પોલીસને ચકમો આપવા બિશ્નોઈ ગેંગનો માસ્ટર પ્લાન, જાણો શું છે આ ‘ડેડ ડ્રોપ’ મોડલ?
બોલિવૂડના દિગ્ગજ ફિલ્મ નિર્દેશક રોહિત શેટ્ટીના ઘર પર થયેલા ફાયરિંગે માત્ર ફિલ્મ ઈન્ડસ્ટ્રીને જ નથી ધ્રુજાવી દીધી, પરંતુ મુંબઈ પોલીસની સુરક્ષા વ્યવસ્થા સામે પણ મોટો પડકાર ઉભો કર્યો છે. આ કેસની તપાસ કરી રહેલી મુંબઈ ક્રાઈમ બ્રાન્ચની તપાસમાં લોરેન્સ બિશ્નોઈ ગેંગની કામગીરીની ખતરનાક અને વ્યાવસાયિક પદ્ધતિઓનો ખુલાસો થઈ રહ્યો છે. તાજેતરની તપાસમાં ગેંગનું ‘ડેડ ડ્રોપ’ (Dead Drop) મોડલ સામે આવ્યું છે, જેનો ઉપયોગ સામાન્ય રીતે જાસૂસી એજન્સીઓ અથવા આંતરરાષ્ટ્રીય આતંકવાદી સંગઠનો કરે છે. આ ટેકનિક દ્વારા બિશ્નોઈ ગેંગે પોલીસને ગેરમાર્ગે દોરવા અને પોતાની ચેઈનને સુરક્ષિત રાખવા માટે ફૂલપ્રૂફ પ્લાનિંગ કર્યું હતું.
શું છે ‘ડેડ ડ્રોપ’ ટેકનિક અને તે કેવી રીતે કામ કરે છે?
‘ડેડ ડ્રોપ’ એ એક એવી પદ્ધતિ છે જેમાં બે વ્યક્તિઓ એકબીજાને સીધા મળ્યા વિના સામાન (જેમ કે હથિયાર, ડ્રગ્સ અથવા પૈસા) ની આપ-લે કરે છે. આમાં એક વ્યક્તિ સામાનને પૂર્વ-નિર્ધારિત ગુપ્ત જગ્યાએ છોડી દે છે અને બીજી વ્યક્તિ પાછળથી ત્યાંથી તેને ઉપાડી લે છે.
રોહિત શેટ્ટી કેસમાં તેનો ઉપયોગ: મુંબઈ ક્રાઈમ બ્રાન્ચના સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, આ સમગ્ર કાવતરાનો માસ્ટરમાઇન્ડ શુભમ લોનકર છે. તેણે ઓપરેશનને એવી રીતે ડિઝાઈન કર્યું હતું કે જો પોલીસ કોઈ એક આરોપીને પકડી લે તો પણ તે મુખ્ય શૂટર સુધી પહોંચી ન શકે.
-
સ્ટેપ 1: પુણેથી આરોપી સ્વપ્નિલ સકટ અને સિદ્ધાર્થ યેનપુરે એક સ્કૂટી લઈને મુંબઈ આવ્યા.
-
સ્ટેપ 2: તેમણે માસ્ટરમાઇન્ડની સૂચના મુજબ સ્કૂટીને મુંબઈના એક નિર્જન અને નક્કી કરેલા વિસ્તારમાં પાર્ક કરી દીધી.
-
સ્ટેપ 3: સૌથી મહત્વની વાત એ હતી કે સ્કૂટીની ડિક્કીની અંદર જ તે પિસ્તોલ અને કારતૂસ છુપાવવામાં આવ્યા હતા, જેનાથી ફાયરિંગ કરવાનું હતું.
-
સ્ટેપ 4: ડિલિવરી આપ્યા પછી તરત જ બંને આરોપીઓ પુણે પરત ફર્યા. તેમણે મુખ્ય શૂટરનો ચહેરો પણ જોયો ન હતો કે તેની સાથે કોઈ સંપર્ક કર્યો ન હતો.
‘ચેઈન કટીંગ’ રણનીતિ: પોલીસ માટે મોટો પડકાર
લોરેન્સ બિશ્નોઈ ગેંગની આ ‘ચેઈન કટીંગ’ રણનીતિએ તપાસને અત્યંત જટિલ બનાવી દીધી છે. શૂટરે એકલા જઈને તે નક્કી કરેલા લોકેશન પરથી સ્કૂટી અને હથિયાર ઉપાડ્યા હતા. આ પ્રક્રિયાને કારણે હથિયાર પહોંચાડનારાઓને ખબર જ નહોતી કે શૂટર કોણ છે, અને શૂટરને ખબર નહોતી કે હથિયાર કોણે પહોંચાડ્યા છે.
ગુનાખોરીની દુનિયામાં તેને ‘કમ્પાર્ટમેન્ટલાઈઝેશન’ કહેવામાં આવે છે, જ્યાં દરેક સભ્યને એટલી જ ખબર હોય છે જેટલી તેના કામ માટે જરૂરી હોય. આ જ કારણ છે કે ઘટનાના છ દિવસ વીતી ગયા હોવા છતાં મુખ્ય શૂટર હજુ પણ પોલીસની પકડથી બહાર છે.
