IIT અને NITમાંથી શિક્ષક બનવાની સુવર્ણ તક, 4-વર્ષીય ITEP કોર્સ માટે અરજી પ્રક્રિયા શરૂ
12મા ધોરણની પરીક્ષા પૂરી થતાની સાથે જ દરેક વિદ્યાર્થી અને વાલીના મનમાં એક જ સવાલ હોય છે— “હવે આગળ શું?” કરિયરની પસંદગી એ જીવનનો સૌથી મહત્વનો પડાવ છે. જો તમારું સપનું એક શ્રેષ્ઠ શિક્ષક (Teacher) બનવાનું હોય, તો વર્ષ 2026 તમારા માટે એક ઐતિહાસિક તક લઈને આવ્યું છે. હવે તમારે ગ્રેજ્યુએશન પૂરું થયા પછી બે વર્ષના બી.એડ. કોર્સ માટે લાંબી રાહ જોવી નહીં પડે.
નવી શિક્ષણ નીતિ (NEP 2020) અંતર્ગત હવે 4-વર્ષીય ઇન્ટિગ્રેટેડ ટીચર એજ્યુકેશન પ્રોગ્રામ (ITEP) ની શરૂઆત થઈ ચૂકી છે. આ કોર્સ માત્ર તમારો સમય જ નહીં બચાવે, પરંતુ તમને દેશની સૌથી પ્રતિષ્ઠિત સંસ્થાઓ જેવી કે IIT અને NIT માં ભણવાની તક પણ આપશે.
શું છે ITEP અને તે શા માટે ખાસ છે?
અત્યાર સુધીની વ્યવસ્થા મુજબ, શિક્ષક બનવા માટે વિદ્યાર્થીઓએ પહેલા 3 વર્ષનું ગ્રેજ્યુએશન (BA, BSc અથવા BCom) કરવું પડતું હતું અને ત્યારપછી 2 વર્ષનો બી.એડ. કોર્સ કરવો પડતો હતો. આ સમગ્ર પ્રક્રિયામાં કુલ 5 વર્ષનો સમય જતો હતો.
પરંતુ શૈક્ષણિક સત્ર 2026-27 થી અમલમાં આવેલા ITEP (Integrated Teacher Education Program) એ આ ગણિત બદલી નાખ્યું છે. હવે તમે 12મા પછી તરત જ આ 4 વર્ષના કોર્સમાં પ્રવેશ મેળવી શકો છો. આમાં તમને ગ્રેજ્યુએશનની ડિગ્રીની સાથે બી.એડ.ની પ્રોફેશનલ ડિગ્રી પણ મળી જશે. એટલે કે, હવે તમે 5 વર્ષનું કામ 4 વર્ષમાં (8 સેમેસ્ટર) પૂરું કરી શકશો અને તમારા જીવનનું એક કિંમતી વર્ષ બચાવી શકશો.
IIT અને NITમાં ભણવાનું સપનું થશે સાકાર
આ કોર્સની સૌથી મોટી વિશેષતા એ છે કે તેને માત્ર સામાન્ય કોલેજો પૂરતો મર્યાદિત રાખવામાં આવ્યો નથી. ભારત સરકારે દેશની ટોચની ટેકનિકલ સંસ્થાઓને પણ આ અભિયાન સાથે જોડી છે. હવે તમે નીચેની સંસ્થાઓમાંથી બી.એડ. કરી શકો છો:
-
IITs: આઈઆઈટી ખડગપુર, આઈઆઈટી રોપર, આઈઆઈટી ભુવનેશ્વર, આઈઆઈટી જોધપુર, આઈઆઈટી ધનબાદ.
-
NITs: એનઆઈટી ત્રિપુરા, એનઆઈટી કેરળ, એનઆઈટી પુદુચેરી, એનઆઈટી તમિલનાડુ, એનઆઈટી કોઝિકોડ, એનઆઈટી કેલિકટ.
-
આ ઉપરાંત દેશની તમામ સેન્ટ્રલ યુનિવર્સિટી, સ્ટેટ યુનિવર્સિટી અને જિલ્લા શિક્ષણ અને તાલીમ ભવન (DIET) માં પણ આ કોર્સ ચલાવવામાં આવશે.
