પંચસ્તરીય મોડેલ અને મિશ્ર પાક પદ્ધતિનો જીવંત અનુભવ, હાલોલ પંથકના ખેડૂતોને બિયારણ સાથે માર્ગદર્શન
હાલોલ સ્થિત ગુજરાત નેચરલ ફાર્મિંગ સાયન્સ યુનિવર્સિટી ખાતે ખેડૂતોને આધુનિક અને પ્રાકૃતિક ખેતીના પાઠ ભણાવવા માટે એક દિવસીય તાલીમ કાર્યક્રમનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. પાવાગઢ વિસ્તાર ખેડૂત ઉત્પાદક સંઘના સહયોગથી યોજાયેલા આ કાર્યક્રમમાં હાલોલ તાલુકાના આશરે ૨૫૬ જેટલા ખેડૂતોએ ખૂબ જ ઉત્સાહ સાથે ભાગ લીધો હતો. આ કાર્યક્રમનો મુખ્ય હેતુ ખેડૂતોને રાસાયણિક ખેતી છોડીને કુદરતી પદ્ધતિ તરફ વાળવાનો હતો.
ખેતરની મુલાકાત અને મિશ્ર પાક પદ્ધતિનું જીવંત નિદર્શન
તાલીમ દરમિયાન યુનિવર્સિટીના નિષ્ણાતો દ્વારા ખેડૂતોને ફાર્મ પર લઈ જઈને પ્રત્યક્ષ નિદર્શન કરાવવામાં આવ્યું હતું. અહીં ખેડૂતોને પંચસ્તરીય મોડેલ અને મિશ્ર પાક પદ્ધતિ કેવી રીતે કામ કરે છે તે લાઈવ બતાવવામાં આવ્યું હતું. નિષ્ણાતોએ સમજાવ્યું કે એક જ ખેતરમાં અલગ-અલગ ઊંચાઈ અને પ્રકારના પાક લેવાથી જમીનની ફળદ્રુપતા જળવાઈ રહે છે અને ખેડૂતને આખું વર્ષ આવક મળતી રહે છે.
જમીનનું સ્વાસ્થ્ય અને વૈજ્ઞાનિક પદ્ધતિઓ વિશે અપાયું માર્ગદર્શન
યુનિવર્સિટીના વિસ્તરણ શિક્ષણ નિયામક ડૉ. રશ્મિકાન્ત ગુર્જરે ખેડૂતોને જણાવ્યું કે પ્રાકૃતિક ખેતી માત્ર પરંપરાગત જ નહીં પણ વૈજ્ઞાનિક પણ છે. તેનાથી જમીનનું સ્વાસ્થ્ય સુધરે છે અને ખેતીનો ખર્ચ ઘટે છે, જેનાથી સીધો નફો વધે છે. સાથે જ મદદનીશ વૈજ્ઞાનિક રવિના અમીપરાએ જમીન તૈયાર કરવાની રીત, બીજ સંસ્કાર (બીજને પટ આપવો) અને કુદરતી ખાતરોનો ઉપયોગ કેવી રીતે કરવો તેની પ્રાયોગિક સમજ આપી હતી.
ખેડૂતોને બિયારણનું વિતરણ અને આત્મનિર્ભરતા તરફ કદમ
તાલીમ લીધા બાદ ખેડૂતો પોતે પ્રાયોગિક ધોરણે પ્રાકૃતિક ખેતી શરૂ કરી શકે તે માટે તેમને ઉનાળુ મગ, તલ, ભીંડા અને શણના ગુણવત્તાયુક્ત બિયારણનું વિતરણ કરવામાં આવ્યું હતું. ૧૦ ગુંઠા વિસ્તારમાં વાવણી કરી શકાય તેટલા બિયારણ આપીને ખેડૂતોને આ પદ્ધતિનો જાતે અનુભવ લેવા પ્રોત્સાહિત કરાયા હતા. આ કાર્યક્રમ બાદ હાલોલ પંથકના ખેડૂતોમાં ઝેરમુક્ત ખેતી અપનાવવાનો ભારે ઉત્સાહ જોવા મળ્યો હતો.
