40 દેશોના પ્રવાસીઓ હવે ભારતીય બેંક ખાતા વગર વાપરી શકશે UPI, જાણો સંપૂર્ણ વિગત
ભારતનું ડિજિટલ પેમેન્ટ ઇકોસિસ્ટમ સમગ્ર વિશ્વમાં પોતાનો ડંકો વગાડી ચૂક્યું છે. હવે આ સફળતાની ગાથામાં એક નવું પ્રકરણ ઉમેરાયું છે. નવી દિલ્હીમાં 16 ફેબ્રુઆરી 2026 થી શરૂ થયેલી ‘ઇન્ડિયા AI ઇમ્પેક્ટ સમિટ 2026’ (India AI Impact Summit 2026)ના ખાસ અવસર પર વિદેશી મહેમાનો માટે એક ક્રાંતિકારી સુવિધાની શરૂઆત કરવામાં આવી છે.
નેશનલ પેમેન્ટ્સ કોર્પોરેશન ઓફ ઈન્ડિયા (NPCI) એ આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રવાસીઓ માટે ‘UPI One World’ વોલેટ લોન્ચ કર્યું છે. આ પગલું માત્ર વિદેશી પ્રવાસીઓ માટે ભારતની મુસાફરીને સરળ બનાવશે નહીં, પરંતુ વૈશ્વિક સ્તરે ભારતની ડિજિટલ શક્તિનું પ્રદર્શન પણ કરશે.
શું છે UPI One World વોલેટ?
‘UPI One World’ એ એક પ્રકારનું પ્રીપેડ ડિજિટલ પેમેન્ટ વોલેટ છે. તે ખાસ કરીને એવા વિદેશી નાગરિકો અને બિન-નિવાસી ભારતીયો (NRIs) માટે ડિઝાઇન કરવામાં આવ્યું છે જેઓ ભારતની મુલાકાતે આવે છે. અવારનવાર વિદેશી પ્રવાસીઓને ભારતમાં નાની-નાની ચૂકવણીઓ માટે રોકડ (Cash) રાખવાની અથવા તેમની કરન્સીને વારંવાર એક્સચેન્જ કરાવવાની સમસ્યાનો સામનો કરવો પડતો હતો.
આ વોલેટની સૌથી મોટી વિશેષતા એ છે કે વિદેશી મહેમાનોને તેનો ઉપયોગ કરવા માટે:
-
કોઈપણ ભારતીય બેંક ખાતાની જરૂર નથી.
-
ભારતીય મોબાઈલ નંબર (SIM) હોવો પણ અનિવાર્ય નથી.
-
તેઓ તેમના દેશના પાસપોર્ટ અને વિઝાના આધારે તેને સક્રિય કરી શકે છે.
આ સુવિધા હાલમાં 40 થી વધુ દેશોના પ્રતિનિધિઓ અને પ્રવાસીઓ માટે પાયલોટ પ્રોજેક્ટ તરીકે શરૂ કરવામાં આવી છે.
વિદેશી મહેમાનો માટે ગેમ-ચેન્જર સાબિત થશે આ પહેલ
ભારતમાં આજે લારી-ગલ્લાથી લઈને મોટા શોરૂમ સુધી દરેક જગ્યાએ UPI નો દબદબો છે. વિદેશી મહેમાનો અવારનવાર આ સુવિધા જોઈને પ્રભાવિત થતા હતા, પરંતુ ટેકનોલોજી અને બેંકિંગ નિયમોના કારણે તેનો લાભ લઈ શકતા નહોતા. ‘UPI One World’ આ અંતરને મિટાવી દેશે.
મુખ્ય લાભો:
-
કેશલેસ મુસાફરી: હવે વિદેશી મહેમાનોએ ખિસ્સામાં મોટી માત્રામાં રોકડ લઈને ફરવાની કે કરન્સી એક્સચેન્જ કાઉન્ટરોના ધક્કા ખાવાની જરૂર નહીં પડે.
-
QR કોડ સ્કેનિંગ: તેઓ સીધા જ કોઈપણ દુકાન પર લાગેલા UPI QR કોડને સ્કેન કરીને પેમેન્ટ કરી શકશે.
-
સુરક્ષા: ડિજિટલ વોલેટ હોવાને કારણે ચોરી અથવા રોકડ ખોવાઈ જવાનો ડર ખતમ થઈ જશે.