કયા વિષયોમાં ડિગ્રી મળશે?
તમે તમારી રુચિ મુજબ કોઈપણ પ્રવાહમાં ગ્રેજ્યુએશન સાથે બી.એડ. કરી શકો છો:
-
B.A. B.Ed: આર્ટ્સના વિદ્યાર્થીઓ માટે.
-
B.Sc. B.Ed: સાયન્સના વિદ્યાર્થીઓ માટે.
-
B.Com. B.Ed: કોમર્સના વિદ્યાર્થીઓ માટે.
પ્રવેશ પ્રક્રિયા: NCET 2026 પરીક્ષા
આ કોર્સમાં એડમિશન સીધું નહીં મળે. નેશનલ ટેસ્ટિંગ એજન્સી (NTA) આ માટે રાષ્ટ્રીય સ્તરની પ્રવેશ પરીક્ષા આયોજિત કરશે, જેનું નામ છે— નેશનલ કોમન એન્ટ્રન્સ ટેસ્ટ (NCET).
-
અરજીની છેલ્લી તારીખ: NCET 2026 માટે રજિસ્ટ્રેશન શરૂ થઈ ગયા છે અને અરજી કરવાની છેલ્લી તારીખ 10 માર્ચ 2026 છે.
-
પરીક્ષાની તારીખ: પરીક્ષાનું આયોજન 17 એપ્રિલ 2026 ના રોજ કરવામાં આવશે.
-
ભાષા: આ પરીક્ષા કુલ 13 ભારતીય ભાષાઓમાં લેવામાં આવશે, જેથી દેશના દરેક ખૂણાનો વિદ્યાર્થી પોતાની ભાષામાં પરીક્ષા આપી શકશે.
પરીક્ષાનું માળખું: ચાર વિભાગમાં વહેંચાયેલ ટેસ્ટ
NCET નો અભ્યાસક્રમ અને પેટર્ન ખૂબ જ વૈજ્ઞાનિક રીતે ડિઝાઇન કરવામાં આવી છે:
-
વિભાગ 1: આમાં બે ભાષાઓ પસંદ કરવાની રહેશે.
-
વિભાગ 2: આમાં બે મુખ્ય વિષયો (Domain Subjects) હશે જે તમારા પ્રવાહને લગતા હશે.
-
વિભાગ 3: આ એક જનરલ ટેસ્ટ હશે, જેમાં સામાન્ય જ્ઞાન અને તાર્કિક ક્ષમતા ચકાસવામાં આવશે.
-
વિભાગ 4: આ સૌથી મહત્વનો ભાગ છે— ‘ટીચિંગ એપ્ટિટ્યુડ’, જે એ તપાસશે કે તમારામાં શિક્ષક બનવાના ગુણો છે કે નહીં.
ઉંમરની કોઈ મર્યાદા નથી
આ કોર્સની બીજી એક રાહતની વાત એ છે કે NTA એ અરજી કરવા માટે કોઈ મહત્તમ વય મર્યાદા (Age Limit) નક્કી કરી નથી. જો તમે 12મું પાસ કર્યું હોય અથવા આ વર્ષે પરીક્ષા આપી રહ્યા હોવ, તો તમે નિઃસંકોચ અરજી કરી શકો છો.
કરિયરની ‘ડબલ પટરી’
નવી શિક્ષણ નીતિનું આ પગલું શિક્ષક તાલીમને એક નવું સન્માન અને ગુણવત્તા આપનારું છે. જ્યારે IIT અને NIT જેવી સંસ્થાઓમાંથી નીકળેલા શિક્ષકો શાળાઓમાં ભણાવશે, ત્યારે દેશના શિક્ષણનું સ્તર ચોક્કસપણે વૈશ્વિક ઊંચાઈઓને આંબશે.
જો તમે પણ શિક્ષક બનીને રાષ્ટ્ર નિર્માણમાં ફાળો આપવા માંગતા હોવ અને સાથે જ તમારી પ્રોફાઇલમાં ટોચની સંસ્થાનું ટેગ લગાવવા માંગતા હોવ, તો 10 માર્ચ પહેલાં ચોક્કસ અરજી કરજો. આ સમય ‘કરિયરની ડબલ પટરી’ પર સવાર થવાનો છે!
