GST કાઉન્સિલની 57મી બેઠક ૭ ઓક્ટોબરે: નાના ઉદ્યોગો અને ઈ-કોમર્સ વેપારીઓ માટે રાહતના દ્વાર ખુલશે; અધિકારીઓની સીધી ધરપકડની સત્તા પર લાગી શકે છે રોક
દેશના વેપારીઓ, નાના-મોટા ઉદ્યોગપતિઓ અને કરદાતાઓ માટે બુધવાર, ૭ ઓક્ટોબર ૨૦૨૬ નો દિવસ અત્યંત મહત્વનો સાબિત થવા જઈ રહ્યો છે. નાણા મંત્રીની અધ્યક્ષતામાં GST કાઉન્સિલની 57મી આંકડાકીય અને નીતિગત બેઠક આયોજિત થવાની છે. આ બેઠકમાં દેશના કર માળખાને વધુ પારદર્શક, સરળ અને વ્યવસાય-સાનુકૂળ બનાવવા માટે ‘GST 2.0 પ્રક્રિયા સુધારા’ (GST 2.0 Process Reforms) હેઠળ સંખ્યાબંધ ક્રાંતિકારી નિર્ણયો લેવાની પ્રબળ શક્યતા છે. આ સુધારાઓનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય વેપારીઓ પરનો પ્રશાસનિક બોજ ઘટાડવો, નાના ઉદ્યોગોને કાનૂની ગૂંચવણોમાંથી મુક્તિ આપવી અને કર પ્રક્રિયાને ડિજિટલ સ્તરે વધુ સરળ બનાવવાનો છે.
આગામી બેઠકના મુખ્ય એજન્ડામાં સેન્ટ્રલ જીએસટી (CGST) કાયદાની કલમ ૬૯ માં સુધારો કરવાનો સમાવેશ થાય છે. અત્યાર સુધી GST અધિકારીઓ કમિશનરની મંજૂરી મેળવીને શંકાસ્પદ કરચોરીના કેસોમાં વેપારીઓની સીધી ધરપકડ કરી શકતા હતા. પરંતુ નવા પ્રસ્તાવ મુજબ, ગંભીર છેતરપિંડીના કેસોમાં પણ પૂર્વ કોર્ટ ઓર્ડર (અદાલતની મંજૂરી) વિના ધરપકડ થઈ શકશે નહીં. આ ઉપરાંત સામાન્ય ટેક્સ રેટ અથવા ક્લેસિફિકેશનના વિવાદોને ગુનાહિત શ્રેણીમાંથી બહાર રાખવામાં આવશે.
ફોજદારી કાર્યવાહીની મર્યાદા વધારી ₹૫ કરોડ કરાશે
નાના અને મધ્યમ કદના વેપારીઓને કાનૂની કાનૂની અડચણોમાંથી ઉગારવા માટે કાયદા સમિતિએ એક મોટો સુધારો પ્રસ્તાવિત કર્યો છે. વર્તમાન કાયદા અનુસાર, ₹૧ કરોડથી વધુની કરચોરીના કેસમાં સીધી ફોજદારી કાર્યવાહી (Criminal Proceedings) શરૂ કરી શકાતી હતી. બુધવારની બેઠકમાં આ મર્યાદા વધારીને ₹૫ કરોડ સુધી કરવાની વિચારણા હાથ ધરવામાં આવશે.
જોકે, નિષ્ણાતોના જણાવ્યા મુજબ, બોગસ ઇન્વોઇસિંગ અથવા માલની ભૌતિક સપ્લાય વિના માત્ર ફેક બિલિંગ દ્વારા કરચોરી કરનારા તત્વોને આ મર્યાદામાં કોઈ મુક્તિ આપવામાં આવશે નહીં. આ ફેરફારથી માત્ર પ્રામાણિક અને ભૂલથી ટેક્સ ગણતરીમાં વિવાદ ઊભો થયો હોય તેવા ઉદ્યોગપતિઓને રક્ષણ મળશે.
નાના ઈ-કોમર્સ વિક્રેતાઓ અને વેરહાઉસિંગ સુવિધા
ઓનલાઈન પ્લેટફોર્મ પર બિઝનેસ કરતા નાના ઉદ્યોગકારો માટે આ બેઠક અત્યંત રાહતજનક સાબિત થઈ શકે છે. નવા પ્રસ્તાવ મુજબ, એમેઝોન, ફ્લિપકાર્ટ કે અન્ય ઈ-કોમર્સ પ્લેટફોર્મ્સ પર વેચાણ કરતા નાના વેપારીઓ આ પ્લેટફોર્મના અધિકૃત વેરહાઉસ (Warehouse) ને જ પોતાના રજિસ્ટર્ડ ઓફિસ સરનામા તરીકે દર્શાવીને GST નંબર મેળવી શકશે.
આ નિર્ણયથી વેપારીઓને દરેક અલગ-અલગ રાજ્યમાં માલ સ્ટોર કરવા માટે સ્વતંત્ર દુકાનો ભાડે લેવા, ભારે સિક્યોરિટી ડિપોઝિટ ચૂકવવા અને વધારાનો સ્ટાફ રાખવાના માસિક સંચાલન ખર્ચમાંથી કાયમી મુક્તિ મળશે. આનાથી ડિજિટલ ઈ-કોમર્સ ક્ષેત્રે નાના ઉત્પાદકોની ભાગીદારીમાં ઝડપી વધારો થશે.
ઇનપુટ ટેક્સ ક્રેડિટ (ITC) નું રક્ષણ અને ₹૧૦,૦૦૦ સુધીની નોટિસો પર રોક
વેપારીઓ માટે સૌથી મોટો પડકાર એ રહેતો હતો કે જો તેમણે પોતાના સપ્લાયરને ટેક્સ સહિતની પૂરી રકમ ચૂકવી દીધી હોય, છતાં સપ્લાયરે સરકારમાં ટેક્સ જમા ન કરાવ્યો હોય તો ખરીદદારનો ઇનપુટ ટેક્સ ક્રેડિટ (ITC) બ્લોક થઈ જતો હતો. નવા નિયમ હેઠળ, જો ખરીદદાર પાસે માન્ય અને સાચું ઇન્વોઇસ હશે, તો તેનો ITC સુરક્ષિત રાખવામાં આવશે અને સરકાર બાકી ટેક્સની વસૂલાત ડિફોલ્ટિંગ સપ્લાયર પાસેથી સીધી કરશે.
આ ઉપરાંત, ટેક્સ ટ્રિબ્યુનલ અને અદાલતો પરથી કેસોનું ભારણ ઘટાડવા માટે ₹૧૦,૦૦૦ થી ઓછી રકમ ધરાવતી નાની ટેક્સ નોટિસો રદ કરવાની યોજના છે, જે કુલ પડતર વિવાદોના ૨૦ ટકા ભાગ આવરી લે છે. સાથે જ લેટ ફી માફી અને નાના કરદાતાઓ માટે એમ્નેસ્ટી સ્કીમ (Amnesty Scheme) જાહેર થવાની પણ પૂર્ણ શક્યતા છે.