-
પારદર્શિતા: દરેક ટ્રાન્ઝેક્શનનો ડિજિટલ રેકોર્ડ રહેશે, જેનાથી પ્રવાસીઓને તેમના ખર્ચનો હિસાબ રાખવામાં સરળતા રહેશે.
‘UPI One World’ સેટઅપ કરવાની સ્ટેપ-બાય-સ્ટેપ પ્રક્રિયા
NPCI એ આ પ્રક્રિયાને ખૂબ જ સરળ અને યુઝર-ફ્રેન્ડલી રાખી છે. વિદેશી મહેમાનો નીચેના સ્ટેપ્સ ફોલો કરીને તેને એક્ટિવેટ કરી શકે છે:
-
સ્ટેપ 1: એપ ડાઉનલોડ કરો – સૌથી પહેલા Transcorp ની CheqUPI એપ પ્લે સ્ટોર અથવા એપ સ્ટોર પરથી ડાઉનલોડ કરવાની રહેશે.
-
સ્ટેપ 2: રજીસ્ટ્રેશન – એપ પર જઈને પોતાનું બેઝિક રજીસ્ટ્રેશન પૂર્ણ કરો.
-
સ્ટેપ 3: દસ્તાવેજ સબમિટ કરો – તમારે તમારો પાસપોર્ટ અને માન્ય વિઝા વિગતો દાખલ કરવાની રહેશે.
-
સ્ટેપ 4: વેરિફિકેશન – સુરક્ષા માટે એક સેલ્ફી અપલોડ કરવાની રહેશે અને પોતાની પસંદગીનો UPI PIN સેટ કરવાનો રહેશે.
-
સ્ટેપ 5: યુનિક UPI આઈડી – જેવું સિસ્ટમ દ્વારા તમારી વિગતો વેરિફાય થઈ જશે, તમને એક યુનિક UPI આઈડી (જેમ કે: user@chequpi) મળી જશે.
-
સ્ટેપ 6: પૈસા લોડ કરો – તમે તમારા આંતરરાષ્ટ્રીય ડેબિટ કે ક્રેડિટ કાર્ડનો ઉપયોગ કરીને આ વોલેટમાં પૈસા ઉમેરી શકો છો.
-
સ્ટેપ 7: ટ્રાન્ઝેક્શન લિમિટ – એક વખતમાં મહત્તમ 25,000 રૂપિયા સુધીનું પેમેન્ટ કરી શકાય છે. મહિનામાં તમે બે વાર વોલેટ લોડ કરી શકો છો, જેની કુલ મર્યાદા 50,000 રૂપિયા નક્કી કરવામાં આવી છે.
-
સ્ટેપ 8: રિફંડની સુવિધા – જો મુસાફરી પૂરી થયા પછી વોલેટમાં થોડી રકમ બાકી રહે છે, તો તેને વિદેશી હૂંડિયામણના નિયમો હેઠળ તે જ મૂળ કાર્ડ કે બેંક ખાતામાં પરત (Refund) મોકલી શકાય છે.
ઇન્ડિયા AI ઇમ્પેક્ટ સમિટ 2026નું મહત્વ
આ વોલેટનું લોન્ચિંગ ઇન્ડિયા AI ઇમ્પેક્ટ સમિટ 2026 ના મંચ પરથી થવું એ અત્યંત પ્રતીકાત્મક છે. આ સમિટમાં વિશ્વની દિગ્ગજ ટેક કંપનીઓ અને વૈશ્વિક નીતિ નિર્માતાઓ ભાગ લઈ રહ્યા છે. ભારત સરકાર અને NPCI આ મંચનો ઉપયોગ એ બતાવવા માટે કરી રહ્યા છે કે કેવી રીતે ભારત ફિનટેક (Fintech) ના ક્ષેત્રમાં વિશ્વનું નેતૃત્વ કરી રહ્યું છે.
નિષ્કર્ષ
‘UPI One World’ વોલેટ માત્ર એક પેમેન્ટ એપ નથી, પરંતુ તે “ડિજિટલ ઈન્ડિયા” ના વૈશ્વિક નાગરિક બનવાની દિશામાં એક મોટું પગલું છે. આ પહેલ ભારતના પ્રવાસન ક્ષેત્રને પ્રોત્સાહન આપશે અને વિદેશી મહેમાનોના મનમાં ભારતીય ટેકનોલોજી પ્રત્યે વિશ્વાસ વધુ મજબૂત કરશે. હવે ‘અતિથિ દેવો ભવ’ ની પરંપરાને ‘ડિજિટલ’ પાંખો લાગી ગઈ છે.
