૩૦ એપ્રિલ ૨૦૨૬નું પંચાંગ: ગુરુવારે નૃસિંહ અને છિન્નમસ્તા જયંતીનો શુભ સંયોગ, જાણો ચોઘડિયા અને રાહુકાળ
ભારતીય સંસ્કૃતિમાં પંચાંગનું વિશેષ મહત્વ છે, કારણ કે તે આપણને સમયની ગતિ અને શુભ કાર્યો માટેના યોગ્ય મુહૂર્તનો પરિચય કરાવે છે. ૩૦ એપ્રિલ ૨૦૨૬, ગુરુવારનો દિવસ ધાર્મિક દૃષ્ટિએ અત્યંત પવિત્ર રહેવાનો છે. આ દિવસે ભગવાન વિષ્ણુના ઉગ્ર અવતાર ભગવાન નૃસિંહની જયંતી અને દસ મહાવિદ્યાઓમાંના એક દેવી છિન્નમસ્તાની જયંતી પણ ઉજવવામાં આવશે. આ વર્ષે વૈશાખ સુદ ચૌદશની આ તિથિ અનેક શુભ યોગો લઈને આવી રહી છે.
તિથિ અને નક્ષત્રની ગણતરી
પંચાંગ અનુસાર, ૩૦ એપ્રિલના રોજ વૈશાખ મહિનાના શુક્લ પક્ષની ચૌદશ તિથિ છે. આ તિથિ ગુરુવારે રાત્રે ૯ વાગ્યાને ૧૩ મિનિટ સુધી રહેશે, ત્યારબાદ પૂનમ તિથિનો પ્રારંભ થશે. જ્યોતિષશાસ્ત્ર મુજબ, આ દિવસે ચિત્રા નક્ષત્ર મોડી રાત્રે ૨ વાગ્યાને ૧૭ મિનિટ સુધી રહેશે. ચિત્રા નક્ષત્રના સ્વામી મંગળ છે અને તે રચનાત્મકતા તેમજ તેજસ્વીતાનું પ્રતીક માનવામાં આવે છે.
શ્રી નૃસિંહ અને છિન્નમસ્તા જયંતી: મહિમા અને પૂજા
- શ્રી નૃસિંહ જયંતી: પુરાણો અનુસાર, ભક્ત પ્રહલાદની રક્ષા કરવા અને હિરણ્યકશ્યપના અત્યાચારનો અંત લાવવા માટે ભગવાન વિષ્ણુએ સ્તંભમાંથી અડધા સિંહ અને અડધા મનુષ્યનું સ્વરૂપ ધારણ કર્યું હતું. આ દિવસને નૃસિંહ જયંતી તરીકે ઉજવવામાં આવે છે. આ દિવસે ઉપવાસ રાખવાથી અને સાંજે પ્રદોષ કાળમાં ભગવાન નૃસિંહની પૂજા કરવાથી શત્રુઓ પર વિજય પ્રાપ્ત થાય છે અને ભય દૂર થાય છે.
- માતા છિન્નમસ્તા જયંતી: દસ મહાવિદ્યાઓમાં માતા છિન્નમસ્તા છઠ્ઠા સ્થાને છે. તેઓ પ્રચંડ શક્તિનું પ્રતીક છે. સાધકો માટે આ દિવસ મંત્ર સાધના અને શક્તિની આરાધના માટે અત્યંત પ્રભાવશાળી માનવામાં આવે છે.
૩૦ એપ્રિલ ૨૦૨૬ના શુભ મુહૂર્ત
કોઈપણ માંગલિક કે નવું કાર્ય શરૂ કરવા માટે શુભ મુહૂર્ત જોવું અનિવાર્ય છે. આ દિવસે કેટલાક મહત્વના સમયગાળા નીચે મુજબ છે:
- બ્રહ્મ મુહૂર્ત: સવારે ૦૪:૪૨ થી ૦૫:૨૬ સુધી (ધ્યાન અને પૂજા માટે શ્રેષ્ઠ).
- અભિજિત મુહૂર્ત: બપોરે ૧૨:૧૦ થી ૦૧:૦૧ સુધી (દિવસનું સૌથી શુભ મુહૂર્ત).
- વિજય મુહૂર્ત: બપોરે ૦૨:૪૪ થી ૦૩:૩૫ સુધી.
- ગોધૂલિ મુહૂર્ત: સાંજે ૦૬:૫૯ થી ૦૭:૨૨ સુધી.
- અમૃત કાળ: સાંજે ૦૭:૨૦ થી રાત્રે ૦૯:૦૪ સુધી.
- રવિ યોગ: સવારે ૦૬:૧૧ થી મોડી રાત્રે ૦૨:૧૬ સુધી (આ યોગમાં કરેલા કાર્યોમાં સફળતા મળે છે).
રાહુકાળનો સમય (અશુભ સમય)
શાસ્ત્રો અનુસાર રાહુકાળમાં કોઈપણ શુભ કે નવું કાર્ય શરૂ કરવું વર્જિત માનવામાં આવે છે. ૩૦ એપ્રિલના રોજ વિવિધ શહેરોમાં રાહુકાળનો સમય નીચે મુજબ રહેશે:
| શહેર | રાહુકાળનો સમય (બપોરે) |
| અમદાવાદ | ૦૨:૧૪ થી ૦૩:૫૧ સુધી |
| મુંબઈ | ૦૨:૧૨ થી ૦૩:૪૮ સુધી |
| દિલ્હી | ૦૧:૫૮ થી ૦૩:૩૭ સુધી |
| ભોપાલ | ૦૧:૫૫ થી ૦૩:૩૨ સુધી |
| લખનૌ | ૦૧:૪૨ થી ૦૩:૨૧ સુધી |
| કોલકાતા | ૦૧:૧૧ થી ૦૨:૪૮ સુધી |
સૂર્યોદય અને સૂર્યાસ્ત
ગુરુવારના દિવસે સૂર્યદેવ સવારે ૦૫:૪૧ મિનિટે ઉદય પામશે અને સાંજે ૦૬:૫૫ મિનિટે અસ્ત થશે. ચંદ્રના ઉદયનો સમય રાત્રે પૂનમની નજીક હોવાથી રાત્રિનું આકાશ મનોહર જણાશે.
ગુરુવારના દિવસનું વિશેષ મહત્વ
આ દિવસે ગુરુવાર હોવાથી અને નૃસિંહ જયંતીનો સંયોગ હોવાથી વિષ્ણુ ભગવાનની આરાધના ફળદાયી રહેશે. કેળાના છોડની પૂજા કરવી અને પીળા વસ્ત્રો ધારણ કરવાથી ગુરુ ગ્રહની કૃપા પ્રાપ્ત થાય છે. જે લોકોના લગ્નમાં વિલંબ થતો હોય અથવા આર્થિક સમસ્યાઓ હોય, તેમણે આ દિવસે નૃસિંહ કવચનો પાઠ કરવો જોઈએ.

