8મું પગાર પંચ: લઘુત્તમ પગાર ₹69,000 અને નિવૃત્તિ વય 65 વર્ષ! જાણો કર્મચારી યુનિયનોની તે 7 મુખ્ય માંગણીઓ
કેન્દ્રીય કર્મચારીઓ અને પેન્શનરો માટે આગામી સમય ખૂબ જ નિર્ણાયક સાબિત થવા જઈ રહ્યો છે. 8મા કેન્દ્રીય પગાર પંચ (8th CPC) સામે કર્મચારી સંગઠનો AINPSEF અને NC-JCM એ એવી માંગણીઓ મૂકી છે જે જો સ્વીકારવામાં આવે, તો સરકારી નોકરીનું આખું માળખું અને કર્મચારીઓનું જીવનધોરણ ધરમૂળથી બદલાઈ જશે.
દિલ્હીમાં 28 થી 30 એપ્રિલ 2026 દરમિયાન યોજાયેલી મેરેથોન બેઠકોમાં, જસ્ટિસ રંજના પ્રકાશ દેસાઈની અધ્યક્ષતામાં કર્મચારી સંગઠનોએ પોતાનો પક્ષ રજૂ કર્યો હતો. ચાલો સમજીએ કે આ બેઠકમાં કર્મચારીઓના ભવિષ્ય માટે કયો બ્લૂપ્રિન્ટ રજૂ કરવામાં આવ્યો છે.
1. પગારમાં 283% નો તોતિંગ વધારો: લઘુત્તમ પગાર ₹69,000
કર્મચારી સંગઠનોની સૌથી મોટી માંગ ‘ફિટમેન્ટ ફેક્ટર’ (Fitment Factor) ને લઈને છે. NC-JCM એ પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે કે ફિટમેન્ટ ફેક્ટરને વધારીને 3.83 કરવામાં આવે. અત્યારે લઘુત્તમ બેઝિક સેલરી 18,000 રૂપિયા છે, જે આ ફેરફાર બાદ સીધી વધીને 69,000 રૂપિયા થઈ જશે. આનો અર્થ એ થયો કે પગારમાં સીધો 283% નો વધારો માંગવામાં આવ્યો છે.
2. વાર્ષિક ઇન્ક્રીમેન્ટ હવે ડબલ: 3% ને બદલે 6%
અત્યાર સુધી સરકારી કર્મચારીઓને વર્ષમાં 3% ના દરે પગાર વધારો (Increment) મળતો હોય છે. જોકે, વધતી જતી મોંઘવારી અને જીવનનિર્વાહના ખર્ચને પહોંચી વળવા માટે સંગઠનોએ આ દરને બમણો કરીને 6% કરવાની માંગ કરી છે. આનાથી કર્મચારીઓની આર્થિક સ્થિતિ વધુ મજબૂત બનશે.
3. ફેમિલી યુનિટમાં મોટો ફેરફાર: માતા-પિતાનો પણ સમાવેશ
અત્યાર સુધી ફેમિલી યુનિટની ગણતરીમાં 3 સભ્યોનો સમાવેશ થતો હતો, જેને વધારીને હવે 5 સભ્યો કરવાનો પ્રસ્તાવ છે. સૌથી મહત્વની વાત એ છે કે, હવે તેમાં કર્મચારીના આશ્રિત માતા-પિતાને પણ સામેલ કરવાની માંગ કરાઈ છે. આ ઉપરાંત, પુરુષ અને મહિલા યુનિટ વેલ્યુમાં જે તફાવત હતો તે દૂર કરી બંનેને સમાન (1-1 યુનિટ) રાખવાનું સૂચન કરાયું છે.
4. જૂની પેન્શન યોજના (OPS) માટે આરપારની લડાઈ
પેન્શનના મુદ્દે કર્મચારી સંગઠનો ખૂબ જ આક્રમક છે. AINPSEF એ માંગણી કરી છે કે 2003 પછી ભરતી થયેલા તમામ NPS (National Pension System) કર્મચારીઓને ફરીથી જૂની પેન્શન યોજના (OPS) નો લાભ મળવો જોઈએ. વધુમાં, નિવૃત્તિ સમયે કર્મચારીના છેલ્લા પગારના 67% રકમ પેન્શન તરીકે મળે તેવો પ્રસ્તાવ પણ રજૂ કરવામાં આવ્યો છે.
5. શિક્ષકો માટે નિવૃત્તિ વય 65 વર્ષ!
શાળાના શિક્ષકો માટે પણ સારા સમાચાર આવી શકે છે. યુનિયનોએ માંગ કરી છે કે શાળાના શિક્ષકોને પણ મેડિકલ અને UGC શિક્ષકોની જેમ સમાન દરજ્જો મળે અને તેમની નિવૃત્તિની ઉંમર વધારીને 65 વર્ષ કરવામાં આવે. સાથે જ, સમયબદ્ધ પ્રમોશન (Time Bound Promotion) ની નીતિ લાગુ કરવા પર પણ ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે.
6. રજાઓનું નવું કેલેન્ડર: વર્ષમાં 64 રજાઓ
કર્મચારીઓના કામ અને અંગત જીવન વચ્ચે સંતુલન જળવાય તે માટે રજાઓના ક્વોટામાં ફેરફાર સૂચવાયો છે:
14 કેઝ્યુઅલ લીવ (CL)
20 મેડિકલ લીવ
30 અર્ન લીવ (EL)
કુલ મળીને વર્ષની 64 રજાઓ અને નિવૃત્તિ સમયે રજાઓના રોકડ રૂપાંતર (Leave Encashment) પરની મર્યાદા હટાવવાની માંગ કરવામાં આવી છે.
7. ભથ્થાઓમાં વધારો: HRA અને વળતર
મકાન ભાડા ભથ્થા (HRA) ને લઈને પણ મોટી માંગ કરવામાં આવી છે. લઘુત્તમ HRA ને વધારીને 30% કરવાની રજૂઆત કરાઈ છે. આ ઉપરાંત, જો કોઈ કર્મચારીનું ફરજ દરમિયાન મૃત્યુ થાય, તો તેના પરિવારને મળતી વળતરની રકમ (Compensation) માં પણ નોંધપાત્ર વધારો કરવાનો પ્રસ્તાવ મૂકવામાં આવ્યો છે.
