મોતીકામની કલા થકી આત્મનિર્ભરતાનો માર્ગ, મહેઝબીનબેને સખી મંડળો દ્વારા અનેક બહેનોને આપી રોજગારી
બદલાતા સમયમાં “આત્મનિર્ભર ભારત” ના સંકલ્પને સાકાર કરવામાં ગુજરાતની નારીશક્તિ અગ્રેસર રહી છે. સુરતના વતની મહેઝબીનબેને પોતાની પરંપરાગત મોતીકામની કલાને માત્ર વ્યવસાય જ નહીં, પણ સેંકડો મહિલાઓ માટે આજીવિકાનું સાધન બનાવી મહિલા સશક્તિકરણનું ઉત્તમ ઉદાહરણ પૂરું પાડ્યું છે.
મોતીકામ (બીડ વર્ક) થી વૈશ્વિક ઓળખ સુધીની સફર
રાજકોટમાં આયોજિત કુટિર અને હસ્તકલા મેળો-૨૦૨૬માં પોતાની કલા પ્રદર્શિત કરનાર મહેઝબીનબેને નાની વસ્તુઓ બનાવવાથી શરૂઆત કરી હતી. આજે તેઓ મોતીમાંથી અનેક આકર્ષક ચીજવસ્તુઓ તૈયાર કરે છે:
-
ઘર સજાવટ: કલાત્મક તોરણ, લટકણ, ઝુમર અને શો-પીસ.
-
મહિલા શણગાર: મોતીના વિવિધ ઘરેણાં અને એક્સેસરીઝ.
-
પરંપરાગત મૂલ્ય: ગુજરાતની ભાતીગળ સંસ્કૃતિને આધુનિક ઓપ આપી તૈયાર કરાયેલ કલાકૃતિઓ.
સખી મંડળ દ્વારા સામૂહિક સશક્તિકરણ
જિલ્લા ગ્રામ વિકાસ એજન્સી (DRDA) દ્વારા રચાયેલા સખી મંડળો મહેઝબીનબેન અને તેમની સાથે જોડાયેલી બહેનો માટે આશીર્વાદરૂપ સાબિત થયા છે:
-
સંગઠિત શક્તિ: શરૂઆતમાં માત્ર ૧૦ બહેનો સાથે કામ શરૂ કરનાર મહેઝબીનબેન આજે ૧૦ જેટલા સખી મંડળોનું સંચાલન કરી રહ્યા છે.
-
આર્થિક આઝાદી: તેમની સાથે જોડાયેલી દરેક બહેન દર મહિને અંદાજે ₹૧૦,૦૦૦ સુધીની આવક મેળવી પોતાના પરિવારને આર્થિક ટેકો આપી રહી છે.
-
રાજ્ય કક્ષાનું સન્માન: હસ્તકલા ક્ષેત્રે તેમના ઉત્કૃષ્ટ પ્રદાન બદલ ગુજરાત સરકાર દ્વારા તેમને ‘હાથશાળ-હસ્તકલા રાજ્ય એવોર્ડ-૨૦૨૦’ થી નવાજવામાં આવ્યા છે.
સરકારના સહયોગથી મળ્યું મંચ
ગુજરાત સરકારના કુટિર અને ગ્રામોદ્યોગ વિભાગ તેમજ ગ્રામ વિકાસ એજન્સીના માર્ગદર્શન હેઠળ આજે અનેક કલાકારોને પ્લેટફોર્મ મળી રહ્યું છે. હસ્તકલા મેળા અને પ્રદર્શનો દ્વારા ગ્રામીણ કલાકારોને સીધું બજાર ઉપલબ્ધ થાય છે, જેનાથી વચેટિયાઓ દૂર થાય છે અને કલાકારોને મહેનતનું પૂરતું વળતર મળે છે.
મહેઝબીનબેનની આ સફળતા દર્શાવે છે કે જો કલા અને કૌશલ્યને યોગ્ય તાલીમ અને સરકારી યોજનાઓનું પીઠબળ મળે, તો તે ગરીબી નાબૂદી અને મહિલા સ્વાવલંબન માટેનું સૌથી સશક્ત માધ્યમ બની શકે છે.
