસંદ કરી લો.
રીત 2: Off-Meta Activityને પૂરી રીતે ડિસ્કનેક્ટ કરવી
આ રીત સૌથી વધુ અસરકારક છે કારણ કે તે બીજી વેબસાઇટ્સ પરથી મળતા ડેટાના કનેક્શનને તોડી નાખે છે.
-
Accounts Centre માં પાછા જાઓ.
-
Your information and permissions વિકલ્પ પર ટેપ કરો.
-
અહીં Your activity off Meta technologies ને પસંદ કરો.
-
Disconnect specific activity પર ક્લિક કરો (અહીં તમારે તમારો પાસવર્ડ નાખવો પડી શકે છે).
-
ભવિષ્ય માટે આ બંધ કરવા માટે Manage future activity પર જાઓ અને Disconnect future activity ને ઓન કરી દો.
મહત્વની વાતો જે તમારે જાણવી જોઈએ
આ સેટિંગ્સ બદલ્યા પછી પણ તમારે કેટલીક વાતો ધ્યાનમાં રાખવી પડશે:
-
જાહેરાતોની સંખ્યા ઘટશે નહીં: આ સેટિંગ્સ કરવાથી જાહેરાતોની સંખ્યા ઓછી થતી નથી, બસ હવે તમને એવી જાહેરાતો દેખાશે જે તમારી તાજેતરની સર્ચ હિસ્ટ્રી સાથે સંબંધિત નહીં હોય. એડ્સ થોડી “રેન્ડમ” (Random) થઈ જશે.
-
વ્હોટ્સએપ પર એડ્સ: મેટા ધીમે ધીમે તેના ઇકોસિસ્ટમનો વિસ્તાર કરી રહ્યું છે. હવે વ્હોટ્સએપ સ્ટેટસની વચ્ચે પણ જાહેરાતોના ટ્રાયલ શરૂ થયા છે, જેનો ડેટા પણ તમારી મેટા પ્રોફાઇલ સાથે જોડાયેલો હોય છે.
-
પ્રાઈવસી વિરુદ્ધ સુવિધા: પર્સનલાઈઝ્ડ એડ્સ ક્યારેક કામની પણ હોય છે કારણ કે તે આપણને તે જ બતાવે છે જેની આપણને જરૂર હોય છે. જોકે, ડેટા સુરક્ષાની દૃષ્ટિએ તેને કંટ્રોલ કરવી એ વધુ સારો વિકલ્પ છે.
નિષ્કર્ષ
ડિજિટલ યુગમાં ‘ડેટા જ નવું સોનું છે’. ઇન્સ્ટાગ્રામનું એલ્ગોરિધમ એટલું એડવાન્સ્ડ છે કે તે તમારી પસંદગીનો અંદાજ તમારા ક્લિક્સ અને સ્વાઇપ પરથી લગાવી લે છે. જો તમે તમારી ડિજિટલ પ્રાઈવસી માટે જાગૃત છો, તો ઉપર જણાવેલ સ્ટેપ્સ તમારા ઓનલાઇન ફૂટપ્રિન્ટને ઘટાડવામાં મદદ કરશે.
