શું તમે પણ ભગવાન પાસે વારંવાર એકની એક વસ્તુ માંગો છો? તો સાવધાન! પહેલા આ જાણી લો
વૃંદાવનના વિરક્ત સંત શ્રી હિત પ્રેમાનંદ ગોવિંદ શરણ જી મહારાજ, જેમને આજે આખી દુનિયા ‘પ્રેમાનંદ મહારાજ’ તરીકે ઓળખે છે, તેમની પાસે એવા દરેક પ્રશ્નનો જવાબ હોય છે જે સામાન્ય માણસને અંદરથી પરેશાન કરતો હોય. મહારાજશ્રીની પ્રસિદ્ધિનું સૌથી મોટું કારણ તેમની સરળતા અને ભગવાન પ્રત્યેની તેમની અતૂટ નિષ્ઠા છે.
અવારનવાર આપણે ભગવાન સામે જોળી ફેલાવીને બેસીએ છીએ. ક્યારેક આપણે સારી નોકરી માંગીએ છીએ, ક્યારેક પરિવારની સુખ-શાંતિ, તો ક્યારેક કોઈ મોટી બીમારીમાંથી મુક્તિ. પરંતુ ઘણી વાર એવું બને છે કે મહિનાઓ, કે વર્ષોની પૂજા-અર્ચના પછી પણ તે ઈચ્છા પૂરી થતી નથી. એવામાં મનમાં નિરાશા આવવા લાગે છે અને ઘણી વાર તો ઈશ્વર પરથી વિશ્વાસ પણ ડગમગવા લાગે છે.
તાજેતરમાં એક ‘એકાંતિક વાર્તાલાપ’ દરમિયાન એક ભક્તે મહારાજશ્રીને આ જ પીડા વ્યક્ત કરી: “મહારાજશ્રી, જો વારંવાર માંગવા છતાં પણ કોઈ ઈચ્છા પૂરી ન થઈ રહી હોય, તો અમારે શું વિચારવું જોઈએ અને શું કરવું જોઈએ?”
મહારાજશ્રીએ જે ઉત્તર આપ્યો, તે કોઈપણ અશાંત મનને શાંતિ આપવા માટે પૂરતો છે. ચાલો જાણીએ બાબાના એ અમૂલ્ય વચનોને.
ભગવાન સાથે તમારો સંબંધ શું છે?
મહારાજશ્રીએ સૌથી પહેલા ભક્તને એક પાયાનો પ્રશ્ન કર્યો— “તમે ભગવાન પાસે શું બનીને માંગી રહ્યા છો?”
બાબાનું કહેવું છે કે ભગવાન અને ભક્ત વચ્ચેનો સંબંધ જ એ નક્કી કરે છે કે તમારી પ્રાર્થનાનું સ્વરૂપ શું હશે. તેમણે આને બે ભાવમાં સમજાવ્યું:
-
અતૂટ વિશ્વાસનો ભાવ: જો તમે ભગવાનને તમારા ‘પરમ પિતા’ કે તમારું સર્વસ્વ માનો છો, તો તમારે એ પણ માનવું પડશે કે તેઓ જે કરશે, તે તમારા હિતમાં જ હશે.
-
માલિક અને નોકરનો ભાવ: જો તમે ભગવાનને માત્ર તમારી ફરમાઈશો પૂરી કરવાનું એક સાધન માનો છો, તો ઈચ્છા પૂરી ન થવા પર તમને દુઃખ અને ક્રોધ આવવો સ્વાભાવિક છે.
મહારાજશ્રીએ સ્પષ્ટ કર્યું કે જો તમારો ભગવાન પર અતૂટ વિશ્વાસ છે અને છતાં પણ તેઓ તમારી પોકાર સાંભળી નથી રહ્યા, તો સમજી લો કે આ તમારા માટે “ખૂબ જ સારું” છે.
ઈચ્છા પૂરી ન થવી એ ‘અમંગળ’ થી બચવાનો સંકેત છે
મહારાજશ્રીએ એક ખૂબ જ ગહન વાત કહી, જેને આપણે ઘણીવાર નજરઅંદાજ કરી દઈએ છીએ. તેમણે કહ્યું, “જો ભગવાન તમારી કોઈ ઈચ્છા પૂરી નથી કરી રહ્યા, તો તેનો સીધો અર્થ એ છે કે તે ઈચ્છા પૂરી થવાથી તમારું ખૂબ મોટું અમંગળ (નુકસાન) થઈ શકે છે.”