હથિયારનું ‘પુણે કનેક્શન’ અને સપ્લાય ચેઈન
તપાસમાં એ સ્પષ્ટ થઈ ગયું છે કે ફાયરિંગમાં વપરાયેલી પિસ્તોલ શુભમ લોનકરના કહેવાથી પુણેથી જ ખરીદવામાં આવી હતી.
-
સપ્લાય ચેઈનની તપાસ: પોલીસ હાલમાં ધરપકડ કરાયેલા આરોપી આસારામ ફાસલેની પૂછપરછ કરી રહી છે જેથી જાણી શકાય કે હથિયારો ખરેખર ક્યાંથી આવ્યા હતા.
-
બેલિસ્ટિક તપાસ: મળી આવેલા ખોખા અને પિસ્તોલની બેલિસ્ટિક તપાસ કરવામાં આવી રહી છે. નિષ્ણાતો એ જાણવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે કે શું આ જ હથિયારનો ઉપયોગ બિશ્નોઈ ગેંગ દ્વારા અગાઉ કોઈ હાઈ-પ્રોફાઈલ કેસમાં (જેમ કે બાબા સિદ્દીકી હત્યાકાંડ કે સલમાન ખાનના ઘરની બહાર ફાયરિંગ) કરવામાં આવ્યો છે કે કેમ.
ગુનાના દલદલમાં ‘બાળપણના મિત્રો’
ગુનાના દલદલમાં ‘બાળપણના મિત્રો’ક્રાઈમ બ્રાન્ચની તપાસમાં વધુ એક ચોંકાવનારો ખુલાસો થયો છે. ધરપકડ કરાયેલા મોટાભાગના આરોપીઓ માસ્ટરમાઇન્ડ શુભમ લોનકરના બાળપણના મિત્રો છે.
-
બ્રેઈનવોશિંગ: પોલીસના જણાવ્યા અનુસાર, આ યુવાનો લોનકરની ગુનાહિત છબી અને તેના પ્રભાવથી પ્રભાવિત હતા. તેઓ કોઈ મોટા ગુનાહિત ઈતિહાસ વિના બિશ્નોઈ ગેંગના ‘સ્લીપર સેલ’ની જેમ કામ કરી રહ્યા હતા.
-
ક્રિમિનલ રેકોર્ડ: સ્વપ્નિલ સકટ સિવાય (જેની સામે અગાઉથી આર્મ્સ એક્ટનો કેસ નોંધાયેલો છે), અન્ય આરોપીઓનો કોઈ જૂનો મોટો રેકોર્ડ મળ્યો નથી. આ ટ્રેન્ડ પોલીસ માટે ચિંતાજનક છે કારણ કે રેકોર્ડ વગરના યુવાનોને ટ્રેક કરવા અત્યંત મુશ્કેલ હોય છે.
પોલીસની આગામી કાર્યવાહી અને પડકારો
મુંબઈ પોલીસ માટે સૌથી મોટો પડકાર મુખ્ય શૂટરને પકડવાનો છે. શૂટર પાસે જ આ સમગ્ર કોયડાની છેલ્લી કડી છે.
-
ડિજિટલ ફૂટપ્રિન્ટ્સ: પોલીસ હવે સીસીટીવી ફૂટેજની સાથે આરોપીઓના મોબાઈલ ડમ્પ ડેટા અને સોશિયલ મીડિયા ગતિવિધિઓની તપાસ કરી રહી છે.
-
ઇન્ટરપોલની મદદ: લોરેન્સ બિશ્નોઈ જેલમાં છે અને તેનો ભાઈ અનમોલ બિશ્નોઈ વિદેશમાં બેસીને સૂચનાઓ આપી રહ્યો હોવાથી, પોલીસ અન્ય તપાસ એજન્સીઓ સાથે તાલમેલ સાધી રહી છે.
નિષ્કર્ષ
રોહિત શેટ્ટી ફાયરિંગ કેસે એ સ્પષ્ટ કરી દીધું છે કે લોરેન્સ બિશ્નોઈ ગેંગ હવે માત્ર સ્થાનિક ટોળકી રહી નથી, પરંતુ તે આધુનિક ટેકનોલોજી અને જાસૂસી પદ્ધતિઓનો ઉપયોગ કરીને સંગઠિત ક્રાઈમ સિન્ડિકેટ તરીકે કામ કરી રહી છે. ‘ડેડ ડ્રોપ’ મોડલનો ખુલાસો થવો એ પોલીસ માટે મોટી સફળતા તો છે, પરંતુ મુખ્ય શૂટરનું ફરાર હોવું એ જોખમની ઘંટડી છે. બોલિવૂડ હસ્તીઓની સુરક્ષા અને શહેરમાં કાયદો અને વ્યવસ્થા જાળવી રાખવી હવે મુંબઈ પોલીસ માટે પ્રતિષ્ઠાનો પ્રશ્ન બની ગયો છે.
