બાફેલા ઈંડાને છોલતા પહેલા કેમ હળવા હાથે ઠપકારવામાં આવે છે? વિજ્ઞાન જણાવે છે અસલી કારણ
રસોડામાં અવારનવાર જોવામાં આવે છે કે લોકો બાફેલા ઈંડાને છોલતા પહેલા તેને કોઈ સપાટી પર હળવા હાથે ઠપકારે છે અથવા હાથની વચ્ચે ફેરવીને તેમાં તિરાડ પાડી દે છે. આ આદત એટલી સામાન્ય છે કે આપણામાંથી મોટાભાગના લોકો વિચાર્યા વગર તેને અનુસરે છે. પરંતુ તેની પાછળ એક નાનું વૈજ્ઞાનિક કારણ છુપાયેલું છે, જે ઈંડાને સાફ અને સરળતાથી છોલવામાં મદદ કરે છે.
છોતરા અને પાતળા પડ (મેમ્બ્રેન) વચ્ચેનો સંબંધ
ઈંડાના છોતરાની બરાબર અંદર એક પાતળું પડ (મેમ્બ્રેન) હોય છે, જે ઈંડું બાફ્યા પછી ક્યારેક સફેદ ભાગ (એગ વ્હાઇટ) સાથે ચોંટી જાય છે. જો સીધું જ છોલવાનો પ્રયત્ન કરવામાં આવે, તો છોતરા નાના ટુકડાઓમાં તૂટી જાય છે અને ઈંડાની સપાટી પણ ખરાબ થઈ શકે છે.
ઈંડાને હળવા હાથે ઠપકારવાથી તેના છોતરામાં ઝીણી તિરાડો પડી જાય છે. આનાથી અંદરનું પડ ઢીલું પડે છે અને છોતરા મોટા ભાગોમાં સરળતાથી ઉતરી જાય છે.
પહોળા ભાગની ખાસિયત
ઈંડાના એક છેડે જે પહોળો ભાગ હોય છે ત્યાં હવાની એક નાની કોથળી (એર પોકેટ) હોય છે. જ્યારે તે ભાગને હળવેથી ક્રેક કરવામાં આવે છે, ત્યારે હવા બહાર નીકળી જાય છે અને છોતરાને અલગ કરવાનું સરળ બને છે. ઘણા નિષ્ણાતો આ છેડેથી જ ઈંડું છોલવાની શરૂઆત કરવાની સલાહ આપે છે.
ઠંડુ પાણી પણ કરે છે કમાલ
ખાદ્ય વિજ્ઞાનના નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર, બાફેલા ઈંડાને તરત જ ઠંડા અથવા બરફવાળા પાણીમાં નાખવાથી પણ છોતરા સરળતાથી ઉતરે છે. તાપમાનમાં અચાનક થતા ફેરફારને કારણે ઈંડાનો અંદરનો ભાગ થોડો સંકોચાય છે, જેનાથી છોતરા અલગ થવામાં સરળતા રહે છે.
તાજા વિરુદ્ધ જૂના ઈંડા
રસપ્રદ વાત એ છે કે, એકદમ તાજા ઈંડા છોલવામાં પ્રમાણમાં મુશ્કેલ હોય છે. જેમ જેમ ઈંડું થોડા દિવસ જૂનું થાય છે, તેમ તેનું અંદરનું પડ થોડું ઢીલું થઈ જાય છે, જેનાથી છોતરા સરળતાથી નીકળે છે. આ જ કારણ છે કે ઘણા શેફ બાફવા માટે થોડા દિવસ જૂના ઈંડાને પસંદ કરે છે.
શું ઈંડું શાકાહારી છે?
ઈંડાને લઈને એક અલગ ચર્ચા પણ ચાલતી રહે છે કે તે શાકાહારી છે કે નહીં. બજારમાં મળતા મોટાભાગના ઈંડા બિન-ફલિત (Unfertilized) હોય છે, એટલે કે તેમાં ભ્રૂણ વિકસિત થતું નથી. આ આધારે કેટલાક લોકો તેને પશુ-ઉત્પાદ માને છે, જ્યારે અન્ય તેને માંસાહારી શ્રેણીમાં રાખે છે.
જોકે, પોષણ નિષ્ણાતો ભાર મૂકે છે કે ઈંડું પ્રોટીન, વિટામિન અને ખનિજોનો સમૃદ્ધ સ્ત્રોત છે — પછી ભલે વ્યક્તિ તેને ગમે તે આહાર શ્રેણીમાં રાખે.
બાફેલા ઈંડાને છોલતા પહેલા હળવા હાથે ઠપકારવું એ કોઈ અંધવિશ્વાસ નથી, પરંતુ રસોઈની એક વ્યવહારુ તકનીક છે. હવે પછી જ્યારે તમે નાસ્તામાં ઈંડું બાફશો, ત્યારે આ નાનકડી ટ્રિક અજમાવી જોજો — છોતરા સરળતાથી અને એકદમ સાફ ઉતરી જશે.