આપણે આપણી મર્યાદિત બુદ્ધિથી માત્ર ‘આજ’ ને જોઈએ છીએ, પણ ભગવાન આપણી ‘આવતીકાલ’ ને પણ જોઈ રહ્યા છે. ક્યારેક આપણે જે વસ્તુને આપણા માટે વરદાન સમજીને માંગી રહ્યા હોઈએ છીએ, ભવિષ્યમાં એ જ આપણા માટે સૌથી મોટું દુઃખ બની શકે છે. બાબા કહે છે કે ભગવાન આપણને એવા મોટા સંકટથી બચાવી રહ્યા છે, જેની આપણને કલ્પના પણ નથી.
જ્યારે ભક્તે વચ્ચે રોકતા કહ્યું કે “મહારાજશ્રી, અત્યારે તો આ વાત અમને ખોટી લાગે છે, અમને તો એ જ જોઈએ છે જે અમે માંગી રહ્યા છીએ,” ત્યારે મહારાજશ્રીએ જે કહ્યું તે ‘શરણાગતિ’ નો અસલી મંત્ર છે.
શરણાગતનું અસલી લક્ષણ શું છે?
મહારાજશ્રીએ કહ્યું કે ભગવાનના વિધાન (નિયમ) ને કોઈ પણ શરત વગર સ્વીકારી લેવો એ જ ‘શરણાગતિ’ છે. તેમના મતે:
-
તમે તમારી વાત ભગવાન સામે રાખી દીધી, એ તમારી ફરજ હતી.
-
ભગવાને તે સાંભળી કે નહીં, તેને પૂરી કરી કે નહીં, તે તેમની મરજી છે.
-
એક સાચો ભક્ત એ જ છે જે એમ કહે— “પ્રભુ! મારે જે જોઈતું હતું તે મેં જણાવી દીધું, હવે જે તમને યોગ્ય લાગે તે જ કરો.”
બાબાનો સંદેશ સાફ છે: તમારી જિદને ભગવાનની મરજી આગળ છોડી દો. જો તમે તમારી જિદ પર અડેલા રહેશો, તો તમે અશાંત રહેશો. પરંતુ જો તમે એ માની લેશો કે “જે થયું તે પણ ઠાકોરજીની મરજી અને જે ન થયું તે પણ તેમની કૃપા,” તો તમે ક્યારેય દુઃખી નહીં થાઓ.
અમંગળથી મંગળ તરફ
પ્રેમાનંદ મહારાજના જણાવ્યા મુજબ, ભગવાન ક્યારેય પોતાના ભક્તનું ખરાબ ઈચ્છતા નથી. તેઓ એક માતા સમાન છે. જે રીતે એક માતા પોતાના બાળકને છરી નથી આપતી, ભલે બાળક તેના માટે ગમે તેટલું રડે, કારણ કે માતા જાણે છે કે તેનાથી બાળકનો હાથ કપાઈ જશે. બરાબર તેવી જ રીતે, ભગવાન પણ આપણી એવી ઈચ્છાઓ પૂરી નથી કરતા જે આપણને આગળ જઈને ઈજા પહોંચાડી શકે છે.
તેથી, જો તમારી પ્રાર્થના સ્વીકારવામાં ન આવી રહી હોય, તો:
-
ધીરજ રાખો: ભગવાનની યોજના તમારી યોજના કરતા મોટી છે.
-
પૂજા ન છોડો: પૂજા માત્ર ઈચ્છા પૂર્તિ માટે નહીં, પરંતુ શાંતિ માટે કરો.
-
વિશ્વાસ વધારો: એવું વિચારો કે “મારા ઠાકોરજી મારું ખરાબ ક્યારેય કરી જ ન શકે.”
મહારાજશ્રીનું આ પ્રવચન આપણને શીખવે છે કે ભક્તિ ‘વેપાર’ નથી જ્યાં આપણે કંઈક આપીને કંઈક માંગીએ છીએ. ભક્તિ તો ‘વિશ્વાસ’ છે જ્યાં આપણે પોતાને સમર્પિત કરી દઈએ છીએ. આગલી વખતે જ્યારે તમારી કોઈ ઈચ્છા પૂરી ન થાય, ત્યારે દુઃખી થવાને બદલે સ્મિત સાથે કહો— “કદાચ પ્રભુ મારા માટે આનાથી પણ શ્રેષ્ઠ કંઈક વિચારીને બેઠા છે!”
